ભારતના મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર (CEC) જ્ઞાનેશ કુમાર, જેમણે 36 વર્ષની કારકિર્દીમાં મુશ્કેલ કાર્યો પાર પાડવા માટે પ્રતિષ્ઠા બનાવી હતી, તેઓ હવે સંસ્થાકીય નિર્ણય પ્રક્રિયાના બચાવના પડકારનો સામનો કરી રહ્યા છે. 62 વર્ષીય કુમાર, જે વિશ્વના સૌથી વધુ વસ્તીવાળા દેશમાં ચૂંટણીઓનું સંચાલન કરે છે, તેમણે હંમેશા રાજકીય રીતે સંવેદનશીલ કાર્યો સંભાળ્યા છે.
જ્ઞાનેશ કુમાર છેલ્લા એક વર્ષથી ‘સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન (SIR)’ તરીકે ઓળખાતી મતદાર યાદીઓના વ્યાપક સુધારાને કારણે તીવ્ર રાજકીય દબાણ હેઠળ છે. આ પ્રક્રિયા ગયા વર્ષે બિહારમાં શરૂ થઈ હતી અને હવે ભારતના મોટાભાગના વિસ્તારોમાં વિસ્તરી છે.
આ સુધારા અંતર્ગત 30 રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં ડ્રાફ્ટ મતદાર યાદીઓમાંથી 130 મિલિયનથી વધુ નામો દૂર કરવામાં આવ્યા છે. આ આંકડો ભારતની કુલ મતદાર સંખ્યાના આશરે 13% જેટલો છે.
અમદાવાદ એક્સપ્રેસ અનુસાર, 1988માં ભારતીય સિવિલ સર્વિસમાં જોડાયેલા જ્ઞાનેશ કુમાર, તેમની લાંબી કારકિર્દી દરમિયાન જાહેર દૃષ્ટિથી દૂર રહ્યા હતા. જોકે, વર્તમાન પરિસ્થિતિએ તેમને લોકોના ધ્યાન પર લાવી દીધા છે અને તેમની નેતૃત્વ હેઠળના ચૂંટણી પંચની વિશ્વસનીયતા પર પ્રશ્નો ઊભા કર્યા છે.