નાગેશ્વર જ્યોતિર્લિંગ: જ્યારે રાક્ષસને મારવા શિવે લીધું જ્યોતિર્લિંગનું રૂપ, જાણો શું છે નાગેશ્વર જ્યોતિર્લિંગની કથા

ગુજરાતના દ્વારકામાં આવેલા નાગેશ્વર જ્યોતિર્લિંગની પૌરાણિક કથા, શિવ-પાર્વતી પૂજા અને યાત્રા માટે હવાઈ-રેલવે માર્ગની માહિતી મેળવો. સાવનમાં શિવ ભક્તો માટે ખાસ માહિતી.

નાગેશ્વર જ્યોતિર્લિંગ: જ્યારે રાક્ષસને મારવા શિવે લીધું જ્યોતિર્લિંગનું રૂપ, જાણો શું છે નાગેશ્વર જ્યોતિર્લિંગની કથા

નાગેશ્વર જ્યોતિર્લિંગનો પરિચય

નાગેશ્વર જ્યોતિર્લિંગ, જેને નાગનાથ મંદિર તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, ગુજરાતના દ્વારકા નજીક આવેલા નાગેશ્વર ગામમાં સ્થિત છે. આ પવિત્ર સ્થળ ભગવાન શિવના ૧૨ જ્યોતિર્લિંગોમાંનું એક છે, જે શિવલિંગના રૂપમાં પૂજાય છે. એવી માન્યતા છે કે ભગવાન શ્રીકૃષ્ણે પણ આ જ્યોતિર્લિંગની પૂજા અને રુદ્રાભિષેક કર્યો હતો. આ મંદિરમાં ભગવાન શિવની સાથે માતા પાર્વતીને નાગેશ્વરીના રૂપમાં પૂજવામાં આવે છે, જે આ સ્થળને વિશેષ ધાર્મિક મહત્વ આપે છે.

શ્રાવણ અને જ્યોતિર્લિંગનું મહત્વ

આજે, ૪ ઓગસ્ટ, શ્રાવણ મહિનાનો અંતિમ સોમવાર છે. શ્રાવણના આખા મહિના દરમિયાન ભગવાન શિવના ભક્તો પૂર્ણ શ્રદ્ધા સાથે તેમની ઉપાસના કરે છે. આ મહિનામાં ઘણા ભક્તો શિવજીના દર્શન અને પૂજન માટે જ્યોતિર્લિંગોની યાત્રા કરે છે. ભારતમાં ભગવાન શિવના ૧૨ જ્યોતિર્લિંગ આવેલા છે, જે શિવની દિવ્ય ઉપસ્થિતિનો અહેસાસ કરાવે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે જે ભક્ત આ જ્યોતિર્લિંગોના નામનો જાપ કરે છે, ભગવાન શિવ તેની બધી ઈચ્છાઓ પૂર્ણ કરે છે. આ ૧૨ જ્યોતિર્લિંગોમાં નાગેશ્વર જ્યોતિર્લિંગ એક મહત્વપૂર્ણ સ્થાન ધરાવે છે.

નાગેશ્વર જ્યોતિર્લિંગની કથા

શિવપુરાણની શ્રીકોટિરુદ્ર સંહિતા અનુસાર, પ્રાચીન કાળમાં દારુક નામનો એક દાનવ હતો, જેની પત્નીનું નામ દારુકા હતું. આ બંને દેવી દુર્ગાજીએ આપેલા એક સુંદર વનમાં રહેતા હતા, જે પશ્ચિમી સમુદ્રના કિનારે આવેલું હતું. આ દાનવ દંપતીના ઉપદ્રવથી સ્થાનિક નિવાસીઓ ખૂબ પરેશાન હતા. તેઓએ મળીને ઔર્વ ઋષિ પાસે જઈને પોતાનું દુ:ખ વ્યક્ત કર્યું. ઋષિએ તેમને ધીરજ રાખવાનું કહ્યું અને જણાવ્યું કે જ્યારે દાનવો જીવોની હિંસા કરે છે અને યજ્ઞમાં વિઘ્ન નાખે છે, ત્યારે તેમનો અંત નિશ્ચિત થાય છે.

ઔર્વ ઋષિએ લોકોના કલ્યાણ માટે તપસ્યા શરૂ કરી. જ્યારે દેવતાઓને ખબર પડી કે ઋષિએ દાનવોને શાપ આપ્યો છે, ત્યારે તેઓ યુદ્ધ માટે આવી પહોંચ્યા. દેવ-દાનવો વચ્ચે ભયંકર યુદ્ધ થયું. દારુકાના પૂર્વજન્મના વરદાનના પ્રભાવથી તેણે આખું નગર ઉપાડીને સમુદ્રમાં સ્થાપિત કરી દીધું, જ્યાં દૈત્યો સુખપૂર્વક રહેવા લાગ્યા. એક દિવસ દારુકા સમુદ્રમાંથી બહાર આવી અને તેણે જોયું કે એક નાવમાં અનેક માનવો સમુદ્રમાં તરતા હતા. તેણે દાનવોને બોલાવીને તમામને બંદી બનાવી લીધા. આ બંદીઓમાં સુપ્રિય નામનો એક વેપારી પણ હતો, જેણે કેદખાનામાં રહીને ભગવાન શિવની આરાધના શરૂ કરી. તેની જોઈને અન્ય બંદીઓએ પણ શિવજીની પૂજા શરૂ કરી.

છ મહિના સુધી શિવજીની આરાધના ચાલી. એક દિવસ દારુકના દૂતે તેમને શિવ પૂજા કરતા જોયા. દારુકે સુપ્રિયને પૂછ્યું, “તું કોની પૂજા કરે છે? આ પૂજાનું કારણ શું છે? જો તું સાચું કહીશ તો હું તને છોડી દઈશ, નહીં તો તને મારી નાખવામાં આવશે.” સુપ્રિયે કોઈ જવાબ ન આપ્યો. રાક્ષસ તેને મારવા તૈયાર થયો, પરંતુ સુપ્રિયે આંખો બંધ કરીને શિવજીની સ્તુતિ શરૂ કરી, “હે સ્વામી! હું તમારી શરણે છું, શરણાગતની રક્ષા કરો.” તે જ ક્ષણે ભગવાન શંકર ત્યાં પ્રગટ થયા અને તેમણે પોતાના પાશુપતાસ્ત્રથી તમામ દાનવોનો નાશ કર્યો. આમ, આ વન રાક્ષસોથી મુક્ત થયું.

ભગવાન શંકરે કહ્યું, “અહીં હવે ચારે વર્ણના લોકો વૈદિક ધર્મનું પાલન કરશે. અહીં અધર્મનો અંત થયો છે.” દારુકના મૃત્યુ બાદ, તેની પત્ની દારુકાએ દેવી દુર્ગાજી પાસે જઈને પોતાના વંશ અને પરિવારની રક્ષા માટે પ્રાર્થના કરી. ત્યારે શિવ અને પાર્વતીજી આ સ્થળે જ્યોતિર્લિંગના રૂપમાં સ્થાપિત થયા. દુર્ગાજીએ દારુકાને વરદાન આપ્યું કે આ યુગના અંતે અહીં દાનવોનું નિવાસસ્થાન હશે અને દારુકા તેમના પર રાજ કરશે.

નાગેશ્વર જ્યોતિર્લિંગ કેવી રીતે પહોંચવું?

હવાઈ માર્ગ

જો તમે દિલ્હીથી નાગેશ્વર જ્યોતિર્લિંગ જવાનું વિચારી રહ્યા છો, તો તમારે ગુજરાતના જામનગર એરપોર્ટ પહોંચવું પડશે, જે નાગેશ્વર જ્યોતિર્લિંગ મંદિરનું સૌથી નજીકનું એરપોર્ટ છે. જામનગર એરપોર્ટથી નાગેશ્વર જ્યોતિર્લિંગ જવા માટે તમને કેબ અથવા ટેક્સી સરળતાથી મળી જશે.

રેલવે માર્ગ

નવી દિલ્હી રેલવે સ્ટેશનથી તમારે ગુજરાતના દ્વારકા રેલવે સ્ટેશન પહોંચવું પડશે, જે નાગેશ્વર જ્યોતિર્લિંગનું સૌથી નજીકનું રેલવે સ્ટેશન છે. અહીંથી નાગેશ્વર જ્યોતિર્લિંગ પહોંચવા માટે તમને કેબ અથવા રિક્ષા સરળતાથી મળી જશે.
 

Share On Social Media