દિલજીતની ફિલ્મ 'સતલુજ' OTT પરથી હટાવાઈ છે નું નામ સાંભળીને જ સિનેમા જગત અને દેશના રાજકીય ગલિયારાઓમાં નવો વિવાદ ફાટી નીકળ્યો છે. પંજાબ વિધાનસભાના સ્પીકર કુલતાર સિંહ સંધવાએ ૭ જુલાઈ, ૨૦૨૬ ના રોજ ચંદીગઢ માં પત્રકારો સાથેની વાતચીતમાં કેન્દ્ર સરકારની નીતિઓ પર આકરા સવાલો ઉઠાવ્યા છે. તેમણે પૂછ્યું છે કે ભાજપ શાસિત કેન્દ્ર સરકાર પંજાબની વાસ્તવિકતા અને તેના ભૂતકાળના દર્દથી આટલી બધી કેમ ડરી રહી છે?
આ સંદર્ભે સ્પીકરે દાવો કર્યો છે કે દિલજીત દોસાંજની આ ફિલ્મ કોઈ કાલ્પનિક વાર્તા નથી, પરંતુ સીબીઆઈ (CBI) ની તપાસ અને અદાલતી દસ્તાવેજો પર આધારિત એક સત્ય ઘટના છે. જો કે સેન્સર બોર્ડ દ્વારા આ ફિલ્મ પર અગાઉ ૧૨૭ જેટલા મોટા કટ લગાવવામાં આવ્યા હતા. પરિણામે ત્રણ વર્ષ સુધી થીયેટરમાં રીલીઝ ન થઈ શકેલી આ ફિલ્મ જ્યારે કોઈ પણ કટ વિના ઓટીટી (OTT) પર આવી, ત્યારે તેને ગણતરીના દિવસોમાં જ ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ પરથી બળજબરીપૂર્વક હટાવી દેવામાં આવી છે.
મુખ્ય તારણો
પંજાબના કાળા ઇતિહાસ અને માનવાધિકાર ભંગની ઘટનાઓ પર બનેલી ફિલ્મ 'સતલુજ' ને ઓટીટી પરથી તાત્કાલિક અસરથી પ્રતિબંધિત કરાઈ છે.
સેન્સર બોર્ડે અગાઉ આ ફિલ્મના વિવાદાસ્પદ દ્રશ્યો અને સંવાદો પર ૧૨૭ જેટલા નિર્દયાત્મક કટ સૂચવ્યા હતા.
પંજાબમાં ભૂતકાળના શાસન દરમિયાન હજારો યુવાનો ગેરકાયદેસર એન્કાઉન્ટરમાં માર્યા ગયા હોવાના સત્તાવાર દસ્તાવેજો ફિલ્મનો મુખ્ય આધાર છે.
સ્પીકરે દેશભક્ત શહીદ ભાઈ જસ્વંત સિંહ ખાલડાની કુરબાનીને રાષ્ટ્રીય સ્તરે ઓળખ આપવાની અને પંજાબને ન્યાય આપવાની માંગ કરી છે.
વિપક્ષી નેતાઓએ આ પ્રતિબંધની તુલના બિન-અવરોધિત રીલીઝ થયેલી અન્ય વિવાદાસ્પદ પ્રાદેશિક ફિલ્મો સાથે કરીને ભેદભાવનો આક્ષેપ કર્યો છે.
પૃષ્ઠભૂમિ અને ભવિષ્યનો પ્રભાવ
પંજાબમાં કોંગ્રેસના શાસનકાળ દરમિયાન હજારો પંજાબી નવયુવાનોને ગેરકાયદેસર રીતે મોતને ઘાટ ઉતારી દેવામાં આવ્યા હતા અને અસંખ્ય લોકો ગુમ થયા હતા. સત્તાવાર સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, આજે પણ કેટલાય પરિવારો પોતાના બાળકોના મૃત્યુ પ્રમાણપત્ર મેળવવા માટે સરકારી કચેરીઓના ધક્કા ખાઈ રહ્યા છે. સ્પીકર સંધવાએ કોંગ્રેસને ઘેરતા સવાલ કર્યો કે આ પીડિત પરિવારોને ન્યાય ક્યારે મળશે, અને શું હવે ભાજપ પણ કોંગ્રેસની જૂની દમનકારી નીતિઓ પર જ આગળ વધી રહી છે?
આ સેન્સરશિપ વિવાદ પર સામાન્ય જનતામાં બે સ્પષ્ટ અને વિરોધાભાસી પ્રવાહો જોવા મળી રહ્યા છે. સ્થાનિક પંજાબીઓ અને માનવાધિકાર કાર્યકરોનું માનવું છે કે સાચી વાર્તાને લોકો સુધી પહોંચતી અટકાવવી એ લોકશાહી સાથે બહુ મોટો વિશ્વાસઘાત છે. બીજી તરફ, રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાના સમર્થકોનું કહેવું છે કે પંજાબના જૂના જખમોને ફરી લીલા કરવાથી રાજ્યની શાંતિ અને કાયદો-વ્યવસ્થાની સ્થિતિ જોખમાઈ શકે છે, તેથી સંવેદનશીલ કન્ટેન્ટ પર પ્રતિબંધ જરૂરી છે.
દિલજીતની ફિલ્મ 'સતલુજ' OTT પરથી હટાવાઈ છે એ વિવાદે પંજાબના રાજકારણમાં દાયકાઓ જૂના આક્રોશને ફરી બેઠો કર્યો છે. સ્પીકર સંધવાના આક્રમક વલણ બાદ કેન્દ્ર સરકાર પર દબાણ સતત વધી રહ્યું છે. ત્યારે શું સેન્સર બોર્ડ અને કેન્દ્રીય માહિતી પ્રસારણ મંત્રાલય આ દસ્તાવેજી ફિલ્મની વાસ્તવિકતા સ્વીકારીને તેને ફરી પ્રસારિત કરવાની મંજૂરી આપશે, કે પછી પંજાબની સચ્ચાઈ હંમેશા માટે ડિજિટલ પડદા પાછળ દબાઈ જશે?
