લદ્દાખ સ્ટેટહુડ વિરોધમાં લેહ હિંસા: સોનમ વાંગચુકનું અનશન તૂટ્યું

લદ્દાખ સ્ટેટહુડ માટે લેહમાં હિંસક વિરોધ: સોનમ વાંગચુકે અનશન તોડ્યું, 4 મૃત્યુ. યુવાનોની નોકરી અને છઠ્ઠી અનુસૂચિની માંગો. ગુજરાતથી જુઓ ભારતીય સંઘીયતાની વાત! વાંચો તાજી વિગતો. 

લદ્દાખ સ્ટેટહુડ વિરોધમાં લેહ હિંસા: સોનમ વાંગચુકનું અનશન તૂટ્યું

નવી દિલ્હી/લેહ: લદ્દાખ સ્ટેટહુડની માંગ માટે લેહમાં શરૂ થયેલા વિરોધે આજે હિંસક વળાંક લીધો. પ્રખ્યાત વાસ્તુકાર અને પર્યાવરણકાર સોનમ વાંગચુકે 15 દિવસનું અનશન તોડીને કહ્યું કે "શાંતિપૂર્ણ માર્ગનું સંદેશ નિષ્ફળ ગયું." કોણ? સોનમ વાંગચુક અને લદ્દાખના યુવાનો. શું? હિંસા, આગજની અને પથ્થરમારી. ક્યારે? આજે, 15મા દિવસે. ક્યાં? લેહના વીગળા વિસ્તારોમાં. કેમ? પાંચ વર્ષથી નોકરી વિનાની હતાશા અને સરકારી અવગણના. કેવી રીતે? પોલીસ વચ્ચે ધસાયો, ટીયરગેસ અને લાઠીચાર્જથી. આ ઘટના ભારતની સંઘીય વ્યવસ્થાને પડકારતી છે, જે ગુજરાત જેવા રાજ્યોમાં પણ સ્થાનિક માંગોના મુદ્દા ઉભા કરે છે.

લદ્દાખ સ્ટેટહુડ વિરોધ: શું બન્યું આજે?

લેહમાં વિરોધકારીઓએ BJP ઓફિસ પર હુમલો કરીને તેને આગ લગાવી, CRPFની વાનને બાળી નાખી અને પોલીસ પર પથ્થર ફેંક્યા. મીડિયા અહેવાલો પ્રમાણે, 4 વ્યક્તિઓના મોત થયા અને 30થી વધુ ઘાયલ થયા, જેમાંથી કેટલાક પોલીસ વર્ગીકરણથી. સોનમ વાંગચુકે X પર વીડિયોમાં કહ્યું, "આ યુવાનોની જનરેશન-ઝેડ ક્રાંતિ જેવું છે. તેઓ પાંચ વર્ષથી નોકરી વિના છે, આ સામાજિક અશાંતિની રેસિપી છે." કાલે અનશનમાંથી બે વ્યક્તિઓ હોસ્પિટલમાં દાખલ થવાથી ગુસ્સો ભડક્યો, જેના પગલે બંધ જાહેરાત થઈ અને હજારો યુવાનો રસ્તા પર उतર્યા. પોલીસે ટીયરગેસ અને લાઠીચાર્જથી નિયંત્રણ મેળવ્યું, પણ હિંસા રોકાઈ નહીં. આ ઘટના લદ્દાખને 2019માં જમ્મુ-કાશ્મીરથી અલગ કરીને યુનિયન ટેરિટરી બનાવ્યા પછીની ત્રણ વર્ષની અશાંતિનું પરિણામ છે.

સોનમ વાંગચુક: શાંતિના દૂતથી હતાશા સુધી

આ ઇજનેર, નવીનતાકાર અને '3 ઇડિયટ્સ'ના ફુન્સુખ વાંગડુના પ્રેરણાસ્ત્રોત સોનમ વાંગચુકે સ્ટુડન્ટ્સ એજ્યુકેશનલ એન્ડ કલ્ચરલ મૂવમેન્ટ ઓફ લદ્દાખ (SECMOL)ની સ્થાપના કરી, જે સોલાર એનર્જી પર ચાલે છે અને કોઈ ફોસિલ ઇંધણ વાપરતું નથી. રેમોન મેગસેસે પુરસ્કાર વિજેતા વાંગચુકે કહ્યું, "હું યુવાનોને હાથ જોડીને કહું છું, હિંસાનો માર્ગ છોડો. આ મારા પાંચ વર્ષના સંઘર્ષને નકારી કાઢે છે. અમે લેહથી દિલ્હી સુધી માર્ચ કર્યા, પણ કાનો કોઈએ ન સાંભળ્યા." તેમણે સરકારને અપીલ કરી કે લદ્દાખ પ્રત્યે સંવેદનશીલ બનો, અને યુવાનોને શાંતિના માર્ગે ચાલો. આજેની હિંસા પછી તેમણે અનશન તોડ્યું, કારણ કે "આગળ વધુ અશાંતિ નઈં જોઈએ." લદ્દાખ એપેક્સ બોડી (LAB) અને કાગિલ ડેમોક્રેટિક એલાયન્સ (KDA)એ આ વિરોધનું નેતૃત્વ કર્યું, જેમાં બૌદ્ધ અને મુસ્લિમ સમુદાયો એકજૂથ છે.

મુખ્ય માંગો: સ્ટેટહુડથી છઠ્ઠી અનુસૂચિ સુધી

લદ્દાખના રહેવાસીઓની ચાર મુખ્ય માંગો છે: (1) લદ્દાખને પૂર્ણ રાજ્યનો દરજ્જો, (2) બંધારણની છઠ્ઠી અનુસૂચિ હેઠળ સુરક્ષા (જે આસામ, મેઘાલય જેવા વિસ્તારોમાં આદિવાસી અધિકારોનું રક્ષણ કરે છે), (3) નોકરીઓમાં રિઝર્વેશન અને અલગ પબ્લિક સર્વિસ કમિશન, (4) લેહ અને કાગિલ માટે બે સંસદીય આસનો. 2019માં આર્ટિકલ 370 રદ્દ થયા પછી લદ્દાખને UT બનાવવાથી શરૂઆતમાં આનંદ થયો, પણ ત્રણ વર્ષમાં બ્યુરોક્રેટિક વધારો અને સ્થાનિક અવગણનાથી અશાંતિ વધી. સરકાર સાથે વાતચીતના અનેક રાઉન્ડ પછી પણ કોઈ નિર્ણય નથી. 6 ઓક્ટોબરે વાતચીતની નવી તારીખ છે, પણ આજની હિંસા તેને જટિલ બનાવી દે છે. ગુજરાતમાંથી જોતા, આ માંગો આપણી સ્થાનિક સ્વાયત્તતાને યાદ અપાવે છે – જ્યાં આદિવાસી વિસ્તારોમાં પણ આવી જ જરૂરિયાત છે.

ભવિષ્યની છબી: શાંતિ કે વધુ અશાંતિ?

આ હિંસા લદ્દાખની સુંદર વેલીઓને કાળી કલમકથી રંગી દે છે, જ્યાં યુવાનોની હતાશા વર્ષોથી ભરાઈ છે. વાંગચુકની અપીલ જેમ કહે છે, "આપણે સરકાર સાથે વાત કરીએ, પણ હિંસા નહીં." મીડિયા અહેવાલો કહે છે કે આવી પરિસ્થિતિ ભારતની ઉત્તર-પશ્ચિમ સરહદને અસ્થિર કરી શકે છે, ખાસ કરીને ચીન અને પાકિસ્તાનની સરહદે. ગુજરાતના વાચકો માટે, આ એક ચેતવણી છે – સ્થાનિક અવાજોને સાંભળવા જરૂરી છે, નહીં તો શાંત વિસ્તારો પણ ભડકી ઉઠે. સરકારે ત્વરિત વાતચીત કરીને આગ વધુ ફેલાતી અટકાવવી જોઈએ. તમારો મત શું છે – શાંતિનો માર્ગ જ કામ કરશે?

Share On Social Media