ઋષિઓના આશીર્વાદ અને વાનગીતોથી ગુંજતું - ઉત્તરાખંડનું સીતાવની અભયારણ્ય

ઉત્તરાખંડના લીલાછમ ડુંગરાળ વિસ્તારમાં આવેલું 'પાવલગઢ અભયારણ્ય' હવેથી 'સીતાવની અભયારણ્ય' તરીકે ઓળખાશે. આ ઐતિહાસિક નિર્ણય શ્રી રામ મંદિર પ્રાણ-પ્રતિષ્ઠાના પવિત્ર અવસરે લેવાયો હતો, જેણે સમગ્ર દેશભરમાં આનંદની લહેર ફેલાવી દીધી છે.

ઋષિઓના આશીર્વાદ અને વાનગીતોથી ગુંજતું - ઉત્તરાખંડનું સીતાવની અભયારણ્ય

રામ અને સીતાના પગલાંને સ્પર્શતું અભયારણ્ય:

ઉત્તરાખંડના મુખ્યમંત્રી પુષ્કર સિંહ ધામીએ જણાવ્યું હતું કે, "ભગવાન રામનો દેવભૂમિ ઉત્તરાખંડ સાથે ગાઢ સંબંધ છે. તેથી જ, પાવલગઢ અભયારણ્યનું નામ બદલીને સીતાવણી અભયારણ્ય રાખવામાં આવ્યું છે." આ અભયારણ્ય માતા સીતાના પૌરાણિક મંદિર અને મહારાજા વ્યાસઋષિના આશ્રમનું ઘર છે, જેનું રક્ષણ ભારતીય પુરાતત્વ સર્વેક્ષણ દ્વારા કરવામાં આવે છે. આ પવિત્ર સ્થળના દર્શન માટે વનવિભાગ પરમિટ આપે છે.

પ્રથમ રક્ષિત વિસ્તારનું નામકરણ:

ઉત્તરાખંડની ધામી સરકાર દેશમાં કોઈપણ રક્ષિત વિસ્તારનું નામકરણ કરનારી પ્રથમ સરકાર બની છે. આ જંગલ 5824.76 હેક્ટરના વિસ્તારમાં ફેલાયેલું છે અને વાઘ, હાથી, પક્ષીઓ અને ફૂલપતંગિયાઓનું નિવાસસ્થાન છે. મોટી સંખ્યામાં પ્રવાસીઓ અને યાત્રાળુઓ પણ અહીં આવે છે.

બાળકોની ઈચ્છાનું માન રાખ્યું:

રામનગર અને આસપાસના વિસ્તારના ઘણા નાના બાળકોએ મુખ્યમંત્રી ધામીને પત્ર લખીને આ જંગલને સીતાવની અભયારણ્ય જાહેર કરવાની માગણી કરી હતી. ધામીએ જણાવ્યું હતું કે, ઘણા બાળકો અને સ્થાનિક લોકોએ પત્ર લખીને આ અંગે જાણકારી આપવાની વિનંતી કરી હતી અને તેમની લાગણીઓનું સન્માન કરીને સરકારે આ નિર્ણય લીધો છે.

પ્રકૃતિ પ્રેમીઓ માટે સ્વર્ગ:

સીતાવની અભયારણ્ય પ્રકૃતિ પ્રેમીઓ માટે સ્વર્ગસમાન છે. અહીંની લીલીછમ જંગલો, ઝરણાઓનું મધુર ગીત અને પક્ષીઓનો કલરવ મનને શાંતિ પ્રદાન કરે છે. જંગલ સફારી દ્વારા પ્રવાસીઓ વન્યજીવનને નજીકથી જોઈ શકે છે. આ ઉપરાંત, અહીં આયુર્વેદિક ટ્રીટમેન્ટ અને યોગા સેન્ટર પણ છે, જે પ્રવાસીઓને આધ્યાત્ સીતાવની અભયારણ્ય ફક્ત પ્રાકૃતિક સૌંદર્યથી જ નહીં, પરંતુ તેના ઐતિહાસિક અને પૌરાણિક મહત્વથી પણ પ્રવાસીઓને આકર્ષે છે. માતા સીતાના મંદિર અને વ્યાસઋષિના આશ્રમની હાજરી આ સ્થળને આધ્યાત્મિકતાથી ભરી દે છે.

મંદિર એક નાનકી પણ સુંદર રચના છે, જે પહાડોની તળેટીમાં આવેલું છે. મંદિરની દિવાલો પર રામ-સીતાની જીવનકથાના દૃશ્યોનું નિરૂપણ કરવામાં આવ્યું છે. મંદિરની અંદર એક સુંદર મૂર્તિ સ્થાપિત છે, જે માતા સીતાની દયા અને શાંતિને પ્રતિબિંબિત કરે છે.

વ્યાસઋષિનો આશ્રમ મંદિરથી થોડું આગળ આવેલું છે. આશ્રમ એક ગુફામાં બનાવવામાં આવ્યો છે, જે હવે એક પૌરાણિક સ્થળ તરીકે જાળવવામાં આવે છે. એવું કહેવાય છે કે વ્યાસઋષિએ મહાભારતની રચના આ જ આશ્રમમાં કરી હતી.

સીતાવની અભયારણ્ય પ્રવાસીઓ માટે વિવિધ પ્રવૃત્તિઓ પણ પ્રદાન કરે છે. જંગલ સફારી દ્વારા પ્રવાસીઓ વાઘ, હાથી, હરણ, રીંછ અને અન્ય ઘણા વન્યજીવોને નજીકથી જોઈ શકે છે. ટ્રેકિંગના શौખીન લોકો પહાડો પર ચઢીને આકર્ષક દૃશ્યોનો આનંદ લઈ શકે છે. પક્ષી નિરીક્ષકો માટે પણ આ એક સ્વર્ગસમાન સ્થળ છે, કારણ કે અહીં વિવિધ પ્રકારનાં પક્ષીઓ જોવા મળે છે.

જો તમે પ્રકૃતિ, ઈતિહાસ અને આધ્યાત્મિકતાના પ્રેમી હોવ તો સીતાવની અભયારણ્ય તમારા માટે એક આદર્શ સ્થળ છે. અહીં આવવાનો અનુભવ તમને યાદગાર બનાવશે.

સીતાવની અભયારણ્ય કેવી રીતે પહોંચવું:

સીતાવની અભયારણ્ય ઉત્તરાખંડના કોટદ્વાર શહેરથી લગભગ 50 કિલોમીટર દૂર આવેલું છે. કોટદ્વાર રેલવે સ્ટેશન અને ડેહરાદૂન એરપોર્ટ સારી રીતે જોડાયેલા છે. કોટદ્વારથી તમે ટેક્સી અથવા બસ દ્વારા સીતાવની અભયારણ્ય સુધી પહોંચી શકો છો.

રહેવાની વ્યવસ્થા:

સીતાવની અભયારણ્યની નજીકમાં કેટલાંક ગેસ્ટહાઉસ અને રિસોર્ટ્સ છે. તમે તમારા બજેટ અને પસંદગી અનુસાર રહેવાની વ્યવસ્થા:

સીતાવની અભયારણ્યની નજીકમાં કેટલાંક ગેસ્ટહાઉસ અને રિસોર્ટ્સ છે. તમે તમારા બજેટ અને પસંદગી અનુસાર રહેવાની વ્યવસ્થા કરી શકો છો. જો તમે પ્રકૃતિમાં રહેવાનો અનુભવ લેવા માંગતા હોવ તો તમે કેમ્પિંગ કરવાનું પણ વિચારી શકો છો. અભયારણ્યની અંદર કેટલાંક કેમ્પસાઈટ્સ ઉપલબ્ધ છે, જ્યાં તમે તમારા ટેન્ટ લઈને રહી શકો છો.

ખાવાની વ્યવસ્થા:

સીતાવની અભયારણ્યની અંદર કેટલાંક નાના રેસ્ટોરન્ટ છે, જ્યાં તમે સ્વાદિષ્ટ પહાડી ભોજનનો આનંદ લઈ શકો છો. તમે તમારી સાથે પણ ખાવા-પીવાનું સામાન લઈ જઈ શકો છો અને અભયારણ્યની અંદર જમી શકો છો.

મુલાકાતનો શ્રેષ્ઠ સમય:

સીતાવની અભયારણ્યની મુલાકાત લેવાનો શ્રેષ્ઠ સમય ઓક્ટોબરથી માર્ચ સુધીનો છે. આ સમય દરમિયાન હવામાન આનંદપ્રદ હોય છે અને જંગલ લીલુંછમ હોય છે. જો કે, જો તમે વરસાદની મોસમમાં પ્રકૃતિના સૌંદર્યનો આનંદ લેવા માંગતા હોવ તો તમે જુલાઈથી સપ્ટેમ્બર સુધીમાં પણ અહીં આવી શકો છો.

યાદ રાખવાની બાબતો:

સીતાવની અભયારણ્યની મુલાકાત લેતા પહેલા વનવિભાગ પાસેથી પરમિટ લેવી જરૂરી છે.

અભયારણ્યની અંદર શાંતિ જાળવવી અને પ્રકૃતિને નુકસાન ન પહોંચાડવી.

પ્લાસ્ટિકની થેલીઓ અને બોટલોનો ઉપયોગ ન કરવા.

કચરો યોગ્ય જગ્યાએ જ નાખવો.

સીતાવની અભયારણ્ય એ ઉત્તરાખંડનું એક રત્ન છે. આ અભયારણ્યની મુલાકાત તમને એક અવિસ્મરણીય અનુભવ આપશે. તો રાહ શું કામ છે? આજે જ તમારી ટ્રિપ પ્લાન કરો અને સીતાવની અભયારણ્યના આકર્ષણનો આનંદ લો!

Share On Social Media