કલકત્તા હાઈકોર્ટે ચાંપ્યો બારુદ! બંગાળમાં ગૌરક્ષણ પર રાજકીય તોફાન
ગૌરક્ષણ નું નામ સાંભળીને પહેલાં લોકોને લાગ્યું કે આ માત્ર એક સામાન્ય સામાજિક કે ધાર્મિક ચર્ચા છે. પણ પશ્ચિમ બંગાળમાં કાયદાકીય જોગવાઈઓ અને અદાલતી આદેશો સામે આવ્યા બાદ આ વિવાદે આખા દેશમાં ઉગ્ર સ્વરૂપ ધારણ કરી લીધું છે.
શનિવાર, ૨૩ મે ૨૦૨૬ ના રોજ નવી દિલ્હીથી સત્તાવાર સુત્રો દ્વારા આ મામલે પક્ષ-વિપક્ષના આકરા નિવેદનો જાહેર કરવામાં આવ્યા છે. કલકત્તા હાઈકોર્ટના જૂના કાયદાના અમલીકરણના આદેશ બાદ હવે રાજ્યમાં ધાર્મિક પરંપરાઓ અને સરકારી નિયમો વચ્ચે મોટો ટકરાવ ઊભો થયો છે.
કલકત્તા હાઈકોર્ટ: ૧૯૫૦ ના પશુ સંરક્ષણ કાયદા પર અદાલતનું કડક વલણ
વાત એમ છે કે પશ્ચિમ બંગાળમાં પ્રાણી કલ્યાણ માટે કામ કરતા એક સ્થાનિક યુવાનના મગજમાં કાયદાના ઉલ્લંઘનનો મોટો મુદ્દો આવ્યો હતો. આ સંદર્ભે વિશ્વ હિન્દુ પરિષદના પ્રવક્તા વિનોદ બંસલે જણાવ્યું કે અદાલતે આ બાબતે નવો આદેશ આપ્યો નથી પરંતુ અગાઉના ચુકાદાઓનું જ પુનરાવર્તન કર્યું છે.
પશ્ચિમ બંગાળ પશુ બલિદાન નિયંત્રણ અધિનિયમ ૧૯૫૦ હેઠળ ગૌવંશના રક્ષણની કડક જોગવાઈઓ કરવામાં આવી હતી. આ કાયદાના અમલ માટે રાજ્ય સરકારે તાજેતરમાં એક જાહેર નોટિસ પણ બહાર પાડી છે.
જાણવા મળ્યા અનુસાર અગાઉની સરકારોની ઉદાસીનતાને કારણે દાયકાઓ સુધી આ કાયદાકીય જોગવાઈઓની અવગણના કરવામાં આવી હતી. જ્યારે મુખ્યમંત્રી સુવેન્દુ અધિકારીએ સત્તા સંભાળી કે તરત જ તેમની વહીવટી તંત્રની ટીમે આ જોગવાઈઓનો કડક અમલ શરૂ કરાવી દીધો છે.
પ્રતિનિધિના જણાવ્યા અનુસાર આ નિયમો આપણી રાષ્ટ્રીય વિરાસત અને પશુ કલ્યાણ સાથે સીધા જોડાયેલા છે જેનું પાલન કરવું ફરજિયાત છે.
આ ઘટના એ સમયે સામે આવી છે જ્યારે બંગાળ સરકારની જાહેર નોટિસ બાદ ધાર્મિક સંગઠનોમાં આક્રોશ ફાટી નીકળ્યો છે. ખાસ કરીને એજેયુપી (AJUP) ના વડા હુમાયુ કબીરે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે સદીઓ જૂની પરંપરાગત ધાર્મિક વિધિઓ અને બલિદાન કોઈપણ વાંધા વિના ચાલુ જ રહેશે.
હાલમાં ગુજરાત સમાચાર અને દેશભરના ન્યૂઝ પોર્ટલ પર આ કાયદાકીય જોગવાઈઓ અંગે ભારે ચર્ચાઓ ચાલી રહી છે. આ આક્રમક વલણ અને કાયદાકીય ટકરાવ જોઈને સામાન્ય નાગરિકો પણ ચોંકી ગયા છે.
અનુચ્છેદ ૪૮: ભારતીય બંધારણમાં પશુપાલન અને કૃષિ વિષયક નિયમો
આ વિવાદના કારણે પશ્ચિમ બંગાળમાં કાયદો અને વ્યવસ્થા જાળવવા માટે પોલીસ પ્રશાસનને એલર્ટ પર મૂકવામાં આવ્યું છે. પરિણામે બંધારણીય અધિકારો અને ધાર્મિક સ્વતંત્રતાના વિષયો પર સુપ્રીમ કોર્ટના જૂના ચુકાદાઓનો હવાલો આપવામાં આવી રહ્યો છે.
ત્યારે વિનોદ બંસલે બંધારણના અનુચ્છેદ ૪૮ નો ઉલ્લેખ કરીને જણાવ્યું કે રાજ્ય સરકારે પશુઓની ઓલાદો સુધારવા અને ગાયો તેમજ વાછરડાઓની કતલ પર પ્રતિબંધ મૂકવાના કડક પગલાં લેવા જ પડશે. અમદાવાદ એક્સ્પ્રેસ ન્યૂઝ ના અહેવાલો મુજબ, આ કાનૂની લડાઈ હવે રાજકીય અખાડામાં ફેરવાઈ ગઈ છે.
સૌથી રસપ્રદ વાત એ છે કે ધાર્મિક નેતાઓ આ પ્રક્રિયાને ૧૪૦૦ વર્ષ જૂની પરંપરા ગણાવી રહ્યા છે જે બંધ થઈ શકે નહીં. કેટલાક લોકોનું કહેવું છે કે બંધારણના નિર્દેશોનું પાલન કરવું એ દરેક નાગરિક અને રાજ્ય સરકારની સર્વોચ્ચ ફરજ છે.
જ્યારે બીજા માને છે કે વ્યક્તિગત ધાર્મિક આસ્થાઓ અને પરંપરાઓમાં કાયદાકીય દખલગીરી ન થવી જોઈએ. જો કે, રાજ્ય સરકારે કાયદાના ઉલ્લંઘન કરનારાઓ સામે કડક કાર્યવાહીના સંકેત આપ્યા છે.
બંધારણ: પશુ કલ્યાણ વિભાગો અને ભવિષ્યની કાનૂની રણનીતિ
આગામી દિવસોમાં આ મામલો ફરીથી કાનૂની સમીક્ષા માટે મોટી અદાલતો સમક્ષ પહોંચે તેવી પૂરી સંભાવના છે. આ ઉપરાંત મોદી સરકાર અપડેટ પણ સંકેત આપે છે કે દેશભરમાં પશુ કલ્યાણ અને ડેરી વિકાસ માટેના અલગ વિભાગો મજબૂત કરવામાં આવશે.
અનુચ્છેદ ૪૮ અંતર્ગત પશુપાલનને આધુનિક લીટીઓ પર સંગઠિત કરવા માટે કેન્દ્ર સરકાર નવી માર્ગદર્શિકા જાહેર કરી શકે છે. હવે દરેક વર્ગના લોકોમાં ઉત્સુકતા છે કે આ ગંભીર સામાજિક વિવાદનો સુખદ અંત કેવી રીતે આવશે.
ગૌરક્ષણ ના આ સંવેદનશીલ મુદ્દે કલકત્તા હાઈકોર્ટ અને બંધારણીય જોગવાઈઓ પશ્ચિમ બંગાળ સરકાર માટે કાનૂની ઢાલ બની ગઈ છે. ધાર્મિક પરંપરાઓ અને બંધારણીય ફરજો વચ્ચેનો આ સંઘર્ષ આગામી સમયમાં દેશની ન્યાય વ્યવસ્થા માટે નવો વળાંક લાવશે. હવે વિરોધ કરી રહેલા સંગઠનો કાયદાકીય નિયમો સામે આગળ શું કરશે — એ જોવાનું બાકી છે.
