TMC Collapse: મમતા બેનર્જી પર સૌથી મોટું સંકટ, 195 MLA અને 22 MPનો બળવો

પશ્ચિમ બંગાળના રાજકારણમાંથી આ સમયના સૌથી વિનાશક અને અભૂતપૂર્વ સમાચાર સામે આવી રહ્યા છે. પશ્ચિમ બંગાળ વિધાનસભા ચૂંટણીમાં કારમી હારનો સામનો કર્યા બાદ, મુખ્યમંત્રી મમતા બેનર્જી પોતાની રાજકીય કારકિર્દીના સૌથી ભયાનક સંકટનો સામનો કરી રહ્યા છે. ગત 4 મેના રોજ ચૂંટણી પરિણામો આવ્યા ત્યારથી અત્યાર સુધીમાં મમતા બેનર્જીના રાજકીય સામ્રાજ્યને એક પછી એક એવા મોટા ઝટકા લાગ્યા છે કે સ્થિતિ હવે સંપૂર્ણપણે કાબૂ બહાર થઈ ગઈ છે.

અમદાવાદ એક્સપ્રેસના વિશેષ રાજકીય વિશ્લેષણ મુજબ, મે મહિનાની શરૂઆત સુધી જે તૃણમૂલ કોંગ્રેસ (TMC) પાસે 215 ધારાસભ્યોનું પ્રચંડ સંખ્યાબળ હતું, તે ચૂંટણી હારના માત્ર 40 દિવસની અંદર સંકોચાઈને માત્ર 20 ધારાસભ્યો પર આવી ગઈ છે. ગઈકાલ સુધી જે નેતાઓ મમતા બેનર્જીની નજીક જવા માટે સ્પર્ધા કરતા હતા, આજે તેઓ તેમનાથી છેડો ફાડી રહ્યા છે.

બંગાળથી દિલ્હી સુધી શું છે આ સમગ્ર બળવો?

આ માત્ર પક્ષમાં સામાન્ય નારાજગી નથી, પરંતુ તૃણમૂલ કોંગ્રેસના અસ્તિત્વનો જ અંત લાવનારો ઐતિહાસિક બળવો છે. પશ્ચિમ બંગાળના બળવાખોર ધારાસભ્યો બાદ હવે આ આગ દિલ્હી સુધી પહોંચી ગઈ છે.

તૃણમૂલ કોંગ્રેસના બળવાખોર લોકસભા સાંસદોએ આજે નવી દિલ્હીમાં લોકસભા સ્પીકર ઓમ બિરલા સાથે મુલાકાત કરી છે. આ સાંસદોએ સ્પીકર સમક્ષ સત્તાવાર રીતે "અસલી તૃણમૂલ કોંગ્રેસ" હોવાનો દાવો રજૂ કર્યો છે. બળવાખોર સાંસદ કાકોલી ઘોષે જાહેરાત કરી છે કે તેમની પાસે પક્ષના કુલ 28 લોકસભા સાંસદોમાંથી 22 સાંસદોનું સમર્થન છે. કાયદાકીય રીતે જો 19 સાંસદો પક્ષ છોડે તો તેમની પર પક્ષપલટા વિરોધી કાયદો (Anti-defection law) લાગુ પડતો નથી, જેથી મમતા બેનર્જી સંસદમાં પણ પોતાનો પક્ષ ગુમાવી બેસે તેવી સ્થિતિ સર્જાઈ છે.

મમતા બેનર્જીના અતિ નજીકના દિગ્ગજ નેતાઓએ કેમ સાથ છોડ્યો?

પક્ષમાં આટલા મોટા આંતરિક વિસ્ફોટ પાછળ નેતાઓનો મમતા બેનર્જી અને અભિષેક બેનર્જીની નેતૃત્વ શૈલી પરથી ઉઠી ગયેલો ભરોસો, ભ્રષ્ટાચારના ગંભીર આરોપો અને ચૂંટણીમાં મળેલી ભયાનક હાર જવાબદાર છે. પક્ષ છોડનારા મુખ્ય ચહેરાઓ અને તેમના કારણો નીચે મુજબ છે:

કાકોલી ઘોષ અને શતાબ્દી રોય: ટીએમસીના આ સૌથી જૂના અને શક્તિશાળી મહિલા ચહેરાઓએ મમતા બેનર્જી સામે ખુલ્લો મોરચો માંડીને દિલ્હીમાં બળવાખોર જૂથનું નેતૃત્વ કર્યું છે.

સુખેન્દુ શેખર રાય: વર્ષ 2011થી રાજ્યસભાના સાંસદ અને પક્ષના ચીફ વ્હીપ રહેલા સુખેન્દુ શેખરે નેતૃત્વ અને ભ્રષ્ટાચારના મુદ્દે પક્ષ અને રાજ્યસભા બંનેમાંથી રાજીનામું આપી દીધું છે.

સુષ્મિતા દેવ: આસામ અને ત્રિપુરામાં ટીએમસીનો મુખ્ય ચહેરો ગણાતા સુષ્મિતા દેવે રાજીનામું આપીને આસામના સીએમ અને ભાજપ નેતા હિમંતા બિસ્વા સરમા સાથે મુલાકાત કરી છે.

પ્રકાશ ચિક બડાઈક: ઉત્તર બંગાળના મોટા આદિવાસી નેતા અને પૂર્વ મંત્રીએ સ્પષ્ટ કર્યું કે બંગાળનો જનાદેશ ભાજપની તરફેણમાં છે અને તેઓ હવે સુવેન્દુ અધિકારીના માર્ગદર્શનમાં કામ કરશે.

સાઓની ઘોષ પર એક્શન: માત્ર એક અઠવાડિયા પહેલા યુવા પાંખના અધ્યક્ષ બનેલા સાઓની ઘોષનો ઝુકાવ પણ મમતા અને અભિષેક બેનર્જીથી અલગ થઈ નવા રાજકીય વિકલ્પો તરફ જતા તેમને પદ પરથી હટાવી દેવાયા છે, જે અભિષેક બેનર્જી માટે મોટો આંચકો છે. આ ઉપરાંત વરિષ્ઠ સાંસદ કલ્યાણ બેનર્જીના સૂર પણ બદલાયા છે.

મમતા અને અભિષેકના ગઢ ક્યારે અને કેવી રીતે ધ્વસ્ત થયા?

અમદાવાદ એક્સપ્રેસના ગ્રાઉન્ડ રિપોર્ટ અનુસાર, આ પતન માત્ર સંસદ કે વિધાનસભા પૂરતું મર્યાદિત નથી, પરંતુ સ્થાનિક નગરપાલિકાઓ અને પાયાના સ્તરે (Grassroots) પણ ટીએમસીનું નામોનિશાન મટી રહ્યું છે.

વિધાનસભા અને નગરપાલિકાઓમાં સામૂહિક રાજીનામા

ધારાસભ્યોનો સફાયો: તાજેતરની ચૂંટણીમાં જીતેલા ટીએમસીના 80 ધારાસભ્યોમાંથી 60 થી વધુ ધારાસભ્યોએ બળવો કરી દીધો છે, જેથી સદનમાં ટીએમસી માત્ર 20 ધારાસભ્યો સાથે એક નાનો વિપક્ષ બની ગઈ છે.

100 થી વધુ કાઉન્સિલરોનું રાજીનામું: બંગાળની 7 મોટી નગરપાલિકાઓના 100 થી વધુ કાઉન્સિલરોએ એકસાથે રાજીનામા આપ્યા છે:

ભટપારા: 35 માંથી 30 કાઉન્સિલરોએ પક્ષ છોડ્યો.

ગારુલિયા: 21 માંથી 18 કાઉન્સિલરો નિકળી ગયા.

હાલીસહર: 23 માંથી 16 કાઉન્સિલરોના રાજીનામા.

ઉત્તર બેરકપુર: 20 માંથી 15 કાઉન્સિલરો (ચેરપર્સન સહિત) અલગ થયા.

કાંચરાપારા: 24 માંથી 14 કાઉન્સિલરો પક્ષમાંથી બહાર.

કાંથી (પૂર્વ મેદિનીપુર): સુવેન્દુ અધિકારીના આ ગઢમાં 17 માંથી 12 કાઉન્સિલરોએ ટીએમસી છોડી દીધી.

અભિષેક બેનર્જીના ગઢ 'ડાયમંડ હાર્બર'માં મોટું ગાબડું

સૌથી મોટો આંચકો મમતાના ભત્રીજા અભિષેક બેનર્જીના સંસદીય ક્ષેત્ર ડાયમંડ હાર્બરમાં લાગ્યો છે. અહીં નગરપાલિકાના 16 માંથી 8 બોર્ડ મેમ્બરોએ રાજીનામું આપી હાર્બર મોડેલ'ના નામે કાયદો-વ્યવસ્થાની મજાક ઉડાવવામાં આવી હતી અને ભ્રષ્ટાચાર સામે અવાજ ઉઠાવનારાઓ પર પોલીસ દ્વારા અત્યાચાર ગુજારવામાં આવતો હતો.

આ આખી પરિસ્થિતિ પશ્ચિમ બંગાળમાં મમતા બેનર્જીના રાજકીય એકાધિકાર (Political Monopoly) ના અંત તરફ ઈશારો કરી રહી છે. આંતરિક ભ્રષ્ટાચાર અને કારમી હારના આંચકાએ ટીએમસીને તેના ઈતિહાસના સૌથી અંધકારમય યુગમાં ધકેલી દીધી છે.