ગાંધીનગરમાં વિજ્ઞાનનો મહાકુંભ: IPR ખાતે 3000 થી વધુ લોકો ઉમટ્યા, વિદ્યાર્થીઓએ બનાવ્યા અદભૂત મોડેલ્સ!
ઇન્સ્ટિટ્યુટ ફોર પ્લાઝમા રિસર્ચ (IPR) ખાતે 10-11 જાન્યુઆરીએ રાષ્ટ્રીય વિજ્ઞાન દિવસની ભવ્ય ઉજવણી યોજાઈ. 400 વિદ્યાર્થીઓ, 91 સ્કૂલ મોડેલ્સ અને 3000 મુલાકાતીઓથી કેમ્પસ ગુંજી ઉઠ્યું.
ભારતની શાન ગણાતી અને પ્લાઝમા ટેકનોલોજી ક્ષેત્રે વિશ્વભરમાં ડંકો વગાડતી સંસ્થા, ‘ઇન્સ્ટિટ્યુટ ફોર પ્લાઝમા રિસર્ચ’ (IPR) ખાતે આ વર્ષે રાષ્ટ્રીય વિજ્ઞાન દિવસની ઉજવણી યાદગાર બની રહી છે. ગાંધીનગરના ભાટ ખાતે આવેલા IPR ના વિશાળ કેમ્પસમાં 10 અને 11 જાન્યુઆરી, 2026 ના રોજ બે દિવસીય ભવ્ય વૈજ્ઞાનિક કાર્યક્રમનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. આ કાર્યક્રમનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય યુવા પેઢીમાં વિજ્ઞાન પ્રત્યે રુચિ કેળવવાનો અને તેમને સંશોધન ક્ષેત્રે પ્રોત્સાહિત કરવાનો હતો. આયોજકોના જણાવ્યા મુજબ, માત્ર ગુજરાત જ નહીં પરંતુ દેશના ભવિષ્ય સમાન વિદ્યાર્થીઓએ જે ઉત્સાહ દાખવ્યો છે, તે કાબિલેદાદ છે.
આ બે દિવસ દરમિયાન IPR કેમ્પસ સામાન્ય જનતા અને વિદ્યાર્થીઓ માટે ખુલ્લું મુકવામાં આવ્યું હતું. સંસ્થાના જણાવ્યા અનુસાર, સવારે 10.00 થી સાંજે 4.00 વાગ્યા સુધીના સમયગાળામાં અંદાજે 3000 થી વધુ લોકોએ આ પ્રદર્શનની મુલાકાત લીધી હતી. IPR જેવી પ્રતિષ્ઠિત સંસ્થામાં પ્લાઝમા ફ્યુઝન અને અત્યાધુનિક ટેકનોલોજી વિશે જાણવા માટે લોકોમાં ભારે કુતૂહલ જોવા મળ્યું હતું. મુલાકાતીઓ માટે ખાસ ‘ગાઈડેડ ટુર્સ’ (માર્ગદર્શિત પ્રવાસ) નું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું, જેમાં વૈજ્ઞાનિકોએ સ્વયં જટિલ વિજ્ઞાનને સરળ ભાષામાં સમજાવ્યું હતું.
આ કાર્યક્રમનું મુખ્ય આકર્ષણ વિદ્યાર્થીઓ દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવેલા વૈજ્ઞાનિક મોડેલ્સ હતા. સમગ્ર ગુજરાતના વિવિધ જિલ્લાઓમાંથી આવેલી શાળાઓએ ભાગ લીધો હતો અને કુલ 91 જેટલા અદભૂત મોડેલ્સ રજૂ કરવામાં આવ્યા હતા. આ ઉપરાંત વિજ્ઞાન ક્વિઝ, પોસ્ટર અને નિબંધ સ્પર્ધા, વક્તૃત્વ સ્પર્ધા અને સ્કીટ (નાટક) જેવી વિવિધ પ્રવૃત્તિઓમાં 400 થી વધુ વિદ્યાર્થીઓએ ભાગ લીધો હતો. વિદ્યાર્થીઓની સર્જનાત્મકતા અને વિજ્ઞાન પ્રત્યેની સમજ જોઈને ત્યાં ઉપસ્થિત વૈજ્ઞાનિકો પણ પ્રભાવિત થયા હતા. બહારગામથી આવેલા વિદ્યાર્થીઓ અને તેમના શિક્ષકો માટે રહેવાની તથા જમવાની ઉત્તમ વ્યવસ્થા સંસ્થા દ્વારા કરવામાં આવી હતી, જેની વાલીઓએ ભારે પ્રશંસા કરી હતી.
સામાન્ય રીતે વિજ્ઞાન મેળાઓમાં માત્ર વિદ્યાર્થીઓ જ કેન્દ્રમાં હોય છે, પરંતુ IPR એ એક નવો ચીલો ચાતર્યો હતો. અહીં શિક્ષકો માટે ખાસ 'ટીચિંગ એઇડ કોમ્પિટિશન' (શૈક્ષણિક સાધન સ્પર્ધા) યોજવામાં આવી હતી. જેમાં શિક્ષકોએ ભણાવવાની નવી અને સરળ પદ્ધતિઓ માટેના સાધનો વિશાળ પ્રેક્ષકો સમક્ષ રજૂ કર્યા હતા. મુલાકાતીઓની સુવિધા માટે IPR દ્વારા અમદાવાદના આર.ટી.ઓ. સર્કલ અને ગાંધીનગરના પથિકાશ્રમથી મફત બસ સેવાની વ્યવસ્થા પણ કરવામાં આવી હતી, જેના કારણે મોટી સંખ્યામાં વિજ્ઞાનપ્રેમીઓ આસાનીથી પહોંચી શક્યા હતા.
કાર્યક્રમના અંતિમ ચરણમાં વિજેતા વિદ્યાર્થીઓ અને શિક્ષકોને ઈનામ આપીને સન્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા. બે દિવસના આ ભરચક કાર્યક્રમમાં આયોજકો, સહભાગીઓ અને મુલાકાતીઓ એમ તમામના ચહેરા પર એક સંતોષ અને વૈજ્ઞાનિક મિજાજ જોવા મળ્યો હતો. નિષ્કર્ષરૂપે, IPR નો આ પ્રયાસ માત્ર એક ઉજવણી પૂરતો સીમિત ન રહેતા, રાજ્યમાં વૈજ્ઞાનિક ચેતના જગાડવામાં મહત્વનો ભાગ ભજવશે તે નક્કી છે. રાષ્ટ્રીય વિજ્ઞાન દિવસની આ ઉજવણીએ સાબિત કર્યું છે કે ગુજરાતના વિદ્યાર્થીઓમાં વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી ક્ષેત્રે આગળ વધવાની અપાર ક્ષમતા રહેલી છે.
મુખ્યમંત્રી શ્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલના વિઝન સાથે ગુજરાત હવે AI ઈનોવેશન હબ બનવા તરફ પ્રયાણ કરી રહ્યું છે. ગાંધીનગર ખાતે યોજાયેલા AI સંવાદમાં મુખ્યમંત્રીએ દેશના ટોચના 24 સ્ટાર્ટઅપ્સ સાથે મુલાકાત કરી હતી. રાજ્યના સાયન્સ એન્ડ ટેક્નોલોજી વિભાગે Sarvam.ai સાથે ગુજરાતમાં Sovereign AI પાર્ક સ્થાપવા માટે MOU કર્યા છે.
ગુજરાત રાજ્ય માર્ગ વાહન વ્યવહાર નિગમ (GSRTC) દ્વારા જનસેવાની પ્રતિબદ્ધતા દોહરાવતા 182 નવીન બસોનું લોકાર્પણ કરવામાં આવ્યું છે. ગાંધીનગર ખાતે આયોજિત સમારોહમાં મુખ્યમંત્રી શ્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલ અને નાયબ મુખ્યમંત્રી શ્રી હર્ષ સંઘવીએ રાજ્યની તમામ 182 વિધાનસભા બેઠકો માટે ફાળવવામાં આવેલી આ બસોને લીલી ઝંડી આપી પ્રસ્થાન કરાવ્યું હતું.
ગુજરાત સરકારે વર્ષ ૨૦૨૬-૨૭ માટે કુટીર અને ગ્રામોદ્યોગ વિભાગનું રૂ. ૯૭૯ કરોડનું બજેટ રજૂ કર્યું છે. જેમાં 'સ્વદેશી મોલ', ODOP અને કારીગરો માટે ડિજિટલ સહાય જેવી મુખ્ય જાહેરાતો કરવામાં આવી છે.