અમેરિકાએ યુદ્ધ જીતી લીધું છે; ઈરાનનું સૈન્ય માળખું સંપૂર્ણપણે તબાહ: ટ્રમ્પ
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનો અમેરિકાની જીત નો દાવો: ઈરાન સૈન્ય બધી રીતે ખતમ, હવે પરમાણુ હથિયાર નહીં બનાવે.
ઈરાન યુદ્ધ ટ્રમ્પ નિવેદન ૨૦૨૬ ના સંદર્ભમાં અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે વોશિંગ્ટન ડીસી ખાતે એક સનસનાટીભર્યા નિવેદનમાં જાહેર કર્યું છે કે અમેરિકાએ આ યુદ્ધ જીતી લીધું છે અને ઈરાનનું સૈન્ય માળખું સંપૂર્ણપણે તબાહ થઈ ગયું છે. અમેરિકા ઈરાન શાંતિ વાટાઘાટો ૨૦૨૬ ની પ્રક્રિયા વચ્ચે ટ્રમ્પે દાવો કર્યો કે ઈરાનની નેવી, એરફોર્સ અને કોમ્યુનિકેશન સિસ્ટમ હવે અસ્તિત્વમાં નથી. આ ઘટનાક્રમની અસર વૈશ્વિક ઊર્જા બજાર પર પડી રહી છે, ખાસ કરીને ગુજરાતના દરિયાકાંઠે આવેલા બંદરો અને રિફાઈનરીઓ માટે આ સમાચાર મહત્વના છે કારણ કે 'સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ' માંથી તેલનો પુરવઠો ફરી શરૂ થવાની શક્યતા વધી છે. ટ્રમ્પે એમ પણ સંકેત આપ્યા છે કે ઈરાનના નવા નેતૃત્વ સાથે પરમાણુ હથિયાર ન બનાવવા મુદ્દે સમજૂતી થઈ શકે છે.
સેક્રેટરી ઓફ હોમલેન્ડ સિક્યુરિટીના શપથ ગ્રહણ સમારોહમાં બોલતા ટ્રમ્પે કહ્યું કે, અમે અત્યારે વાટાઘાટોના ટેબલ પર છીએ. ઈરાન પાસે હવે લડવાની ક્ષમતા બચી નથી. તેમણે આક્ષેપ કર્યો કે ઈરાનનું જૂનું નેતૃત્વ, જેમાં ખામેનેઈનો સમાવેશ થાય છે, તે હવે સત્તામાં નથી અથવા ખતમ થઈ ગયું છે. ટ્રમ્પે સ્પષ્ટ કર્યું કે જો વાટાઘાટો સફળ નહીં થાય, તો તેઓ ઈરાનના સૌથી મોટા પાવર પ્લાન્ટ્સને પણ તોડી પાડવાની ક્ષમતા રાખે છે, પરંતુ તેઓ વધુ જાનહાનિ રોકવા માંગે છે.
ચોક્કસ સ્થાન: વોશિંગ્ટન ડીસી (અમેરિકા) અને તેહરાન (ઈરાન).
ઘટના: અમેરિકા દ્વારા ઈરાન પર સૈન્ય વિજયનો દાવો અને ૫ દિવસના યુદ્ધવિરામની જાહેરાત.
સમય: ૨૫ માર્ચ ૨૦૨૬.
તાત્કાલિક અસર: ઈરાની નેતૃત્વમાં પરિવર્તન અને વૈશ્વિક સ્તરે તેલના ભાવમાં અસ્થિરતા.
આ વિવાદમાં એક નવો વળાંક ત્યારે આવ્યો જ્યારે ટ્રમ્પે પાકિસ્તાનના વડાપ્રધાન શહબાઝ શરીફનું સત્તાવાર નિવેદન શેર કર્યું. પાકિસ્તાને અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે મધ્યસ્થી કરવાની તૈયારી દર્શાવી છે. ઇસ્લામાબાદ માને છે કે જો બંને પક્ષો સહમત થાય, તો તેઓ એક નિર્ણાયક શાંતિ કરાર કરાવી શકે છે. ટ્રમ્પે ઈરાન તરફથી મળેલી 'ભેટ' (જે તેલ અને ગેસના પ્રવાહ સાથે સંબંધિત હતી) નો ઉલ્લેખ કરીને વાટાઘાટોમાં પ્રગતિ હોવાનો સંકેત આપ્યો છે.
પાકિસ્તાન દ્વારા વોશિંગ્ટન અને તેહરાન વચ્ચે 'બ્રિજ' બનવાની ઓફર.
સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ (Strait of Hormuz) માં તેલના જહાજોના પરિવહન પર મંજૂરીની ચર્ચા.
ટ્રમ્પ દ્વારા ઈરાનના નવા નેતૃત્વ પર અવિશ્વાસ છતાં વાટાઘાટો ચાલુ રાખવાનો નિર્ણય.
ગુજરાત ભારતનું ફ્યુઅલ હબ છે. રિલાયન્સ અને અદાણી જેવી કંપનીઓ માટે ઈરાન-અમેરિકા યુદ્ધવિરામ રાહતના સમાચાર છે. અમેરિકા ઈરાન શાંતિ વાટાઘાટો ૨૦૨૬ જો સફળ થાય છે, તો કાચા તેલના ભાવ ઘટશે, જેનાથી ભારતમાં પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવમાં ઘટાડો થઈ શકે છે. ટ્રમ્પે ઉલ્લેખ કર્યો કે ઈરાને તેલ અને ગેસના પ્રવાહ અંગે મહત્વપૂર્ણ છૂટછાટો આપી છે.
જામનગર અને વાડીનાર રિફાઈનરીઓ માટે ક્રૂડ ઓઈલની સપ્લાય લાઈન સુરક્ષિત થવાની આશા.
આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ગેસના ભાવ સ્થિર થવાથી સ્થાનિક ઉદ્યોગોને ફાયદો.
લોજિસ્ટિક્સ અને શિપિંગ કંપનીઓના વીમા પ્રીમિયમમાં ઘટાડો થવાની શક્યતા.
ટ્રમ્પની સૌથી મોટી શરત એ છે કે ઈરાન ક્યારેય પરમાણુ હથિયાર બનાવશે નહીં. તેમના મતે, ઈરાની નેતૃત્વ આ બાબતે સંમત થયું છે. આ સમજૂતી માત્ર ઈઝરાયેલ માટે જ નહીં, પણ સમગ્ર વિશ્વની સુરક્ષા માટે નિર્ણાયક છે. ટ્રમ્પે જણાવ્યું કે અમેરિકી વિમાનો તેહરાન પર ઉડી રહ્યા છે અને ઈરાન તેમને રોકવા માટે અસમર્થ છે.
પરમાણુ નિરીક્ષકો (IAEA) ને ઈરાનમાં ફરીથી પ્રવેશ મળવાની શક્યતા.
ઈરાન પર લાદવામાં આવેલા આર્થિક પ્રતિબંધોમાં આંશિક છૂટછાટની ચર્ચા.
મધ્ય પૂર્વમાં સત્તાનું સંતુલન અમેરિકા તરફ નમેલું હોવાનો દાવો.
દુબઈ, કતાર અને ઓમાન જેવા વિસ્તારોમાં લાખો ગુજરાતીઓ વસે છે. આ યુદ્ધની સ્થિતિથી તેમનામાં ચિંતા હતી, પરંતુ ટ્રમ્પના આ નિવેદન બાદ પ્રવાસી ભારતીયો (NRIs) માં સુરક્ષાની ભાવના વધી છે. મધ્ય પૂર્વમાં શાંતિ એ ગુજરાતના વિદેશી હૂંડિયામણ (Remittances) માટે પણ મહત્વની છે.
ગલ્ફ દેશોમાં વ્યવસાય કરતા ગુજરાતી વેપારીઓ માટે બજાર ખૂલવાની આશા.
વિદેશમાં અભ્યાસ કરતા ભારતીય વિદ્યાર્થીઓની સુરક્ષા અંગે વાલીઓમાં રાહત.
વૈશ્વિક રાજનીતિના આ વળાંક વચ્ચે રોકાણકારોએ શેરબજારમાં સાવચેતી રાખવી જોઈએ. ખાસ કરીને ઓઈલ અને ગેસ સેક્ટરના શેરોમાં વધઘટ જોવા મળી શકે છે. નાગરિકોએ અધિકૃત આંતરરાષ્ટ્રીય સમાચાર સ્ત્રોતો પર જ વિશ્વાસ કરવો અને સોશિયલ મીડિયા પરની અફવાઓથી દૂર રહેવું.
આંતરરાષ્ટ્રીય તેલના ભાવો પર સતત નજર રાખવી.
વિદેશ પ્રવાસ કરનારા નાગરિકોએ જે-તે દેશની ટ્રાવેલ એડવાઈઝરી તપાસવી.
ઈરાન યુદ્ધ ટ્રમ્પ નિવેદન ૨૦૨૬ એ સાબિત કરે છે કે વિશ્વની રાજનીતિ અત્યારે એક અત્યંત સંવેદનશીલ તબક્કે છે. અમેરિકા ઈરાન શાંતિ વાટાઘાટો ૨૦૨૬ જો તેના તાર્કિક અંત સુધી પહોંચે, તો તે ૨૧મી સદીની સૌથી મોટી રાજદ્વારી જીત ગણાશે. ગુજરાત અને ભારત માટે આ શાંતિ પ્રક્રિયા આર્થિક અને સુરક્ષાની દ્રષ્ટિએ વરદાનરૂપ સાબિત થઈ શકે છે. ટ્રમ્પની 'પીસ થ્રુ સ્ટ્રેન્થ' (તાકાત દ્વારા શાંતિ) ની નીતિ અત્યારે કાર્યરત હોય તેમ જણાય છે.
ઈરાની કમાન્ડરની ચેતવણી: મિસાઈલ રેન્જમાં આવતા જ USS અબ્રાહમ લિંકન પર હુમલો થશે.
ઈરાન અને ઈઝરાયલ વચ્ચેના સંઘર્ષે ભયાનક સ્વરૂપ ધારણ કર્યું છે. છેલ્લા ૨૪ કલાકમાં ઈરાને પ્રતિ કલાક સરેરાશ ૧૦ મિસાઈલો છોડીને ઈઝરાયલના તેલ અવીવ, હાઈફા અને બ્નેઈ બ્રાક જેવા શહેરોને નિશાન બનાવ્યા છે. ઈરાનના ઈસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ (IRGC) એ ૨૪ માર્ચની રાત્રે એકસાથે ૨૨૦ સહિત કુલ ૫૦૦થી વધુ મિસાઈલોનો મારો ચલાવ્યો હતો.
ભારત દ્વારા શિયેરા લિયોનને ૧૦૦૦ મેટ્રિક ટન ચોખા મોકલાયા.