ભારત દ્વારા અમેરિકન અને છ યુક્રેનિયનોને છ મહિના બાદ જેલમુક્ત કરાયા

ભારતે છ મહિનાની જેલ બાદ એક અમેરિકન અને છ યુક્રેનિયન નાગરિકોને મુક્ત કર્યા છે. મેથ્યુ વેનડાઈક, 47 વર્ષીય અમેરિકન નાગરિક, અને છ યુક્રેનિયન નાગરિકોને શસ્ત્રો અને ડ્રોન સંબંધિત આરોપોસર ભારતમાં અટકાયતમાં લેવામાં આવ્યા હતા. આ તમામની મુક્તિ શનિવારે થઈ હતી અને વેનડાઈક અમેરિકા પરત ફર્યા છે.

મેથ્યુ વેનડાઈક શનિવારે સવારે અમેરિકા પહોંચ્યા અને તેમના પરિવાર સાથે ફરીથી જોડાયા. તેમના પરિવારના પ્રવક્તાએ આ માહિતી આપી હતી. તેમને માર્ચ મહિનામાં ભારતીય અધિકારીઓ દ્વારા અટકાયતમાં લેવામાં આવ્યા હતા. વેનડાઈક વોશિંગ્ટન, ડી.સી. સ્થિત એક કન્સલ્ટન્સી ચલાવે છે જે 'સંવેદનશીલ વસ્તીને મફત સુરક્ષા સલાહ, તાલીમ અને અન્ય સેવાઓ' પૂરી પાડે છે.

શા માટે અમેરિકન અને યુક્રેનિયનોને ભારતમાં અટકાયતમાં લેવાયા?

મેથ્યુ વેનડાઈક અને છ યુક્રેનિયન નાગરિકો પર ભારતમાં વંશીય અલગતાવાદી જૂથોને શસ્ત્રો અને ડ્રોન સપ્લાય કરવાનો આરોપ હતો. તેમને માર્ચ 2026માં ભારતીય અધિકારીઓ દ્વારા અટકાયતમાં લેવામાં આવ્યા હતા. જોકે, ભારતીય ફરિયાદીઓએ તેમના પર આતંકવાદના આરોપો લગાવવાનો ઇનકાર કર્યો હતો. તેના બદલે, તેમના પર મ્યાનમાર સરહદ નજીકના પ્રતિબંધિત વિસ્તારોમાં પ્રવેશવા બદલ વિઝા ઉલ્લંઘનનો ઔપચારિક આરોપ મૂકવામાં આવ્યો હતો.

મેથ્યુ વેનડાઈકની મુક્તિ પાછળનું કારણ શું છે?

મેથ્યુ વેનડાઈકની મુક્તિ પાછળ અમેરિકાનું દબાણ મુખ્ય કારણ માનવામાં આવે છે. ભારતના મુખ્ય વિરોધ પક્ષ કોંગ્રેસે જણાવ્યું હતું કે, 'આતંકવાદી કૃત્યોનું કાવતરું ઘડવાનો આરોપ હોવા છતાં,' વેનડાઈકને નવી દિલ્હીથી ઘરે પરત ફરવાની મંજૂરી આપવામાં આવી હતી. પાર્ટીના ધારાસભ્ય અને પ્રવક્તા જયરામ રમેશે X પર પોસ્ટ કર્યું હતું કે, 'સ્પષ્ટપણે યુએસ દબાણે આ પરિણામ નક્કી કર્યું, પરંતુ ભારતે બદલામાં શું મેળવ્યું?'

વેનડાઈકના પરિવારે તેમની મુક્તિ પહેલાં જણાવ્યું હતું કે તેમનું સ્વાસ્થ્ય બગડી રહ્યું હતું અને તિહાર જેલમાં એક મહિનાની ભૂખ હડતાળ પછી તેમનું વજન ઘટ્યું હતું. તેમની માતા, શેરોન અનુસાર, તેમને સુનાવણીમાં હાજરી આપવા માટે વ્હીલચેરનો ઉપયોગ કરવો પડતો હતો. વેનડાઈકે તેમની સામેના આરોપોનો ઇનકાર કર્યો હતો અને તેમના પરિવારે જણાવ્યું હતું કે તેઓ લઘુમતી વંશીય જૂથો દ્વારા સામનો કરવામાં આવતી પરિસ્થિતિનું દસ્તાવેજીકરણ કરવા માટે આ પ્રદેશમાં હતા.

વેનડાઈકનો પૂર્વ ઇતિહાસ શું છે?

મેથ્યુ વેનડાઈક અગાઉ ફિલ્મ નિર્માતા અને આરબ સ્પ્રિંગ દરમિયાન બળવાખોર લડવૈયા રહી ચૂક્યા છે. મુઅમ્મર ગદ્દાફી શાસન દરમિયાન તેમણે લગભગ છ મહિના લિબિયન જેલમાં વિતાવ્યા હતા. તેઓ જેમ્સ ફોલી સાથે જેલમાં હતા, જે પત્રકારને પાછળથી ISIS દ્વારા સીરિયામાં મારી નાખવામાં આવ્યા હતા. તાજેતરના વર્ષોમાં, વેનડાઈક યુક્રેનમાં સ્થિત હતા, જ્યાં તેમની કન્સલ્ટન્સીએ યુક્રેનિયન સૈન્ય દળોને તાલીમ આપવામાં મદદ કરી હતી. જેમ્સ ફોલીની માતા, ડાયને, વેનડાઈકની મુક્તિ પહેલાં એક નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું કે તેઓ 'ભારતમાં તેમની ધરપકડ અને તેમના દેખીતી રીતે નબળા સ્વાસ્થ્યથી ખૂબ જ દુઃખી' હતા. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે તેમના ફાઉન્ડેશને 'માનવતાવાદી ધોરણે તેમની મુક્તિ' માટે હાકલ કરી હતી.