દિલ્હીના પ્રખ્યાત મજનુ કા ટિલા વિસ્તારનું નામ ૧૬મી સદીમાં ગુરુ નાનક અને સૂફી સંત અબ્દુલ્લા (જે મજનુ તરીકે જાણીતા હતા) વચ્ચેની મુલાકાત પરથી પડ્યું હતું. આ વિસ્તાર આજે દિલ્હીમાં એક લોકપ્રિય તિબેટીયન વસાહત તરીકે ઓળખાય છે, પરંતુ તેનો ઇતિહાસ ઘણો ઊંડો અને આધ્યાત્મિક મહત્વ ધરાવે છે.
મજનુ કા ટિલા નામ પાછળની મુખ્ય ઘટના ગુરુ નાનકની દિલ્હી મુલાકાત સાથે જોડાયેલી છે. ગુરુ નાનક, શીખ ધર્મના સ્થાપક, જ્યારે દિલ્હી આવ્યા ત્યારે તેઓ યમુના નદીના કિનારે એક ટેકરા પર રોકાયા હતા. આ ટેકરા પર એક સૂફી સંત અબ્દુલ્લા રહેતા હતા, જેમને લોકો તેમની ભક્તિ અને એકાંતવાસને કારણે 'મજનુ' કહેતા હતા.
મજનુ, જે એક સ્થાનિક હોડીવાળા હતા, તેમણે ગુરુ નાનક અને તેમના અનુયાયીઓને યમુના નદી પાર કરવામાં મદદ કરી હતી. ગુરુ નાનક તેમની ભક્તિ અને નિઃસ્વાર્થ સેવાભાવથી ખૂબ પ્રભાવિત થયા હતા. આ મુલાકાત બાદ, ગુરુ નાનકે મજનુને આશીર્વાદ આપ્યા અને આ ટેકરાનું નામ 'મજનુ કા ટિલા' પડ્યું, જેનો અર્થ થાય છે 'મજનુનો ટેકરો'.
સમય જતાં, આ સ્થળ શીખો માટે એક મહત્વપૂર્ણ તીર્થસ્થાન બન્યું. ૧૮મી સદીમાં, શીખ સેનાપતિ સરદાર બઘેલ સિંહે અહીં એક ગુરુદ્વારાનું નિર્માણ કરાવ્યું, જે આજે પણ ગુરુદ્વારા મજનુ કા ટિલા સાહિબ તરીકે ઓળખાય છે. આ ગુરુદ્વારા ગુરુ નાનક અને મજનુની ઐતિહાસિક મુલાકાતની યાદ અપાવે છે અને હજારો શ્રદ્ધાળુઓને આકર્ષે છે.
આજે, મજનુ કા ટિલા માત્ર એક ધાર્મિક સ્થળ નથી, પરંતુ તે દિલ્હીના સાંસ્કૃતિક નકશા પર એક મહત્વપૂર્ણ સ્થાન ધરાવે છે. ૧૯૫૯માં તિબેટ પર ચીનના આક્રમણ બાદ, ઘણા તિબેટીયન શરણાર્થીઓએ અહીં આશ્રય લીધો અને આ વિસ્તાર ધીમે ધીમે એક વાઇબ્રન્ટ તિબેટીયન કોલોનીમાં પરિવર્તિત થયો છે. અહીં તિબેટીયન રેસ્ટોરન્ટ્સ, બૌદ્ધ મઠો અને બજારો જોવા મળે છે, જે આ સ્થળને એક અનોખી ઓળખ આપે છે.
