ઈરાન યુદ્ધના પરિણામે વૈશ્વિક પુરવઠામાં ઘટાડો અને પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોના ભાવમાં વધારો ભારતમાં પરિવહન ઇંધણ અને અન્ય પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોની માંગને અસર કરી રહ્યો છે. આના કારણે ગ્રાહકો વૈકલ્પિક ઇંધણ તરફ વળી રહ્યા છે, એમ ahmedabadexpress દ્વારા પ્રાપ્ત અહેવાલમાં જણાવાયું છે.
ઓઇલ મંત્રાલયના ડેટા અનુસાર, મે મહિનામાં રિફાઇન્ડ ઉત્પાદનોનો કુલ વપરાશ એક વર્ષ અગાઉની સરખામણીમાં 6.5% ઘટીને 19.93 મિલિયન મેટ્રિક ટન થયો હતો. આ મહિનામાં પરિવહન ઇંધણના વેચાણમાં ધીમો વધારો જોવા મળ્યો હતો – પેટ્રોલ 3.3% અને ડીઝલ 1.5% વધ્યું હતું, જ્યારે એવિએશન ટર્બાઇન ફ્યુઅલ (ATF) સ્થિર રહ્યું હતું. નેફ્થા (29%), એલપીજી (20.5%), બિટુમેન (39.4%) અને પેટકોક (11.3%) જેવા અન્ય ઉત્પાદનોના વેચાણમાં તીવ્ર ઘટાડો થયો હતો.
મે મહિનામાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના વેચાણમાં થયેલો વધારો નાણાકીય વર્ષ 2026માં આ બંને ઇંધણ માટે નોંધાયેલી સરેરાશ વૃદ્ધિના લગભગ અડધો હતો. ઉદ્યોગના નિષ્ણાતોના મતે, ઇંધણના વપરાશમાં મંદી આર્થિક પ્રવૃત્તિમાં નબળાઈનો સંકેત છે.
ડીઝલની ઓછી માંગ પરિવહન ક્ષેત્રમાં ધીમી ગતિવિધિ દર્શાવે છે, જ્યારે બિટુમેનનો ઓછો વપરાશ રોડ નિર્માણની ધીમી ગતિ સૂચવે છે. નેફ્થા અને પેટકોકના ઉપયોગમાં ઘટાડો ઔદ્યોગિક પ્રવૃત્તિમાં મંદી સૂચવે છે, ખાસ કરીને કારણ કે કુદરતી ગેસ જેવા વૈકલ્પિક ઇંધણ પણ મોંઘા બન્યા છે અને તેમની માંગ નબળી પડી છે, એમ એક નિષ્ણાતે જણાવ્યું હતું.
સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝના લગભગ બંધ થવા અને આયાત પરના નિયંત્રણો ઇંધણના વપરાશમાં મંદીનું મુખ્ય કારણ છે, એમ અન્ય એક ઉદ્યોગના અધિકારીએ જણાવ્યું હતું. તેમણે ઉમેર્યું કે, “ગલ્ફ ક્ષેત્રમાંથી એલપીજી, બિટુમેન અને પેટકોકનો પુરવઠો ખોરવાઈ ગયો છે. એલપીજીની ઓછી આયાતની ભરપાઈ કરવા માટે, સ્થાનિક રિફાઇનર્સ એલપીજીનું ઉત્પાદન વધારી રહ્યા છે, જેના કારણે અન્ય પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોના ઉત્પાદનના નમૂનામાં ફેરફાર થયો છે.”
તેમણે સમજાવ્યું કે વધુ નેફ્થાને એલપીજી ઉત્પાદન વધારવા માટે વાળવામાં આવી રહ્યું છે, જ્યારે નેફ્થાની ઓછી ઉપલબ્ધતા ગ્રાહકોને ફ્યુઅલ ઓઇલ તરફ ધકેલી રહી છે, જે સસ્તો વિકલ્પ છે અને મે મહિનામાં તેનો વપરાશ 24% વધ્યો હતો. ઉદ્યોગના અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે જથ્થાબંધ ડીઝલના ભાવમાં તીવ્ર વધારો – છૂટક ડીઝલ માટે પ્રતિ લિટર 8 રૂપિયાની સરખામણીમાં લગભગ 50 રૂપિયા પ્રતિ લિટર – પણ વપરાશને નિયંત્રિત કરી શકે છે કારણ કે વપરાશકર્તાઓ વૈકલ્પિક અથવા સુધારેલી કાર્યક્ષમતા શોધી રહ્યા છે.
