પેશાવરમાં અમેરિકી દૂતાવાસ બંધ: પાકિસ્તાનમાં હિંસક વિરોધ પ્રદર્શન
ઈરાની નેતા ખામેનેઈના મોતના વિરોધમાં પાકિસ્તાનમાં ભારે હોબાળો, પેશાવરમાં અમેરિકી વાણિજ્ય દૂતાવાસનું કામકાજ સ્થગિત.
પશ્ચિમ એશિયામાં સર્જાયેલા સંઘર્ષની જ્વાળાઓ હવે પાકિસ્તાનના ઉંબરે આવી પહોંચી છે. ઈરાની સર્વોચ્ચ નેતા આયતુલ્લા અલી ખામેનેઈના અમેરિકી-ઈઝરાયેલ હુમલામાં થયેલા મોતને પગલે પાકિસ્તાનમાં ભારે જનઆક્રોશ જોવા મળી રહ્યો છે. સુરક્ષાના કારણોસર અમેરિકી વાણિજ્ય દૂતાવાસ પેશાવર સ્થગિત કરવાની જાહેરાત કરવામાં આવી છે. કરાચી અને ઈસ્લામાબાદમાં થયેલી હિંસક અથડામણોમાં અત્યાર સુધીમાં 12 લોકોએ જીવ ગુમાવ્યા છે, જેના કારણે સમગ્ર દેશમાં હાઈ-એલર્ટ જાહેર કરવામાં આવ્યું છે.
કામકાજ સ્થગિત: પેશાવરમાં અમેરિકી વાણિજ્ય દૂતાવાસનું સંચાલન 2 માર્ચથી અસ્થાયી રૂપે બંધ કરવામાં આવ્યું છે.
હિંસક અથડામણ: કરાચીમાં વિરોધ પ્રદર્શન દરમિયાન થયેલી હિંસામાં 10 લોકોના મોત થયા હોવાના અહેવાલ છે.
એપોઈન્ટમેન્ટ રદ: કરાચી અને લાહોરમાં 3 માર્ચ, મંગળવાર માટેની તમામ વિઝા અને નાગરિક સેવાઓની એપોઈન્ટમેન્ટ રદ કરવામાં આવી છે.
ઈસ્લામાબાદમાં સેવાઓ: પેશાવર બંધ હોવા છતાં, ઈસ્લામાબાદમાં અમેરિકી એમ્બેસી 3 માર્ચથી સેવાઓ ફરી શરૂ કરશે.
સ્ટાફની અવરજવર પર રોક: પાકિસ્તાનભરમાં અમેરિકી સરકારી કર્મચારીઓની અવરજવર પર કડક પ્રતિબંધો લાદવામાં આવ્યા છે.
નાગરિકો માટે એડવાઈઝરી: અમેરિકી નાગરિકોને ભીડભાડવાળા વિસ્તારોથી દૂર રહેવા અને સ્થાનિક સમાચારો પર નજર રાખવા જણાવાયું છે.
ડૉન ન્યૂઝના જણાવ્યા અનુસાર, કરાચીમાં સ્થિતિ કાબૂ બહાર જતી જોઈને પોલીસે અશ્રુગેસ અને લાઠીચાર્જ કરવો પડ્યો હતો. આ વિરોધ પ્રદર્શન 28 ફેબ્રુઆરીએ ઈરાનમાં થયેલા હવાઈ હુમલાનો પ્રતિસાદ છે. પેશાવર એ સરહદી વિસ્તાર હોવાથી ત્યાં જોખમ વધુ હોવાથી દૂતાવાસને બંધ કરવાનો નિર્ણય લેવાયો છે.
28 ફેબ્રુઆરી, 2026 ના રોજ અમેરિકા અને ઈઝરાયેલે ઈરાનના લશ્કરી મથકો પર સચોટ હુમલા કર્યા હતા. આ હુમલામાં ઈરાની નેતા આયતુલ્લા ખામેનેઈ અને અન્ય ચાર ઉચ્ચ અધિકારીઓના મોત થયા હતા. પાકિસ્તાન અને ઈરાન વચ્ચેના ધાર્મિક અને ભૌગોલિક સંબંધોને કારણે પાકિસ્તાનના રસ્તાઓ પર વિરોધનું પૂર આવ્યું છે. કરાચી અને પેશાવર હંમેશા સંવેદનશીલ વિસ્તારો રહ્યા છે, પરંતુ આ વખતે હિંસાનું પ્રમાણ અભૂતપૂર્વ છે. અમેરિકી સરકારે તેના નાગરિકોને 'સ્ટેપ' (STEP) પ્રોગ્રામમાં નોંધણી અપડેટ કરવા કડક સૂચના આપી છે.
પેશાવર દૂતાવાસ બંધ થવા છતાં, ઈસ્લામાબાદની એમ્બેસી કટોકટીની સેવાઓ આપવાનું ચાલુ રાખશે. જોકે, કરાચીમાં દૂતાવાસની આસપાસ રસ્તાઓ બંધ કરી દેવાયા છે અને ભારે ટ્રાફિક ડાયવર્ઝન કરવામાં આવ્યું છે. ઈરાને વળતો પ્રહાર કરીને બહેરીન અને કુવૈત જેવા દેશોમાં અમેરિકી મથકો પર મિસાઈલ છોડી છે, જેની અસર પાકિસ્તાનમાં વસતા વિદેશી નાગરિકો પર પણ પડી રહી છે. એમ્બેસીએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જ્યાં સુધી સ્થિતિ સામાન્ય નહીં થાય ત્યાં સુધી સ્ટાફની સુરક્ષા સાથે કોઈ બાંધછોડ કરવામાં આવશે નહીં.
સુરક્ષા નિષ્ણાતોના મતે, અમેરિકી વાણિજ્ય દૂતાવાસ પેશાવર સ્થગિત થવું એ આગામી મોટા જોખમની નિશાની હોઈ શકે છે. "પેશાવરની ભૌગોલિક સ્થિતિ તેને આતંકવાદી જૂથો અથવા ઉશ્કેરાયેલા ટોળા માટે સરળ નિશાન બનાવે છે," તેમ સુરક્ષા વિશ્લેષકોનું કહેવું છે. પાકિસ્તાન સરકાર માટે આ એક અગ્નિપરીક્ષા છે, કારણ કે તેણે એક તરફ વિદેશી રાજદ્વારીઓની સુરક્ષા કરવાની છે અને બીજી તરફ પોતાના જ આક્રોશિત નાગરિકોને કાબૂમાં રાખવાના છે. કરાચીમાં થયેલા મોત દર્શાવે છે કે સ્થિતિ અત્યંત ગંભીર છે.
પાકિસ્તાનમાં રહેતા ગુજરાતી વેપારી સમુદાય અને સ્થાનિક ઉદ્યોગપતિઓએ આ સ્થિતિ પર ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. કરાચીમાં વેપાર કરતા એક સ્થાનિક વેપારીએ જણાવ્યું હતું કે, "બજારો બંધ છે અને વિદેશી કનેક્શન ધરાવતા તમામ બિઝનેસ અત્યારે ડરમાં છે. વિઝા સેવાઓ બંધ થવાથી બિઝનેસ ટ્રાવેલ પર મોટી અસર પડશે." પાકિસ્તાન સરકારે પ્રદર્શનકારીઓને શાંતિ જાળવવા અપીલ કરી છે, પરંતુ ખામેનેઈ પ્રત્યેની શ્રદ્ધા આક્રોશમાં ફેરવાઈ ગઈ છે.
કરાચીના દૂતાવાસ વિસ્તારમાં દ્રશ્યો ડરામણા છે. ટાયરો સળગાવવામાં આવ્યા છે અને હવામાં અશ્રુગેસની ગંધ ફેલાયેલી છે. પ્રદર્શનકારીઓ અમેરિકા વિરોધી નારા લગાવી રહ્યા છે. ઈસ્લામાબાદમાં પણ સુરક્ષાના કડક બંદોબસ્ત વચ્ચે લોકોમાં ગભરાટ છે. એક સ્થાનિક પત્રકારે જણાવ્યું કે, "પોલીસ અને દેખાવકારો વચ્ચેની લડાઈ ગલીએ ગલીએ ફેલાઈ ગઈ છે. સામાન્ય લોકો પોતાના ઘરોમાં કેદ છે." આર્થિક રીતે નબળા એવા પાકિસ્તાન માટે આ આંતરિક હિંસા વધુ એક મોટો ફટકો છે.
આ ઘટનાની અસર આવનારા સમયમાં પાકિસ્તાનની વિદેશ નીતિ પર જોવા મળશે.
તાત્કાલિક અસર: આગામી 90 દિવસ સુધી અમેરિકી વિઝા પ્રક્રિયામાં વિલંબ થશે. વિદ્યાર્થીઓ અને દર્દીઓ જેઓ અમેરિકા જવા માંગે છે તેઓ અટવાઈ જશે.
લાંબા ગાળાની અસર: 2027 સુધીમાં, અમેરિકા પાકિસ્તાનમાં તેના રાજદ્વારી મિશનને વધુ સુરક્ષિત અને કદાચ વધુ મર્યાદિત બનાવી શકે છે. પેશાવર જેવા કેન્દ્રો કાયમ માટે બંધ થવાની ભીતિ પણ સેવાઈ રહી છે.
✅ ફાયદા:
જાનહાનિ અટકી: દૂતાવાસ બંધ કરવાથી વિદેશી સ્ટાફ પરના હુમલાનું જોખમ ટળ્યું છે.
સુરક્ષા એલર્ટ: સમયસરની સૂચનાથી અમેરિકી નાગરિકો સુરક્ષિત સ્થાને ખસી શક્યા છે.
સરકારી દબાણ: હિંસા રોકવા માટે પાકિસ્તાન સરકાર પર આંતરરાષ્ટ્રીય દબાણ વધશે.
❌ નુકસાન:
સેવાઓમાં વિઘ્ન: હજારો લોકોના વિઝા અને કાનૂની કામો અટકી પડ્યા છે.
છબીને નુકસાન: આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પાકિસ્તાન 'અસુરક્ષિત' દેશ તરીકે વધુ વગોવાશે.
આર્થિક ભોગ: હિંસાને કારણે સ્થાનિક બજારો અને મિલકતોને મોટું નુકસાન થયું છે.
સ્થિતિ અત્યંત તણાવપૂર્ણ છે અને આગામી 48 કલાક પાકિસ્તાન માટે ખૂબ જ મહત્વના સાબિત થશે.
આગામી સમયમાં, પાકિસ્તાન અને અમેરિકા વચ્ચેના સંબંધોમાં 'સુરક્ષા' મુખ્ય મુદ્દો રહેશે. 2027 સુધીમાં, કદાચ અમેરિકા તેના દૂતાવાસની આસપાસ 'ઝીરો ટ્રાફિક ઝોન' અને વધુ આધુનિક સુરક્ષા દીવાલો ઊભી કરશે. ઈસ્લામાબાદમાં 3 માર્ચથી સેવાઓ શરૂ થવી એ એક ટ્રાયલ છે. જો ત્યાં સફળતા મળશે તો જ લાહોર અને કરાચીમાં કામ શરૂ થશે. પેશાવરની સ્થિતિ લાંબા સમય સુધી અસ્થિર રહેવાની શક્યતા છે.
અમેરિકી વાણિજ્ય દૂતાવાસ પેશાવર સ્થગિત થવાની ઘટના એ વૈશ્વિક રાજકારણની સ્થાનિક અસરનું પરિણામ છે. જ્યારે બે દેશો વચ્ચે યુદ્ધ થાય છે, ત્યારે તેની અસર સરહદો ઓળંગીને સામાન્ય લોકો અને રાજદ્વારીઓ સુધી પહોંચે છે. પાકિસ્તાન સરકારે હવે તેની સુરક્ષા વ્યવસ્થાને લોખંડી બનાવવી પડશે. આશા છે કે હિંસા અટકશે અને નિર્દોષ લોકોના જીવ બચશે. સાચી અને સચોટ માહિતી જ આ કટોકટીમાં તમારું રક્ષણ કરી શકે છે.
FAQ:
શું પાકિસ્તાનમાં અમેરિકી વિઝા સેન્ટરો ચાલુ છે?
ઈસ્લામાબાદમાં 3 માર્ચથી સેવાઓ શરૂ થશે, પરંતુ કરાચી અને લાહોરમાં અત્યારે કામકાજ બંધ છે.
પેશાવર દૂતાવાસ ક્યારે ખુલશે?
હાલમાં કોઈ ચોક્કસ તારીખ આપવામાં આવી નથી, સુરક્ષાની સમીક્ષા કર્યા બાદ જ નિર્ણય લેવામાં આવશે.
ઈરાનના પૂર્વ સર્વોચ્ચ નેતા આયાતુલ્લાહ અલી ખામેનીના પત્ની મન્સૌરેહ ખોજાસ્તેહ બાઘરઝાદેહનું ઇઝરાયલી હવાઈ હુમલામાં થયેલી ઈજાઓને કારણે અવસાન થયું છે. ઈરાની રાજ્ય મીડિયાના અહેવાલ મુજબ, ૨૮ ફેબ્રુઆરીએ તેહરાન પર થયેલા સંયુક્ત યુએસ અને ઇઝરાયલી હુમલામાં ખામેનીની સાથે તેમના પરિવારના અન્ય સભ્યો પણ માર્યા ગયા હતા. ૧૯૬૪માં ખામેની સાથે લગ્ન કરનાર મન્સૌરેહ હંમેશા લો પ્રોફાઇલ રહેતા હતા. ખામેનીના મૃત્યુ બાદ ઈરાને ૪૦ દિવસનો રાષ્ટ્રીય શોક જાહેર કર્યો છે. આ ઘટનાથી પશ્ચિમ એશિયામાં યુદ્ધનો ખતરો અને રાજકીય અસ્થિરતામાં મોટો વધારો થયો છે.
ઓમાનના દરિયાકાંઠે માર્શલ આઇલેન્ડ્સનો ધ્વજ ધરાવતા તેલ ટેન્કર 'MKD VYOM' પર ડ્રોન બોટ દ્વારા હુમલો કરવામાં આવ્યો છે. આ હુમલામાં એક ભારતીય ક્રૂ મેમ્બરનું કરુણ મોત નીપજ્યું છે, જ્યારે જહાજ પર સવાર અન્ય ૨૦ સભ્યોને સુરક્ષિત રીતે બચાવી લેવામાં આવ્યા છે. હુમલાના કારણે જહાજના મુખ્ય એન્જિન રૂમમાં વિસ્ફોટ અને આગ લાગી હતી. ઓમાનની રોયલ નેવી અને દરિયાઈ સુરક્ષા કેન્દ્ર દ્વારા તાત્કાલિક બચાવ કામગીરી હાથ ધરવામાં આવી હતી. આ ઘટનાથી આંતરરાષ્ટ્રીય જળમાર્ગોની સુરક્ષા સામે ગંભીર સવાલો ઊભા થયા છે. સંપૂર્ણ વિગતો માટે વાંચો આ અહેવાલ.
પશ્ચિમ એશિયામાં યુદ્ધના ભણકારા! ઈરાન પર 'ઓપરેશન રોરિંગ લાયન' હેઠળ હુમલા. રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઈઝરાયેલ, બહેરીન અને UAE ના નેતાઓ સાથે ચર્ચા કરી.