પંજાબ CM ભગવંત માનનો ભારત-અમેરિકા ટ્રેડ ડીલ સામે વિરોધ

ભગવંત માને પંજાબ વિધાનસભામાં ભારત-અમેરિકા વેપાર કરારને ખેડૂતો માટે મોટો અન્યાય ગણાવ્યો. વિધાનસભાએ આ સોદા વિરુદ્ધ ઠરાવ પસાર કર્યો છે.

પંજાબ CM ભગવંત માનનો ભારત-અમેરિકા ટ્રેડ ડીલ સામે વિરોધ

ભારત-અમેરિકા ટ્રેડ ડીલ સામે ભગવંત માન લાલઘૂમ: પંજાબ વિધાનસભામાં પસાર કર્યો વિરોધ ઠરાવ

ચંદીગઢ: પંજાબના મુખ્યમંત્રી ભગવંત માને મંગળવારે રાજ્ય વિધાનસભામાં ભારત અને અમેરિકા વચ્ચેના વચગાળાના વેપાર કરાર અંગે ગંભીર ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી. તેમણે આ કરારને પંજાબ અને દેશના ખેડૂતો માટે "મૃત્યુઘંટ" સમાન ગણાવ્યો છે. મુખ્યમંત્રીએ દાવો કર્યો છે કે આ સોદો પશ્ચિમી દેશોના કોર્પોરેટ હિતોને પોષવા માટે કરવામાં આવી રહ્યો છે, જેની સીધી અસર ભારતીય કૃષિ બજાર પર પડશે.

શું છે સમગ્ર મામલો?

તાજેતરના અહેવાલો મુજબ, ભારત સરકાર અમેરિકા સાથે એક વેપાર કરાર કરવા જઈ રહી છે જેમાં કૃષિ ઉત્પાદનોની આયાત-નિકાસના નિયમોમાં મોટા ફેરફાર થવાની શક્યતા છે. મુખ્યમંત્રી ભગવંત માનનો આરોપ છે કે આ કરાર હેઠળ અમેરિકાથી 'સોયા મીલ' (Soya Meal) અને અન્ય કૃષિ પેદાશો ભારત લાવવામાં આવશે.

મુખ્યમંત્રીએ ગૃહમાં જણાવ્યું કે, અમેરિકામાં ખેતી ઔદ્યોગિક સ્તરે થાય છે જ્યાં સરેરાશ ફાર્મ હોલ્ડિંગ 500 એકરથી વધુ છે, જ્યારે પંજાબમાં સરેરાશ ખેડૂત પાસે માંડ 2.5 એકર જમીન છે. આવા અસમાન સ્તર પર સ્પર્ધા કરવી પંજાબના ખેડૂતો માટે અશક્ય છે.

ખેતી અને કાપડ ઉદ્યોગ પર સંકટ

સંવાદદાતાના જણાવ્યા મુજબ, મુખ્યમંત્રીએ આ સોદાને 'ઈસ્ટ ઈન્ડિયા કંપની' જેવી નીતિ ગણાવી હતી. તેમણે ખાસ કરીને કપાસ (Cotton) ના ખેડૂતોનો મુદ્દો ઉઠાવ્યો હતો. કરાર મુજબ, જો ભારત અમેરિકાના કપાસમાંથી કાપડ બનાવીને ફરી અમેરિકા મોકલે તો જ તેને ટેક્સમાં છૂટ મળશે. આનો અર્થ એ થયો કે ભારતના પોતાના કપાસની માંગ ઘટશે અને ખેડૂતોને પાયમાલ થવાનો વારો આવશે.

મળતી માહિતી પ્રમાણે, આ સોદાથી પશુપાલન અને મરઘાં ઉછેર (Poultry) ક્ષેત્રને પણ મોટું નુકસાન થઈ શકે છે, કારણ કે અમેરિકાથી સસ્તું સોયા મીલ આયાત થવાથી સ્થાનિક બજારમાં ભાવ તૂટી જશે.

મુદ્દાઓ

અસમાન સ્પર્ધા: અમેરિકાના મોટા ફાર્મ અને ભારે સબસિડીવાળી ખેતી સામે ભારતીય ખેડૂત ટકી શકશે નહીં.

પાક વૈવિધ્યકરણને ફટકો: પંજાબ સરકાર ખેડૂતોને ઘઉં-ડાંગરના ચક્રમાંથી બહાર કાઢી મકાઈ અને કપાસ તરફ લઈ જવા માંગે છે, પરંતુ આ સોદો તે પ્રયાસોને નિષ્ફળ બનાવશે.

ટેરિફમાં ભેદભાવ: અમેરિકન ઉત્પાદનો પર શૂન્ય આયાત શુલ્ક જ્યારે ભારતીય ઉત્પાદનો પર ટેક્સ જાળવી રાખવાની આશંકા.

વિધાનસભામાં ઠરાવ: પંજાબ સરકારે આ કરારની નિંદા કરતો અને તેને અટકાવવાની માંગ કરતો સત્તાવાર ઠરાવ પસાર કર્યો છે.

ખેડૂત સંગઠનોનું આંદોલન: 23 માર્ચે શહીદ દિવસ નિમિત્તે હરિયાણાના પિપલીમાં આ કરાર વિરુદ્ધ મોટી મહાપંચાયત બોલાવવામાં આવી છે.

નિષ્ણાતોની રાય

સૂત્રોના જણાવ્યા મુજબ, કૃષિ નિષ્ણાતો પણ આ બાબતે વિભાજિત છે. કેટલાક માને છે કે આનાથી ભારતને ટેકનોલોજી મળશે, પરંતુ બહુમતી નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે ખેતી જેવા સંવેદનશીલ ક્ષેત્રને મુક્ત વ્યાપાર કરારમાં સામેલ કરવું એ નાના ખેડૂતો માટે જોખમી સાબિત થઈ શકે છે. પંજાબના અર્થતંત્રનો મોટો હિસ્સો ખેતી પર નિર્ભર હોવાથી આ મુદ્દો રાજકીય રીતે પણ ખૂબ ગરમાયો છે.

સામાન્ય જનતા પર અસર

આ નિર્ણયની અસર માત્ર ખેડૂતો પર જ નહીં, પરંતુ ગ્રામીણ અર્થતંત્ર સાથે જોડાયેલા મજૂરો અને વેપારીઓ પર પણ પડશે. જો સ્થાનિક પાકની માંગ ઘટશે તો ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં બેરોજગારી વધી શકે છે અને આવકના સ્ત્રોત ઘટી શકે છે. લાંબા ગાળે આનાથી ખાદ્ય સુરક્ષા પર પણ અસર થવાની ભીતિ છે.

મુખ્યમંત્રી ભગવંત માને સ્પષ્ટ કર્યું છે કે પંજાબ સરકાર ખેડૂતોના હિત માટે કોઈ પણ હદ સુધી જશે. વિધાનસભામાં ઠરાવ પસાર થયા બાદ હવે આ મામલો કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકાર વચ્ચેના સંઘર્ષનું નવું કેન્દ્ર બનશે. ખેડૂત સંગઠનોની સક્રિયતા જોતા આગામી દિવસોમાં પંજાબ અને હરિયાણામાં આંદોલનના નવા મંડાણ થઈ શકે છે.

Share On Social Media