ભારત સરકાર દ્વારા જથ્થાબંધ ભાવ સૂચકાંક ( ) ને તબક્કાવાર રીતે દૂર કરીને ઉત્પાદક ભાવ સૂચકાંક ( ) ને અપનાવવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરવામાં આવી છે. વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રાલય દ્વારા 15 જૂને ના પ્રથમ સેટનો ડેટા જાહેર કરવામાં આવ્યો છે, જે દર્શાવે છે કે આગામી પાંચ વર્ષમાં ને સંપૂર્ણપણે બંધ કરી દેવામાં આવશે. આ ફેરફાર બે દાયકાથી વધુ સમયથી ચર્ચામાં હતો અને હવે તે વાસ્તવિકતા બની રહ્યો છે. આ બદલાવથી વ્યવસાયોએ તેમના કરાર અને ભાવ નિર્ધારણની પદ્ધતિઓ પર પુનર્વિચાર કરવો પડશે.
EY ઇન્ડિયાના મુખ્ય નીતિ સલાહકાર ડી.કે. શ્રીવાસ્તવે જણાવ્યું હતું કે, “વ્યવસાયોએ ના દ્વારા ઔપચારિક સ્થાનાંતરણની રાહ જોવી જોઈએ નહીં, પરંતુ તેમના કરાર માળખાનું પુનર્મૂલ્યાંકન કરવું જોઈએ.” એ જથ્થાબંધ તબક્કે માલસામાનના ભાવ ફેરફારોને માપે છે, જ્યારે ઉત્પાદનના સ્થળે ઉત્પાદકો દ્વારા પ્રાપ્ત થતી કિંમતોને માપે છે, જેમાં જથ્થાબંધ માર્જિન અને કર ઉમેરવામાં આવતા નથી.
સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો, બિસ્કિટના પેકેટના ઉદાહરણથી સમજીએ. એ કિંમત છે જે ફેક્ટરીને ઉત્પાદનના સ્થળે મળે છે. તેની કિંમત એક તબક્કા પછી, જ્યારે તે જથ્થાબંધ વેપારમાં પ્રવેશે છે ત્યારે ટ્રેક કરે છે. જ્યારે ગ્રાહક ભાવ સૂચકાંક (CPI) એ અંતિમ કિંમત છે જે ગ્રાહક ચૂકવે છે. ને અપનાવવાથી ભારતીય અર્થતંત્રમાં ભાવ નિર્ધારણ અને ફુગાવાના માપનમાં વધુ ચોકસાઈ આવશે, કારણ કે તે ઉત્પાદનના મૂળ તબક્કે જ ભાવ ફેરફારોને પ્રતિબિંબિત કરે છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે, ઘણા દેશો નો ઉપયોગ કરે છે, જે વૈશ્વિક ધોરણો સાથે ભારતના આર્થિક આંકડાઓને સુમેળ સાધવામાં મદદ કરશે. આનાથી નીતિ નિર્માતાઓને ફુગાવાના દબાણને વધુ સારી રીતે સમજવામાં અને યોગ્ય નીતિગત નિર્ણયો લેવામાં મદદ મળશે. વ્યવસાયો માટે, આનો અર્થ છે કે તેઓએ તેમના સપ્લાય ચેઇન અને કોન્ટ્રાક્ટમાં ભાવ નિર્ધારણની પદ્ધતિઓને ના આધારે ગોઠવવી પડશે, જે લાંબા ગાળે વધુ પારદર્શિતા અને કાર્યક્ષમતા લાવી શકે છે.
