રશિયન રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિનની કુરીલ ટાપુઓની મુલાકાતથી જાપાનમાં ભારે રોષ ફાટી નીકળ્યો છે. જાપાન આ ટાપુઓને પોતાના ઉત્તરીય પ્રદેશો તરીકે દાવો કરે છે, જ્યારે રશિયા તેને 1945માં સોવિયત યુનિયન દ્વારા કબજે કરાયેલા પોતાના પ્રદેશો માને છે. આ મુલાકાત જાપાનના વડાપ્રધાન દ્વારા 'અસ્વીકાર્ય' ગણાવવામાં આવી છે અને તેણે દ્વિપક્ષીય સંબંધોમાં તણાવમાં નોંધપાત્ર વધારો કર્યો છે.
આ ટાપુઓ પરનો વિવાદ દાયકાઓ જૂનો છે અને તે બીજા વિશ્વ યુદ્ધના અંતથી જ બંને દેશો વચ્ચે શાંતિ સંધિ પર હસ્તાક્ષર કરવામાં અવરોધરૂપ બન્યો છે. પુતિનની આ મુલાકાત, ખાસ કરીને ઇતુરુપ ટાપુ (જે જાપાનમાં એટોરોફુ તરીકે ઓળખાય છે) પર, રશિયા દ્વારા આ પ્રદેશ પરના તેના દાવાને વધુ મજબૂત કરવાનો પ્રયાસ માનવામાં આવે છે. જાપાને તાત્કાલિક રાજદ્વારી ચેનલો દ્વારા સખત વિરોધ નોંધાવ્યો છે.
આ ઘટના માત્ર જાપાન-રશિયા સંબંધો પૂરતી સીમિત નથી, પરંતુ તે વ્યાપક ભૌગોલિક રાજકીય અસરો ધરાવે છે. પૂર્વીય એશિયામાં પ્રાદેશિક સુરક્ષા અને શક્તિ સંતુલન પર તેની અસર પડી શકે છે. ચીન અને અમેરિકા જેવા અન્ય વૈશ્વિક ખેલાડીઓ પણ આ પરિસ્થિતિ પર નજર રાખી રહ્યા છે, કારણ કે આ વિવાદ આ ક્ષેત્રમાં તેમની વ્યૂહાત્મક હિતોને પણ સ્પર્શી શકે છે.
જાપાન માટે, આ ટાપુઓ માત્ર પ્રાદેશિક દાવાઓનો વિષય નથી, પરંતુ તે રાષ્ટ્રીય ગૌરવ અને ઐતિહાસિક સ્મૃતિઓ સાથે પણ જોડાયેલા છે. રશિયા માટે, આ ટાપુઓ વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ છે અને તે પ્રશાંત મહાસાગરમાં તેની નૌકાદળની પહોંચ માટે મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. આ મુલાકાત ભવિષ્યમાં કોઈપણ વાટાઘાટોની શક્યતાઓને વધુ જટિલ બનાવશે.
આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદા અને પ્રાદેશિક અખંડિતતાના સિદ્ધાંતોનું પાલન આ વિવાદના શાંતિપૂર્ણ ઉકેલ માટે નિર્ણાયક છે. જોકે, બંને પક્ષોના મજબૂત દાવાઓ જોતાં, નજીકના ભવિષ્યમાં કોઈ સરળ સમાધાનની અપેક્ષા નથી. આ ઘટના દર્શાવે છે કે બીજા વિશ્વ યુદ્ધના વારસાના કેટલાક મુદ્દાઓ હજુ પણ આંતરરાષ્ટ્રીય સંબંધોમાં તણાવનું કારણ બની શકે છે.
