યાત્રીઓ ધ્યાન આપો! ભારતની પ્રથમ હાઇડ્રોજન ટ્રેન આવી રહી છે
ભારતના રેલવે યાત્રીઓ માટે એક મોટી ખુશખબર આવી ગઈ છે! હવે તમે ટૂંક સમયમાં હાઇડ્રોજનથી ચાલતી ટ્રેનમાં મુસાફરી કરી શકશો. ભારતીય રેલવેએ એક નવી સિદ્ધિ હાંસલ કરી છે. ચેન્નઈની ઇન્ટિગ્રલ કોચ ફેક્ટરી (ICF)માં ભારતની પ્રથમ હાઇડ્રોજન ચાલિત ટ્રેનના કોચ, એટલે કે ડ્રાઇવિંગ પાવર કાર,નું પરીક્ષણ સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ થયું છે.
રવિ સિંહના જણાવ્યા મુજબ, આ કોચ સંપૂર્ણપણે ભારતમાં બનેલી ટેકનોલોજીથી તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે. આ સફળતા સાથે ભારત એ થોડા દેશોમાં સામેલ થઈ ગયું છે જે હાઇડ્રોજન ટ્રેન જેવી આધુનિક અને પર્યાવરણને અનુકૂળ ટેકનોલોજી પર કામ કરી રહ્યા છે. જર્મની, ફ્રાન્સ, સ્વીડન અને ચીન બાદ હવે ભારત પણ આ યાદીમાં સામેલ થવા જઈ રહ્યું છે.
ટ્રેનની વિશેષતાઓ
આ હાઇડ્રોજન ટ્રેન 1,200 હોર્સ પાવર (HP)ની શક્તિ સાથે બનાવવામાં આવી છે, જે તેને વિશ્વની સૌથી શક્તિશાળી હાઇડ્રોજન ટ્રેનોમાંથી એક બનાવે છે. આ ટ્રેનની ખાસિયત એ છે કે તે હાઇડ્રોજન અને ઓક્સિજનને મિશ્રિત કરીને વીજળી ઉત્પન્ન કરે છે, જેનું એકમાત્ર ઉપ-ઉત્પાદન પાણી અને વરાળ છે. એટલે કે આ ટ્રેન સંપૂર્ણપણે પ્રદૂષણમુક્ત છે.
આ ટ્રેનથી ન તો કાર્બન ડાયોક્સાઇડ નીકળે છે કે ન તો કોઈ હાનિકારક ગેસ, જે પર્યાવરણને નુકસાન પહોંચાડે. ભારતીય રેલવેનું લક્ષ્ય 2030 સુધીમાં ‘નેટ ઝીરો કાર્બન ઉત્સર્જન’ હાંસલ કરવાનું છે, અને આ ટ્રેન તે દિશામાં એક મોટું પગલું છે.
લખનૌમાં તૈયાર થયું ટ્રેનનું ડિઝાઇન
આ ટ્રેનની ડિઝાઇન લખનૌના રિસર્ચ ડિઝાઇન એન્ડ સ્ટાન્ડર્ડ્સ ઓર્ગેનાઇઝેશન (RDSO) દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવી છે. તેનું નિર્માણ ચેન્નઈની ICFમાં થયું છે. ટ્રેનમાં 8 યાત્રી ડબ્બા હશે, જે એક સાથે 2,638 યાત્રીઓને લઈ જઈ શકે છે. તેની મહત્તમ ઝડપ 110 કિલોમીટર પ્રતિ કલાક હશે.
ટ્રેનનું પ્રથમ ટ્રાયલ હરિયાણાના જીંદ-સોનીપત રૂટ પર 89 કિલોમીટરના અંતરે થશે. આ ટ્રાયલમાં ટ્રેનની તકનીકી ક્ષમતા અને સુરક્ષાની તપાસ કરવામાં આવશે. જો આ પરીક્ષણ સફળ રહ્યું, તો ટૂંક સમયમાં તેને નિયમિત રીતે ચલાવવામાં આવશે.
હેરિટેજ રૂટ્સ પર ચાલશે હાઇડ્રોજન ટ્રેન
રેલવેએ આ પ્રોજેક્ટ માટે 2,800 કરોડ રૂપિયાનું બજેટ ફાળવ્યું છે, જેમાં 35 હાઇડ્રોજન ટ્રેનો બનાવવામાં આવશે. આ ટ્રેનોને ‘હાઇડ્રોજન ફોર હેરિટેજ’ પ્રોજેક્ટ હેઠળ કાલકા-શિમલા અને દાર્જિલિંગ હિમાલયન રેલવે જેવા હેરિટેજ રૂટ્સ પર ચલાવવાની યોજના છે. આ માત્ર પર્યાવરણને બચાવશે જ નહીં, પરંતુ ભારતની રેલ યાત્રાને વધુ આધુનિક અને આકર્ષક બનાવશે.
