ભારતના ચૂંટણી પંચે (ECI) બિહારમાં સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન (SIR) 2025 હેઠળ ચૂંટણી રોલ સુધારણા માટે 2,40,891 દાવા અને વાંધા પ્રાપ્ત કર્યા છે. આમાંથી 38,342 દાવાઓનો સાત દિવસમાં નિકાલ કરાયો છે. મતદારો દ્વારા દાખલ કરાયેલા દાવાઓમાં 2,07,565 નામ હટાવવા અને 33,326 નામ ઉમેરવા માટે છે. CPI(ML) લિબરેશને 118 દાવા દાખલ કર્યા, જેમાં 103 નામ હટાવવા અને 15 નામ ઉમેરવા માટે છે. આ પ્રક્રિયા 1 સપ્ટેમ્બરે સમાપ્ત થશે. આ સુધારણા કેમ જરૂરી છે? 65 લાખ અયોગ્ય મતદારોને દૂર કરવા અને ચૂંટણી રોલની શુદ્ધતા જાળવવા માટે, જે ન્યાયી ચૂંટણીનો આધાર છે.
ચૂંટણી રોલ સુધારણાની પ્રક્રિયા
ECI અનુસાર, 24 લાખથી વધુ દાવા અને વાંધા મતદારો દ્વારા સીધા દાખલ થયા છે, જેમાંથી મોટાભાગના નામોને હટાવવા માટે છે. આ ઉપરાંત, 15,32,438 નવા મતદારોએ, જેઓ 18 વર્ષથી ઉપરના છે, ફોર્મ 6 દ્વારા અરજી કરી છે. રાજકીય પક્ષોના 1,60,813 બૂથ લેવલ એજન્ટ્સ (BLAs) ફોર્મ 6 (ઉમેરણ) અને ફોર્મ 7 (હટાવણી) એકત્ર કરી શકે છે. ફક્ત CPI(ML) લિબરેશને 118 દાવા દાખલ કર્યા, જેમાં 103 નામ હટાવવા અને 15 નામ ઉમેરવા માટે છે. ECIએ સ્પષ્ટ કર્યું કે બિન-પ્રમાણિત ફરિયાદો ગણવામાં આવશે નહીં.
નિયમો અને ન્યાયી પ્રક્રિયા
ECIના નિયમો અનુસાર, કોઈપણ નામ 1 ઓગસ્ટ, 2025ના ડ્રાફ્ટ રોલમાંથી હટાવવા માટે ઇલેક્ટોરલ રજિસ્ટ્રેશન ઓફિસર (ERO) અથવા આસિસ્ટન્ટ EROએ લેખિત આદેશ આપવો પડશે. આ પહેલાં સાત દિવસની નોટિસ અને યોગ્ય તપાસ ફરજિયાત છે. બિહારમાં SIR પ્રક્રિયા 24 જૂનથી શરૂ થઈ હતી, જેમાં 65 લાખ અયોગ્ય મતદારો ડ્રાફ્ટ રોલમાં સામેલ નથી. ડ્રાફ્ટ રોલમાંથી બાકાત નામોની યાદી, કારણો સાથે, DEO/DM અને CEO વેબસાઇટ્સ પર EPIC નંબર સાથે ઉપલબ્ધ છે. અસરગ્રસ્ત વ્યક્તિઓ આધાર કાર્ડ સાથે દાવા રજૂ કરી શકે છે.
દેશ અને બિહાર માટે અસર
આ પ્રક્રિયા બિહારની ચૂંટણીઓને પારદર્શક અને ન્યાયી બનાવશે, જે લોકશાહીનો આધાર છે. લાભમાં ચોક્કસ રોલ અને નવા મતદારોનો સમાવેશ છે, જે યુવા ભાગીદારી વધારશે. નુકસાનમાં વહીવટી ખર્ચ અને સમયનો વપરાશ શામેલ છે. ECIના અધિકારીએ જણાવ્યું, “શુદ્ધ ચૂંટણી રોલ લોકશાહીની શક્તિ છે.” આ પ્રક્રિયા ભારતની ચૂંટણી વ્યવસ્થાને મજબૂત કરવાનો પ્રયાસ છે.
ભવિષ્યની દિશા
1 સપ્ટેમ્બર પછી, ERO/AERO દ્વારા દાવાઓનો નિકાલ થશે, અને અંતિમ રોલ જાહેર થશે. આ પ્રક્રિયા બિહારની આગામી ચૂંટણીઓ માટે મહત્વની છે, જેમાં 15 લાખથી વધુ નવા મતદારોનો સમાવેશ થશે. આ એક ઉદાહરણ છે કે કેવી રીતે લોકશાહીને શુદ્ધ રાખવા માટે સતત પ્રયાસો જરૂરી છે. પાઠકો, શું આપણે આવી પ્રક્રિયામાં ભાગ લઈએ?
