દેશમાં E-20 પેટ્રોલને લઈને રાજકીય ગરમાવો વધુ તેજ બન્યો છે. આમ આદમી પાર્ટીના રાષ્ટ્રીય સંયોજક અરવિંદ કેજરીવાલે કેન્દ્ર સરકાર પર ગંભીર આરોપ લગાવતા કહ્યું કે E-20 પેટ્રોલ લોકોને તેમની મરજી વિરુદ્ધ લાદવામાં આવી રહ્યું છે. તેમણે દાવો કર્યો કે કેટલીક ઓટો કંપનીઓએ સરકારના દબાણ હેઠળ એવા નિવેદનો આપ્યા છે, જે તેમના પોતાના ઓનર મેન્યુઅલમાં લખાયેલી સૂચનાઓથી વિપરીત છે.
📅 કેજરીવાલની પ્રેસ કોન્ફરન્સ: 7 જુલાઈ, 2026
⛽ મુદ્દો: દેશભરમાં E-20 પેટ્રોલ ફરજિયાત અમલ
🚗 આરોપ: E-10 વાહનમાં E-20 સલામત હોવાનું કંપનીઓએ ખોટું કહ્યું
🏭 કેજરીવાલે નામ લીધેલી કંપનીઓ: મારુતિ સુઝુકી, ટોયોટા કિર્લોસ્કર, હીરો મોટોકોર્પ
✉️ ઓટો કંપનીઓ અને વડાપ્રધાનને પત્ર લખવાની જાહેરાત
🚘 દાવો: દેશમાં લગભગ 30 કરોડ વાહનો E-20 માટે તૈયાર નથી
📉 ચિંતા: માઇલેજ ઘટી શકે, એન્જિન અને ફ્યુઅલ સિસ્ટમને નુકસાન થવાની શક્યતા
નવી દિલ્હીમાં યોજાયેલી પ્રેસ કોન્ફરન્સમાં અરવિંદ કેજરીવાલે કહ્યું કે કેન્દ્ર સરકાર છેલ્લા કેટલાક સમયથી E-20 પેટ્રોલ અંગે લોકોમાં વિશ્વાસ ઉભો કરવા માટે સતત અભિયાન ચલાવી રહી છે. પરંતુ હકીકત કંઈક અલગ હોવાનું તેમણે દાવો કર્યો.
કેજરીવાલના જણાવ્યા મુજબ, કેન્દ્ર સરકારે દેશની અગ્રણી ઓટોમોબાઇલ કંપનીઓને મીડિયા સમક્ષ આવીને કહેવા કહ્યું કે E-10 અથવા જૂના મોડલના વાહનોમાં પણ E-20 પેટ્રોલથી કોઈ નુકસાન થતું નથી.
તેમણે આરોપ લગાવ્યો કે મારુતિ સુઝુકી, ટોયોટા કિર્લોસ્કર અને હીરો મોટોકોર્પના પ્રતિનિધિઓએ જાહેરમાં આવું નિવેદન આપ્યું, જ્યારે તેમની જ કંપનીઓના ઓનર મેન્યુઅલમાં સ્પષ્ટ લખેલું છે કે 10 ટકા કરતાં વધુ ઇથેનોલ ધરાવતા પેટ્રોલનો ઉપયોગ કરવાની ભલામણ કરવામાં આવતી નથી.
કેજરીવાલે કહ્યું કે જો કંપનીઓને ખરેખર વિશ્વાસ હોય કે E-20 સંપૂર્ણપણે સુરક્ષિત છે, તો તેઓ લેખિતમાં ખાતરી આપે કે E-20ના ઉપયોગથી વાહનની માઇલેજ ઘટે અથવા એન્જિન, ફ્યુઅલ પંપ કે અન્ય પાર્ટ્સમાં નુકસાન થાય તો તેનો તમામ ખર્ચ કંપની જ ઉઠાવશે.
તેમણે જાહેરાત કરી કે તેઓ તમામ ઓટો કંપનીઓને સત્તાવાર પત્ર લખશે અને તેમની પાસેથી સ્પષ્ટ જવાબ માંગશે. સાથે જ આવતા અઠવાડિયે વડાપ્રધાનને પણ પત્ર લખીને પૂછશે કે જો E-20ના કારણે લાખો વાહનોને નુકસાન થાય તો તેનો વળતર સરકાર આપશે કે કંપનીઓ?
કેજરીવાલે વધુમાં કહ્યું કે સરકાર માત્ર એટલું કહી રહી છે કે વિશ્વના ઘણા દેશોમાં ઇથેનોલ મિશ્રિત પેટ્રોલનો ઉપયોગ થાય છે, પરંતુ તે સમગ્ર સત્ય નથી. તેમના મતે મોટાભાગના દેશોમાં હજુ પણ E-10 અથવા તેનાથી ઓછા પ્રમાણમાં ઇથેનોલવાળું પેટ્રોલ વપરાય છે, જ્યારે ભારતમાં સીધું E-20 લાગુ કરવામાં આવ્યું છે.
કેજરીવાલે આંતરરાષ્ટ્રીય ઉદાહરણો આપતાં કહ્યું કે સરકાર અડધું સત્ય રજૂ કરી રહી છે. તેમના જણાવ્યા મુજબ અમેરિકા, જર્મની અને ફ્રાન્સ જેવા દેશોમાં હજુ પણ મોટા ભાગે E-10 અથવા તેનાથી ઓછા ઇથેનોલ મિશ્રણવાળા પેટ્રોલનો ઉપયોગ થાય છે. થાઈલેન્ડમાં પણ E-10 અને E-20 બંને વિકલ્પ ઉપલબ્ધ છે અને ગ્રાહકો પોતાની જરૂરિયાત પ્રમાણે પસંદગી કરી શકે છે.
જાપાનનું ઉદાહરણ આપતાં તેમણે કહ્યું કે ત્યાં હાલમાં E-3નો ઉપયોગ થાય છે અને E-10 સુધી પહોંચવાનું લક્ષ્ય વર્ષ 2030 માટે રાખવામાં આવ્યું છે. જ્યારે E-20 માટે 2040 સુધીનો લાંબો રોડમેપ તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે. એટલે કે વિકસિત દેશો પણ લોકો અને ઉદ્યોગોને પૂરતો સમય આપી રહ્યા છે.
બ્રાઝિલનો ઉલ્લેખ કરતાં કેજરીવાલે કહ્યું કે વિશ્વમાં સૌથી વધુ ઇથેનોલ આધારિત ઇંધણનો ઉપયોગ ત્યાં થાય છે, પરંતુ આ પરિવર્તન એક દિવસમાં આવ્યું નથી. બ્રાઝિલે લગભગ પાંચ દાયકાની તૈયારી બાદ ફ્લેક્સી-ફ્યુઅલ વાહનો વિકસાવ્યા અને ત્યારબાદ ધીમે ધીમે ઇથેનોલ આધારિત ઇંધણનો વ્યાપ વધાર્યો.
તેમણે દાવો કર્યો કે ભારતમાં ફેબ્રુઆરી 2023માં માત્ર 1,900 પેટ્રોલ પંપ પર પ્રાયોગિક ધોરણે E-20 ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવ્યું હતું, જ્યારે એપ્રિલ 2026થી દેશના લગભગ 90 હજાર પેટ્રોલ પંપ પર તેનો અમલ શરૂ કરવામાં આવ્યો. તેમના મતે આ સમયગાળો ખૂબ ઓછો છે.
કેજરીવાલે કહ્યું કે દેશમાં અંદાજે 22 કરોડ મોટરસાઇકલ અને 8 કરોડ કાર એવી છે જે મૂળભૂત રીતે E-20 માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવી નથી. જો આવા વાહનોમાં સતત E-20 પેટ્રોલનો ઉપયોગ થશે તો લાંબા ગાળે માઇલેજ, એન્જિન અને ફ્યુઅલ સિસ્ટમ પર અસર થઈ શકે છે, એવો તેમનો દાવો છે.
તેમણે કેન્દ્ર સરકારને અપીલ કરી કે દેશભરમાં માત્ર E-20 ફરજિયાત કરવાના બદલે ગ્રાહકોને E-0, E-10 અને E-20 – ત્રણેય વિકલ્પ ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવે. જે વાહન માટે જે ઇંધણ યોગ્ય હોય તે ગ્રાહક પોતાની પસંદગીથી ખરીદી શકે.
E-20 પેટ્રોલનો મુદ્દો હવે માત્ર રાજકીય ચર્ચા પૂરતો રહ્યો નથી. સોશિયલ મીડિયા પર અનેક વાહનચાલકો પોતાની કાર અને બાઇકની માઇલેજ તથા મેન્ટેનન્સ અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી રહ્યા છે. બીજી તરફ કેન્દ્ર સરકારનું કહેવું છે કે ઇથેનોલ મિશ્રણથી કાચા તેલ પરની નિર્ભરતા ઘટશે, ખેડૂતોને લાભ મળશે અને પ્રદૂષણમાં પણ ઘટાડો થશે.
હવે લોકોની નજર એ પર છે કે ઓટો કંપનીઓ કેજરીવાલના પત્રનો શું જવાબ આપે છે અને કેન્દ્ર સરકાર આ વિવાદ પર કોઈ સ્પષ્ટતા કરે છે કે નહીં.
E-20 પેટ્રોલને લઈને ચાલી રહેલી ચર્ચા માત્ર રાજકીય આક્ષેપો સુધી મર્યાદિત નથી. ગ્રાહકોનો વિશ્વાસ જળવાઈ રહે તે માટે સરકાર, ઓટો કંપનીઓ અને ટેક્નિકલ નિષ્ણાતોએ પારદર્શક માહિતી સાથે સ્પષ્ટ માર્ગદર્શન આપવું જરૂરી છે.
