માલદીવે થિલાફુશી પોર્ટના પ્રથમ તબક્કાના વિકાસ માટે ચીનની કંપની સાથે કરાર કરીને ભારત સાથેના તેના વચનનો ભંગ કર્યો છે. આ નિર્ણય ભારતના દક્ષિણ પડોશમાં ચીનની હાજરીને વેગ આપી શકે છે, જે વ્યૂહાત્મક સમુદાયમાં ચિંતા જગાવી રહ્યો છે.
માલદીવ્સ પોર્ટ્સ લિમિટેડે તાજેતરમાં ચાઇના હાર્બર એન્જિનિયરિંગ કંપની (CHEC) સાથે એક એમઓયુ પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે. આ કરાર થિલાફુશી પોર્ટ પ્રોજેક્ટ CHEC ને સીધી રીતે સોંપવામાં આવ્યો છે, જ્યારે CHEC નો ભૂતકાળનો રેકોર્ડ શંકાસ્પદ રહ્યો છે. શ્રીલંકાના હમ્બનટોટા પોર્ટ ઉપરાંત, CHEC દક્ષિણ અમેરિકા, કેન્યા અને પેસિફિકમાં બંદરોમાં સામેલ રહી છે, અને નાણાકીય અને પ્રોજેક્ટના ગેરવહીવટ માટે કુખ્યાત રહી છે.
વ્યૂહાત્મક બાબતોના નિષ્ણાતોના મતે, CHEC એવા પ્રોજેક્ટ્સ પહોંચાડવાનો રેકોર્ડ ધરાવે છે જેણે શાસન, નાણાકીય, પર્યાવરણીય, રાજકીય અને વ્યૂહાત્મક જોખમો ઉભા કર્યા છે. પશ્ચિમ એશિયાના સંઘર્ષને કારણે માલદીવની અર્થવ્યવસ્થા નાજુક સ્થિતિમાં છે તેવા સમયે CHEC સાથે જોડાણ કરવાનો નિર્ણય પણ આશ્ચર્યજનક છે. માલદીવની ચાલુ ખાતાની ખાધ અને રાજકોષીય ખાધ આ વર્ષે નોંધપાત્ર રીતે વધવાની ધારણા છે, જ્યારે કુલ ઘરેલું ઉત્પાદન વૃદ્ધિ ગયા વર્ષના 6% ની સરખામણીમાં 1% થી નીચે જવાની અપેક્ષા છે.
નોંધનીય છે કે 2024 માં, માલદીવના રાષ્ટ્રપતિ મોહમ્મદ મુઇઝુની ભારત મુલાકાત દરમિયાન, બંને પક્ષોએ માલે પોર્ટ પરનો ભાર ઘટાડવા માટે થિલાફુશી પોર્ટને સંયુક્ત રીતે વિકસાવવાની યોજનાઓની જાહેરાત કરી હતી. ભારત પ્રત્યેની પ્રતિબદ્ધતામાંથી માલદીવનો પીછેહઠ કરવાનો નિર્ણય, મુઇઝુએ ગ્રેટર માલે કનેક્ટિવિટી પ્રોજેક્ટ (GMCP) માં ભારતની ભૂમિકાની પ્રશંસા કર્યા પછી તરત જ આવ્યો છે. GMCP એ માલદીવમાં હાથ ધરવામાં આવેલો સૌથી મોટો ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ છે.
છેલ્લા આઠ વર્ષમાં, ભારતે માલદીવમાં ઘણા ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ્સ હાથ ધર્યા છે, જેનાથી હજારો માલદીવના નાગરિકોને ફાયદો થયો છે. આ નિર્ણય ભારત અને માલદીવ વચ્ચેના સંબંધોમાં તણાવ વધારી શકે છે અને પ્રાદેશિક ભૂ-રાજકીય ગતિશીલતા પર તેની અસર પડી શકે છે.
