મહેશ સોલંકી (અમદાવાદ એક્સપ્રેસ ન્યુઝ રિપોર્ટર): ગુજરાત સરકાર દ્વારા શારીરિક અને માનસિક પડકારોનો સામનો કરી રહેલા દિવ્યાંગજનોના વ્યાપક હિત અને સામાજિક સુરક્ષાને ધ્યાને લઈને એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ વહીવટી નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. વર્ષ ૨૦૨૬-૨૭ના ચાલુ નાણાકીય વર્ષથી રાજ્ય સરકાર સંચાલિત તમામ પ્રકારની દિવ્યાંગ કલ્યાણ યોજનાઓનો સત્તાવાર લાભ મેળવવા માટે હવેથી 'યુનિક ડિસેબિલિટી આઈડી' (UDID) અથવા તો તેનો સત્તાવાર એન્રોલમેન્ટ (નોંધણી) નંબર રજૂ કરવો સંપૂર્ણપણે ફરજિયાત કરવામાં આવ્યો છે.
રાજ્ય સરકારના આ ઐતિહાસિક નિર્ણયનો મુખ્ય હેતુ દિવ્યાંગો માટેની વિવિધ કલ્યાણકારી યોજનાઓમાં સંપૂર્ણ પારદર્શિતા લાવવાનો છે. આ નવી વ્યવસ્થાથી યોજનાઓનો આર્થિક અને સામાજિક લાભ માત્ર કાયદેસરના પાત્ર અને સાચા લાભાર્થીઓ સુધી જ સીધો પહોંચશે, તેમજ ભવિષ્યમાં કોઈપણ બિન-અધિકૃત વ્યક્તિ દ્વારા ખોટા દસ્તાવેજો ઉભા કરીને યોજનાઓનો ગેરકાયદેસર લાભ લેવાની પ્રવૃત્તિને જડમૂળથી અટકાવી શકાશે.
કલેક્ટર મિહિર પટેલના માર્ગદર્શન હેઠળ ઓનલાઈન નોંધણી ઝુંબેશ
આ કડક સરકારી નિર્ણયના સંદર્ભમાં, બનાસકાંઠા જિલ્લામાં વસતા દિવ્યાંગજનોને કોઈ પણ પ્રકારની વહીવટી મુશ્કેલી ન પડે તે માટે જિલ્લા વહીવટી તંત્ર સજ્જ બન્યું છે. જિલ્લામાં હજુ સુધી જે દિવ્યાંગજનોએ ટેકનિકલ કારણોસર યુનિક ડિસેબિલિટી આઈડી (UDID) માટે ઓનલાઈન નોંધણી કરાવી નથી અને નવું દિવ્યાંગતા પ્રમાણપત્ર મેળવ્યું નથી, અથવા તો જે લાભાર્થીઓના અગાઉના જૂના દિવ્યાંગતા પ્રમાણપત્રની કાનૂની મુદત (Validity) પૂર્ણ થઈ ગઈ છે, તેઓ સરકારની કોઈ પણ યોજનાકીય આર્થિક કે સાધન સહાયના લાભથી વંચિત ન રહી જાય તે માટે વિશેષ આયોજન હાથ ધરાયું છે.
બનાસકાંઠા જિલ્લા કલેક્ટરશ્રી મિહિર પટેલના સીધા માર્ગદર્શન અને પ્રેરણા હેઠળ આગામી ટૂંકા સમયમાં જિલ્લાના જુદા જુદા તાલુકા મથકોએ "દિવ્યાંગ સેવા સેતુ" વિશેષ કાર્યક્રમનું ભવ્ય આયોજન કરવામાં આવશે. આ વહીવટી કાર્યક્રમ અંતર્ગત દિવ્યાંગોને કચેરીઓના ધક્કા ન ખાવા પડે તે માટે એક જ સ્થળે (સિંગલ વિન્ડો સિસ્ટમ) થી તબીબી તપાસ, UDID ઓનલાઈન નોંધણી અને અદ્યતન નવીન દિવ્યાંગતા પ્રમાણપત્ર આપવાની સમગ્ર કાનૂની પ્રક્રિયા હાથ ધરવામાં આવશે.
ગૂગલ ફોર્મ અને QR કોડ દ્વારા વિગતો એકત્ર કરવાની પ્રક્રિયા શરૂ
બનાસકાંઠા જિલ્લામાં હજુ સુધી કાર્ડથી વંચિત રહી ગયેલા બાકી લાભાર્થીઓનો સાચો અને સચોટ ડેટા મેળવવાના પવિત્ર હેતુથી જિલ્લા વહીવટીતંત્રના ટેકનિકલ વિભાગ દ્વારા એક વિશેષ 'ગૂગલ ફોર્મ' તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે. જિલ્લાના જે પણ લાભાર્થીઓ પાસે હાલમાં ડિજિટલ UDID અથવા માન્ય કાનૂની દિવ્યાંગતા પ્રમાણપત્ર ઉપલબ્ધ નથી, તેમણે તંત્ર દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલા સત્તાવાર ક્યૂ.આર. (QR) કોડ અથવા વેબ લિંક દ્વારા આ ઓનલાઈન ગૂગલ ફોર્મમાં પોતાની તમામ વ્યક્તિગત અને દિવ્યાંગતાને લગતી સાચી વિગતો ભરીને જિલ્લા વહીવટીતંત્રને ઓનલાઈન સબમિટ કરવાની રહેશે.
આ ઉપરાંત, વિવિધ સરકારી સહાય યોજનાઓનો લાભ મેળવવાથી વંચિત રહી ગયેલા જિલ્લાના તમામ પાત્રતા ધરાવતા લાભાર્થીઓએ પણ પોતપોતાની સંબંધિત યોજનાઓ માટેના અલગ-અલગ ગૂગલ ફોર્મમાં ક્યૂ.આર. કોડ અથવા ડિજિટલ લિંકનો ઉપયોગ કરીને પોતાની સચોટ વિગતો ઓનલાઈન સબમિટ કરવાની રહેશે જેથી વહીવટી ચકાસણી ઝડપથી થઈ શકે.
વિવિધ કલ્યાણકારી યોજનાઓ અને આર્થિક સહાયના માપદંડો
ગુજરાત સરકારના સામાજિક ન્યાય અને અધિકારીતા વિભાગ દ્વારા દિવ્યાંગો માટે અનેક મહત્વકાંક્ષી યોજનાઓ ચલાવવામાં આવી રહી છે, જેની મુખ્ય વિગતો નીચે મુજબના માપદંડો ધરાવે છે:
વિનામૂલ્યે એસ.ટી. બસ મુસાફરી યોજના: હાલમાં સક્ષમ તબીબી સત્તાધિકારીનું માન્ય દિવ્યાંગતા પ્રમાણપત્ર ધરાવતા અને ૪૦ ટકા કે તેથી વધુ શારીરિક કે માનસિક દિવ્યાંગતા ધરાવતા લાભાર્થીઓને ગુજરાત રાજ્ય માર્ગ અને વાહનવ્યવહાર નિગમ (GSRTC)ની બસોમાં વિનામૂલ્યે મુસાફરી કરવા માટે સમાજ સુરક્ષા વિભાગ દ્વારા વિશેષ દિવ્યાંગ ઓળખકાર્ડ (બસપાસ) ઇસ્યુ કરવામાં આવે છે.
સંત સુરદાસ યોજના: જિલ્લાના જે લાભાર્થીઓ ૬૦ ટકા કે તેથી વધુ તીવ્ર દિવ્યાંગતા ધરાવે છે, તેમને સરકારની લોકપ્રિય 'સંત સુરદાસ યોજના' હેઠળ માસિક પેન્શન સ્વરૂપે આર્થિક સહાય પૂરી પાડવામાં આવે છે.
મનોદિવ્યાંગ આર્થિક સહાય યોજના: જે વ્યક્તિઓ ૫૦ ટકા કે તેથી વધુ બૌદ્ધિક અસમર્થતા (Intellectual Disability), સેરેબ્રલ પાલ્સી અને ઓટિઝમ પ્રકારની ગંભીર દિવ્યાંગતા ધરાવે છે, તેમજ ૪૦ ટકા કે તેથી વધુ મસ્ક્યુલર ડિસ્ટ્રોફી અને ક્રોનિક ન્યુરોલોજિકલ સ્થિતિ ધરાવે છે, તેમને વિશેષ યોજના હેઠળ દર મહિને રૂપિયા ૧,૦૦૦/- ની આર્થિક નકદ સહાય સીધી બેંક ખાતામાં ચૂકવવામાં આવે છે.
સાધન સહાય યોજના: દિવ્યાંગજનોની રોજિંદી અવરજવર અને સ્વનિર્ભરતા માટે સાધન સહાય યોજના હેઠળ પાત્રતા ધરાવતા ઉમેદવારોને બેટરી સંચાલિત મોટરાઈઝ્ડ ટ્રાયસિકલ, અત્યાધુનિક જોયસ્ટિક, દિવ્યાંગો માટે ખાસ ડિઝાઇન કરાયેલ ટુ-વ્હીલર (સ્કૂટર) સહાય સહિત શારીરિક રાહત આપતા વિવિધ આધુનિક સહાયક સાધનો સંપૂર્ણ સબસિડી સાથે વિનામૂલ્યે ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવે છે.
૩૧મી જુલાઈ ૨૦૨૬ સુધીમાં વિગતો સબમિટ કરવા તંત્રનો અંતિમ અનુરોધ
બનાસકાંઠા જિલ્લા વહીવટીતંત્ર અને જિલ્લા સમાજ સુરક્ષા કચેરી દ્વારા જિલ્લાના તમામ ગ્રામીણ અને શહેરી વિસ્તારના દિવ્યાંગજનો, વાલીઓ અને સ્વૈચ્છિક સંસ્થાઓને નમ્ર અનુરોધ કરવામાં આવ્યો છે કે, તેઓ આગામી તારીખ ૩૧ જુલાઈ, ૨૦૨૬ની અંતિમ સમયસીમા સુધીમાં સંબંધિત ડિજિટલ ગૂગલ ફોર્મમાં પોતાની તમામ જરૂરી વિગતો ચોકસાઈપૂર્વક ભરીને ઓનલાઈન મોકલી આપે.
જો નિયત સમયમર્યાદામાં આ વિગતો સબમિટ કરવામાં નહીં આવે, તો આગામી સમયમાં નવીન ઓનલાઈન સિસ્ટમના કારણે સરકારી કલ્યાણ યોજનાઓનો સમયસર લાભ મેળવવામાં ટેકનિકલ અવરોધ ઊભો થઈ શકે છે. દિવ્યાંગોના સશક્તિકરણ માટે સરકારે ઓનલાઈન પ્રક્રિયાને વધુમાં વધુ સરળ બનાવી છે, જેનો જિલ્લાના છેવાડાના દિવ્યાંગ નાગરિક સુધી લાભ પહોંચાડવા તંત્ર કટિબદ્ધ છે.
