અંડમાનમાં કુદરતી ગેસનો ભંડાર મળ્યો, સમુદ્ર મંથન મિશનને મોટી સફળતા
વૈશ્વિક સ્તરે ચાલી રહેલા મિડલ ઈસ્ટ સંકટ અને ઈંધણની ખેંચ વચ્ચે ભારતના ઊર્જા ક્ષેત્ર માટે એક ખૂબ જ મોટા અને ઐતિહાસિક સમાચાર સામે આવ્યા છે. દેશના મહત્વાકાંક્ષી દરિયાઈ પ્રોજેક્ટને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે મોટી સિદ્ધિ પ્રાપ્ત થઈ છે. સત્તાવાર સંવાદદાતાના અહેવાલ મુજબ અંડમાન દરિયામાં કુદરતી ગેસનો ભંડાર મળ્યો છે. આ અદ્ભુત શોધથી ભવિષ્યમાં ભારતની વિદેશી તેલ અને ગેસ આયાત પરની નિર્ભરતામાં મોટો ઘટાડો થશે.
કેન્દ્રીય મંત્રી હરદીપ સિંહ પુરીએ એક્સ (X) પોસ્ટ દ્વારા આપી સત્તાવાર માહિતી
કેન્દ્રીય પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રી હરદીપ સિંહ પુરીએ શુક્રવારે આ અંગે સત્તાવાર આંકડા અને વિગતો જાહેર કરી હતી. પ્રતિનિધિના અહેવાલ મુજબ સરકારી માલિકીની કંપની ઓઇલ ઇન્ડિયા લિમિટેડ (OIL) ને અંડમાનના દરિયાકાંઠાના વિસ્તારમાં આ મોટી સફળતા મળી છે. અંડમાનમાં કુદરતી ગેસનો ભંડાર મળ્યો હોવાથી આગામી દિવસોમાં આ આખો દરિયાઈ વિસ્તાર એક મોટું હાઇડ્રોકાર્બન હબ બનીને ઉભરશે.
સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર આ નવી શોધ અંડમાન દ્વીપસમૂહના પૂર્વીય કિનારેથી અંદાજે ૧૫ કિલોમીટર દૂર કરવામાં આવી છે. દરિયાની અંદર ૩૫૫ મીટરની ઊંડાઈએ આવેલા 'વિજયપુરમ-૩' નામના સંશોધન કૂવામાંથી આ ગેસ મળી આવ્યો છે. આ બ્લોકમાં કંપનીનો આ બીજો સફળ કૂવો છે. આ અગાઉ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૫ માં 'વિજયપુરમ-૨' માં પણ ગેસની હાજરીની સત્તાવાર પુષ્ટિ કરવામાં આવી હતી.
કંપનીએ અત્યાર સુધી ખોદેલા ત્રણ કૂવાઓમાંથી બેમાં સફળતા મેળવી છે. અંડમાનમાં કુદરતી ગેસનો ભંડાર મળ્યો હોવાથી ભારતીય શેરબજારમાં ઉર્જા કંપનીઓના શેરમાં પણ મોટો ઉછાળો જોવા મળ્યો છે.
આ નવીનતમ શોધ એવા સમયે થઈ છે જ્યારે મિડલ ઈસ્ટમાં યુદ્ધના કારણે વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઈન ખોરવાઈ ગઈ છે. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ સ્વતંત્રતા દિવસ ૨૦૨૫ ના અવસર પર લાલ કિલ્લા પરથી રાષ્ટ્રીય ઊર્જા સ્વાયત્તતા માટે 'સમુદ્ર મંથન મિશન' ની સત્તાવાર જાહેરાત કરી હતી. આ મિશનનો મુખ્ય હેતુ ભારતના અતિ ઊંડા દરિયાઈ વિસ્તારોમાં છુપાયેલા હાઇડ્રોકાર્બન ભંડારનો સંપૂર્ણ ઉપયોગ કરવાનો છે. આ પ્રોજેક્ટ હેઠળ આગામી સમયમાં વધુ કૂવાઓનું ખોદકામ કરવાનું આયોજન છે.
વિજયપુરમ-૩ કૂવામાંથી સીએનજી અને પીએનજી માટે મળશે પૂરતો કાચો માલ
આ ગેસ ભંડાર મળવાથી દેશના સ્થાનિક ઉદ્યોગો અને સામાન્ય નાગરિકોને વ્યાપક સ્તરે મોટો ફાયદો થવાનો છે. સરકારી સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર આ કુદરતી ગેસની મદદથી સીએનજી (CNG), પીએનજી (PNG), રાસાયણિક ખાતર માટેનો કાચો માલ અને પેટ્રોકેમિકલ્સનું મોટા પાયે ઉત્પાદન કરી શકાશે. અંડમાનમાં કુદરતી ગેસનો ભંડાર મળ્યો હોવાથી દેશ ક્લીન એનર્જી અને ગ્રીન હાઇડ્રોજન ઉત્પાદન ક્ષેત્રે વૈશ્વિક સ્તરે અગ્રેસર બનશે.
ખાસ કરીને, ઓઇલ ઇન્ડિયા લિમિટેડે જણાવ્યું કે આ સફળતા ભારતની આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરની ઊંડા દરિયાઈ સંશોધનની મહત્વાકાંક્ષાઓને નવી પાંખો આપશે. સ્થાનિક સ્તરે ગેસનું ઉત્પાદન વધવાથી વાહનો અને રસોડાના ગેસના ભાવમાં પણ સ્થિરતા લાવી શકાશે. અંડમાનમાં કુદરતી ગેસનો ભંડાર મળ્યો હોવાથી હવે વિદેશી હૂંડિયામણની પણ જંગી બચત થશે.
જ્યારે, કેન્દ્રીય મંત્રીની પોસ્ટનો જવાબ આપતા ઓઇલ ઇન્ડિયાએ દેશના સુરક્ષિત ઉર્જા ભવિષ્ય માટે અત્યાધુનિક ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરવાની પોતાની પ્રતિબદ્ધતા પુનરોચ્ચાર કરી છે.
દેશની ઉર્જા સુરક્ષા અને હાઇડ્રોકાર્બન ક્ષેત્રે આત્મનિર્ભરતાનો નવો રોડમેપ
આગામી મહિનાઓમાં ઓઇલ ઇન્ડિયા આ બેસિનની આસપાસ વધારાના હાઇડ્રોકાર્બન ભંડાર શોધવા માટે કમર્શિયલ પ્લાન તૈયાર કરશે. અંડમાનમાં કુદરતી ગેસનો ભંડાર મળ્યો હોવાથી આ વિસ્તાર હવે વૈશ્વિક ઉર્જા કંપનીઓ માટે પણ આકર્ષણનું કેન્દ્ર બનશે. સમુદ્ર મંથન મિશનના બીજા તબક્કામાં પશ્ચિમ દરિયાકાંઠાના ઊંડા પાણીમાં પણ આ પ્રકારનું હાઇ-ટેક ખોદકામ શરૂ કરવામાં આવશે.
ભારતના સમુદ્ર મંથન મિશન અંતર્ગત અંડમાનમાં કુદરતી ગેસનો ભંડાર મળ્યો છે, જે દેશની ઉર્જા સુરક્ષા માટે ગેમ ચેન્જર સાબિત થશે. ઓઇલ ઇન્ડિયાના વિજયપુરમ-૩ કૂવામાંથી મળેલી આ સફળતા મિડલ ઈસ્ટ કટોકટી વચ્ચે ભારતને આત્મનિર્ભર બનાવશે. શું આ નવી શોધ બાદ ભારત આગામી પાંચ વર્ષમાં ગેસ આયાત પરનો પોતાનો ખર્ચ અડધો કરી શકશે?
