એક સમય હતો જ્યારે ચશ્મા માત્ર વૃદ્ધોની આંખ પર જ દેખાતા હતા, પરંતુ આજે નાના બાળકોનું બાળપણ પણ ચશ્માથી બોજ લાગે છે. ટીવી, મોબાઈલ, કોમ્પ્યુટર, લેપટોપ, પ્રદુષણની સાથે ક્યારેક આનુવંશિક કારણોસર આંખો નાની ઉંમરમાં જ નબળી પડવા લાગે છે. આવી સ્થિતિમાં, તમારે સમયસર તમારી આંખોના સ્વાસ્થ્ય પર ધ્યાન આપવું જરૂરી છે. પ્રાચીન ભારતીય આયુર્વેદિક ચિકિત્સા પદ્ધતિ તમને આમાં મદદ કરી શકે છે. આયુર્વેદ અનુસાર આંખોનો સંબંધ પિત્ત દોષ સાથે છે. તે પાચન અગ્નિ અને ચયાપચયને નિયંત્રિત કરે છે. જ્યારે શરીરમાં પિત્તનું સંતુલન બગડે છે, ત્યારે આંખોની ઘણી સમસ્યાઓ થવા લાગે છે. આ સમસ્યાઓને સ્વસ્થ જીવનશૈલી અને આહાર દ્વારા દૂર કરી શકાય છે, જે આંખના સ્વાસ્થ્ય અને દ્રષ્ટિને પણ અસર કરે છે.
આયુર્વેદ આંખો માટે આ કહે છે
આયુર્વેદ અનુસાર કેટલીક આદતો સુધારીને તમે તમારી આંખોને સ્વસ્થ રાખી શકો છો.
1. હાઇડ્રેટેડ રહેવું મહત્વપૂર્ણ છે
આંખોને સ્વસ્થ રાખવા માટે શરીરને હાઇડ્રેટેડ રાખવું જરૂરી છે. તમારે દિવસભર પૂરતું પાણી પીવું જોઈએ. સાથે જ રસદાર ફળો, હર્બલ ટી અને જ્યુસનું સેવન કરો. તેનાથી આંખોની શુષ્કતા દૂર થશે.
2. સ્વસ્થ ખોરાક લો
આયુર્વેદ અનુસાર પિત્ત દોષના કારણે આંખનું સ્વાસ્થ્ય બગડે છે. આવી સ્થિતિમાં, તમારે તમારા આહારમાં એવા ખોરાકનો સમાવેશ કરવો જોઈએ જે પિત્ત દોષ ઘટાડે છે. કાકડી, નારિયેળ પાણી, દ્રાક્ષ, સંતરા, તરબૂચ અને પાંદડાવાળા શાકભાજી નિયમિતપણે ખાવાથી તમને ફાયદો થશે.
3. આંખની કસરત કરો
તમારા શરીરને સ્વસ્થ રાખવા માટે તમે જે રીતે કસરત કરો છો. તેવી જ રીતે આંખોને સ્વસ્થ રાખવા માટે નિયમિત આંખની કસરત કરો. તેનાથી આંખના સ્નાયુઓ મજબૂત થશે અને રાહત પણ મળશે. આ કસરતો આંખોની નસોમાં રક્ત પરિભ્રમણ વધારશે અને આંખનો તણાવ ઓછો કરશે. આ કસરતો એટલી સરળ છે કે તમે તેને માત્ર 10 મિનિટમાં ગમે ત્યાં કરી શકો છો.
4. ઘી જરૂરી છે
શુદ્ધ દેશી ઘી તમારી આંખો માટે ખૂબ જ ફાયદાકારક છે. આંખોને મુલાયમ રાખવા ઉપરાંત તે આંખોની રોશની વધારવામાં પણ મદદરૂપ છે. જો તમે ગાયનું દેશી ઘી ખાશો તો તેની અસર વધુ જોવા મળશે.
5. પૂરતી ઊંઘ લો
જો તમે તમારી આંખોને સ્વસ્થ રાખવા માંગતા હોવ તો પૂરતી ઊંઘ લો. આનાથી આંખોને આરામ અને રિપેર કરવાનો સમય મળે છે. દરરોજ ઓછામાં ઓછી 8 થી 9 કલાકની ઊંઘ લો. સૂવાના એક કલાક પહેલા સ્ક્રીનથી દૂર રહો. રૂમમાં સૂવા માટે યોગ્ય વાતાવરણ હોવું જરૂરી છે.
6. આંખોને પ્રદૂષણથી બચાવો
પ્રદૂષણ આંખોનું દુશ્મન છે. તેથી, તે મહત્વનું છે કે તમે તમારી આંખોને ધૂળ, ધુમાડા અને પ્રદૂષણથી સુરક્ષિત કરો. સૂર્યના હાનિકારક યુવી કિરણોથી પોતાને બચાવવા માટે સનગ્લાસ પહેરો. દિવસમાં બે થી ત્રણ વખત નવશેકા પાણીથી આંખો ધોવા. નેત્ર તર્પણ અને નેત્ર બસ્તી જેવી આયુર્વેદિક પદ્ધતિઓ પણ અપનાવી શકાય છે.
7. હર્બલ સપ્લિમેન્ટ્સ લો
આયુર્વેદમાં એવી ઘણી ઔષધિઓ છે જે તમારી આંખો માટે ફાયદાકારક છે. આમાંથી એક છે ત્રિફળા. ત્રિફળા એન્ટીઓક્સીડેન્ટથી ભરપૂર ત્રણ ફળોનું મિશ્રણ છે. આંખોની રોશની સુધારવા ઉપરાંત તે અન્ય ઘણી સમસ્યાઓને પણ દૂર કરે છે. આની સાથે જ આંખો માટે બિલબેરી પણ સારી છે. તેમાં હાજર એન્થોસાયનિન આંખોમાં રક્ત પરિભ્રમણ વધારે છે, જેનાથી આંખોની રોશની પણ સારી થાય છે.
