GST સ્લેબ 4 થી ઘટી 2 થશે, મેરિટ ગૂડ્સ પર 5%, અન્ય પર 18% ટેક્સ

GST સ્લેબ 4 થી ઘટી 2 થશે: 5% મેરિટ ગૂડ્સ, 18% સ્ટાન્ડર્ડ, 40% સિન ગૂડ્સ. હેલ્થ ઇન્સ્યોરન્સ પર GST મુક્તિ, સપ્ટેમ્બરમાં GST કાઉન્સિલનો નિર્ણય. 

GST સ્લેબ 4 થી ઘટી 2 થશે, મેરિટ ગૂડ્સ પર 5%, અન્ય પર 18% ટેક્સ

નવી દિલ્હી: ગુડ્સ એન્ડ સર્વિસ ટેક્સ (GST) દરોના રેશનલાઇઝેશન પર રાજ્યના નાણામંત્રીઓની મુખ્ય પેનલે ગુરુવારે કેન્દ્રની દરખાસ્તને મંજૂરી આપી, જેમાં હાલના ચાર ટેક્સ સ્લેબ (5%, 12%, 18% અને 28%)ને ઘટાડીને માત્ર બે સ્લેબ (5% અને 18%) કરવાનો પ્રસ્તાવ છે. બિહારના નાયબ મુખ્યમંત્રી સમ્રાટ ચૌધરીની આગેવાની હેઠળની છ સભ્યોની ગ્રૂપ ઓફ મિનિસ્ટર્સ (GoM)એ આ નિર્ણય લીધો. આ નવી રચનામાં 'મેરિટ' ગૂડ્સ અને સર્વિસ પર 5% GST લાગશે, જ્યારે મોટાભાગની અન્ય વસ્તુઓ (સ્ટાન્ડર્ડ) પર 18% ટેક્સ લાગશે. સિન ગૂડ્સ જેવા કે તમાકુ, દારૂ અને જુગાર પર 40% ટેક્સ રહેશે.

GST રેશનલાઇઝેશનની વિગતો

કેન્દ્રની દરખાસ્ત અનુસાર, હાલના 12% સ્લેબની લગભગ તમામ વસ્તુઓ, જેમ કે બટર, ફળોનો રસ અને ડ્રાય ફ્રૂટ્સ, 5% સ્લેબમાં ખસેડવામાં આવશે. તેવી જ રીતે, 28% સ્લેબની મોટાભાગની વસ્તુઓ, જેમ કે એર-કંડિશનર, ટેલિવિઝન, રેફ્રિજરેટર અને સિમેન્ટ, 18% સ્લેબમાં આવશે. આ ફેરફારથી ટેક્સ સિસ્ટમ સરળ બનશે અને પાલનમાં સરળતા આવશે, એમ કેન્દ્રનું માનવું છે. નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારામણે GoMની બે દિવસની બેઠકને સંબોધતા જણાવ્યું કે, "સરળ GST સિસ્ટમ સામાન્ય નાગરિકો, ખેડૂતો, મધ્યમ વર્ગ અને નાના વ્યવસાયોને લાભ આપશે, સાથે જ GSTને વધુ પારદર્શી અને વૃદ્ધિલક્ષી બનાવશે."

સિન ગૂડ્સ પર 40% ટેક્સ

નવી રચનામાં સિન ગૂડ્સ, જેમ કે દારૂ, તમાકુ, ડ્રગ્સ, જુગાર, સોફ્ટ ડ્રિંક્સ, ફાસ્ટ ફૂડ, કોફી, ખાંડ અને અન્ય હાનિકારક વસ્તુઓ પર 40% ટેક્સ લાગશે. સિન ટેક્સનો હેતુ આવી વસ્તુઓના ઉપયોગને નિરુત્સાહિત કરવાનો અને તેનાથી થતા નુકસાનને ઘટાડવાનો છે. આ ખાસ ટેક્સ ફક્ત 5-7 વસ્તુઓ પર લાગુ થશે, જેમાં તમાકુ પર કુલ ટેક્સ બોજ 88% સુધી રહેશે.

હેલ્થ અને લાઇફ ઇન્સ્યોરન્સ પર GST મુક્તિ

GoMએ વ્યક્તિગત હેલ્થ અને લાઇફ ઇન્સ્યોરન્સ પ્રીમિયમ પર GSTમાંથી મુક્તિ આપવાના કેન્દ્રના સૂચનની પણ સમીક્ષા કરી. મોટાભાગના રાજ્યોએ આ વિચારને સમર્થન આપ્યું, પરંતુ તેમણે ઇન્સ્યોરન્સ કંપનીઓ દ્વારા આ લાભ ગ્રાહકો સુધી પહોંચે તેની ખાતરી માટે કડક દેખરેખની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો. આ મુક્તિની અંદાજિત વાર્ષિક આવક પર રૂ. 9,700 કરોડની અસર થશે.

GST કાઉન્સિલની આગામી બેઠક

GoMની ભલામણો પર અંતિમ નિર્ણય સપ્ટેમ્બરમાં યોજાનારી GST કાઉન્સિલની આગામી બેઠકમાં લેવામાં આવશે. આ બેઠકમાં કેન્દ્ર અને તમામ રાજ્યોના મંત્રીઓ હાજર રહેશે. નાણામંત્રી સીતારામણે જણાવ્યું કે આ રિફોર્મ્સ ચાલુ નાણાકીય વર્ષમાં અમલમાં આવે તે માટે પ્રયાસ કરવામાં આવશે. આ ફેરફારો વપરાશને વેગ આપશે અને નાના ઉદ્યોગોને લાભ આપશે, જેનાથી આર્થિક વૃદ્ધિને ટેકો મળશે.

લાભ અને પડકારો

આ નવી GST રચનાથી રોજિંદા ઉપયોગની વસ્તુઓ અને ઇલેક્ટ્રોનિક્સની કિંમતો ઘટશે, જેનાથી સામાન્ય નાગરિકો અને મધ્યમ વર્ગને લાભ થશે. ખાસ કરીને, 99% વસ્તુઓ 12% થી 5% સ્લેબમાં અને 90% વસ્તુઓ 28% થી 18% સ્લેબમાં ખસેડવાથી ગ્રાહકોને રાહત મળશે. જોકે, આ ફેરફારોથી સરકારને રૂ. 85,000 કરોડની વાર્ષિક આવકનું નુકસાન થઈ શકે છે, જે ચાલુ નાણાકીય વર્ષમાં રૂ. 45,000 કરોડનું નુકસાન થવાનો અંદાજ છે. આ નુકસાનની ભરપાઈ માટે સરકારે વપરાશમાં વધારો અને ટેક્સ પાલનમાં સુધારો થવાની અપેક્ષા રાખી છે.

Share On Social Media