આજે દર ચારમાંથી 3 વ્યક્તિ વિટામિન ડીની ઉણપથી પીડાય છે. ભારતની વિવિધ લેબમાંથી મળેલા ડેટાના આધારે આ માહિતી સામે આવી છે. આ ડેટા દર્શાવે છે કે દેશની 70 ટકાથી વધુ વસ્તીમાં વિટામિન ડીની ઉણપ છે. ખાવાની ખોટી આદતો અને સૂર્યપ્રકાશની અછતને કારણે લોકો વિટામિન ડીની ઉણપથી પીડાય છે. આ વિટામિનની ઉણપને દૂર કરવા માટે લોકો દવાઓ લેતા હોય છે. છેલ્લા 5 વર્ષોમાં, ભારતમાં વિટામિન ડી સપ્લિમેન્ટ લેતા લોકોની સંખ્યામાં ત્રણ ગણો વધારો થયો છે.
વિટામિન ડી શરીર માટે ખૂબ જ જરૂરી છે. તે આપણા શરીરમાં હાડકાંને મજબૂત રાખે છે અને સ્નાયુઓ માટે પણ જરૂરી છે. તેનો શ્રેષ્ઠ સ્ત્રોત સૂર્યપ્રકાશ છે. જે લોકો સૂર્યપ્રકાશનું નિયમિત સેવન કરે છે તેમના શરીરમાં ક્યારેય વિટામિન ડીની ઉણપ નથી હોતી. પરંતુ જો તેની ઉણપ હોય તો હાડકા નબળા થવા લાગે છે. મગજ સંબંધિત સમસ્યાઓ થાય છે અને કેટલાક કિસ્સાઓમાં વાળ પણ ખરવા લાગે છે. આજના સમયમાં આ વિટામિનની ઉણપ નાની ઉંમરમાં લોકોમાં જોવા મળી રહી છે. આ ઉણપને દૂર કરવા માટે લોકો દવાઓ લેતા હોય છે.
વિટામિન ડીની દવાઓ લેતા પહેલા આ જાણી લો
જીટીબી હોસ્પિટલ, દિલ્હીમાં રહેતા ડો.અંકિત ગુપ્તા કહે છે કે મેગ્નેશિયમ લીવર અને કિડનીની કામગીરી માટે પણ જરૂરી છે. તેથી, જો શરીરમાં મેગ્નેશિયમની ઉણપ હોય, તો વિટામિન ડીના સપ્લીમેન્ટ્સ લીધા પછી પણ, તેનો ઉપયોગ કરવાની શરીરની ક્ષમતા ઘટી જાય છે. તેનાથી લોહીમાં કેલ્શિયમ અને ફોસ્ફરસનું સ્તર વધે છે.
આ સ્થિતિમાં, ક્રોનિક કિડની રોગ અને હૃદય રોગ થઈ શકે છે. જો શરીરમાં મેગ્નેશિયમની ઉણપ હોય તો વિટામિન ડીની દવાઓ ફાયદાને બદલે નુકસાન કરી શકે છે. હાર્વર્ડની ટીએચ ચાન સ્કૂલ ઓફ પબ્લિક હેલ્થે પણ આ અંગે સંશોધન કર્યું છે. આવી સ્થિતિમાં, જેઓ વિટામિન ડીની દવાઓ અથવા સપ્લિમેન્ટ્સ લઈ રહ્યા છે, તેમના માટે પહેલા એ જાણવું જરૂરી છે કે શરીરમાં મેગ્નેશિયમનું સ્તર શું છે. જો તમારા શરીરમાં મેગ્નેશિયમની ઉણપ છે તો વિટામિન ડીની દવાઓથી બહુ ફાયદો થશે નહીં.
મેગ્નેશિયમ હાડકા માટે પણ મહત્વપૂર્ણ છે
જેમ વિટામિન ડી હાડકાના સ્વાસ્થ્ય માટે જરૂરી છે. તેવી જ રીતે, મેગ્નેશિયમ પણ મહત્વપૂર્ણ છે. મેગ્નેશિયમ હાડકાના બંધારણ અને વૃદ્ધિમાં પણ મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. જો શરીરમાં મેગ્નેશિયમની ઉણપ હોય તો તેનાથી હાડકાના અનેક ગંભીર રોગો થઈ શકે છે. ઘણા કિસ્સાઓમાં, સાંધામાં તીવ્ર દુખાવાની સમસ્યા પણ હોય છે. આવી સ્થિતિમાં ટેસ્ટ કરાવવો જરૂરી છે.
મેગ્નેશિયમ ઓછું છે કે કેમ તે કેવી રીતે જાણવું?
દિલ્હીના વરિષ્ઠ ચિકિત્સક ડૉ. અજય કુમાર જણાવે છે કે જો તમને ભૂખ ઓછી લાગે છે. જો તમે હંમેશા થાકી જાવ છો અને સાંધામાં દુખાવો રહે છે, તો તે તમારા શરીરમાં મેગ્નેશિયમની ઉણપ હોવાનો સંકેત છે. આ તપાસવા માટે મેગ્નેશિયમ ટેસ્ટ કરવામાં આવે છે. જો તમારા શરીરમાં મેગ્નેશિયમનું સ્તર 1.7 થી 2.2 mg/dL ની વચ્ચે હોય તો આ યોગ્ય સ્તર છે. જો તેનાથી ઓછું હોય તો સમજવું કે શરીરમાં મેગ્નેશિયમની ઉણપ છે. આવી સ્થિતિમાં તમારે ડૉક્ટરની સલાહ લેવી જોઈએ. તેથી, વિટામિન ડીની દવાઓ લેતા પહેલા, હંમેશા તમારા શરીરમાં મેગ્નેશિયમની તપાસ કરો.