મલેશિયાના પૂર્વ વડાપ્રધાન નઝીબ રઝાક ભ્રષ્ટાચારના આરોપો હેઠળની જેલ સજાનો બાકીનો સમય હવે હાઉસ અરેસ્ટ હેઠળ તેમના ઘરે વિતાવશે. મંગળવારે મોડી રાત્રે, 73 વર્ષીય નઝીબ રઝાક સશસ્ત્ર પોલીસ કાફલાની સુરક્ષા હેઠળ એક SUVમાં ક્લાલાલંપુર સ્થિત તેમના નિવાસસ્થાને પહોંચ્યા, જ્યાં મીડિયાની મોટી હાજરી જોવા મળી હતી.
નઝીબ રઝાકની જેલમાંથી મુક્તિ 1MDB કૌભાંડ સાથે સંબંધિત છે, જેમાં દેશના સાર્વભૌમ સંપત્તિ ભંડોળમાંથી અબજો ડોલરની ઉચાપતનો આરોપ છે. ચાર વર્ષ જેલમાં વિતાવ્યા પછી, તેમને રોયલ માફીના ભાગરૂપે બાકીની સજા ઘરેથી ભોગવવાની મંજૂરી આપવામાં આવી છે. તપાસકર્તાઓના અંદાજ મુજબ, 1MDBમાંથી 4.5 બિલિયન ડોલર (લગભગ 3.3 બિલિયન પાઉન્ડ) ખાનગી ખાતાઓમાં, જેમાં નઝીબના ખાતા પણ શામેલ હતા, ડાયવર્ટ કરવામાં આવ્યા હતા.
નઝીબ રઝાકને શા માટે હાઉસ અરેસ્ટ મળ્યો?
મલેશિયાના રાજાએ સપ્ટેમ્બરમાં નઝીબ રઝાકને શરતી માફી આપી હતી, જેનાથી તેમને બાકીના બે વર્ષની સજા ઘરેથી પૂરી કરવાની મંજૂરી મળી. આ નિર્ણય પછી, મંગળવારે હાઈકોર્ટે તાત્કાલિક અસરથી હાઉસ અરેસ્ટ લાગુ કરવાનો આદેશ આપ્યો હતો. નઝીબના પક્ષે રોયલ માફીની શરતોના ભાગરૂપે 12 મિલિયન ડોલરનો દંડ પણ ભર્યો છે.
વર્ષ 2009 થી 2018 સુધી વડાપ્રધાન રહેલા નઝીબે હંમેશા પોતાના પર લાગેલા આરોપોનો ઇનકાર કર્યો છે. તેમને બે અલગ-અલગ ટ્રાયલમાં દોષિત ઠેરવવામાં આવ્યા છે. પ્રથમ ટ્રાયલમાં, 2020માં તેમને 12 વર્ષની જેલની સજા ફટકારવામાં આવી હતી અને 2022માં તેમને જેલમાં મોકલવામાં આવ્યા હતા. અપીલ પર તેમની સજા અડધી કરવામાં આવી હતી.
1MDB કૌભાંડ શું છે?
1MDB કૌભાંડ એક દાયકા પહેલા પ્રકાશમાં આવ્યું હતું, જેણે મલેશિયાથી લઈને ગોલ્ડમેન સૅશ અને હોલીવુડ સુધીના અગ્રણી વ્યક્તિઓને ફસાવ્યા હતા. આ કૌભાંડમાં દેશના સાર્વભૌમ સંપત્તિ ભંડોળમાંથી અબજો ડોલરની ઉચાપત કરવામાં આવી હતી, જે નઝીબે સહ-સ્થાપિત કર્યું હતું. ફરિયાદીઓ અનુસાર, 1 બિલિયન ડોલરથી વધુ રકમ કથિત રીતે નઝીબ સાથે જોડાયેલા ખાતાઓમાં પહોંચી હતી. નઝીબના વકીલો દાવો કરે છે કે તેમને તેમના સલાહકારો, ખાસ કરીને ફાઇનાન્સર જો લો દ્વારા ગેરમાર્ગે દોરવામાં આવ્યા હતા, જે હજી પણ ફરાર છે.
જનતાની પ્રતિક્રિયા અને કાનૂની દલીલો શું છે?
નઝીબ રઝાકની જેલમાંથી મુક્તિના નિર્ણયથી ભ્રષ્ટાચાર સામે લડવાના પ્રયાસોને નબળા પાડવામાં આવ્યા હોવાનું ટીકાકારો માને છે. તેમણે આ નિર્ણયના કાનૂની આધાર પર પણ સવાલ ઉઠાવ્યા છે, કારણ કે મલેશિયન કાયદામાં હાઉસ અરેસ્ટ માટે કોઈ જોગવાઈ નથી. તેમ છતાં, મંગળવારે હાઈકોર્ટે નઝીબના હાઉસ અરેસ્ટને તાત્કાલિક અસરથી અમલમાં મૂકવાનો નિર્ણય લીધો.
આગળ શું થશે?
નઝીબને SRC ઇન્ટરનેશનલ, 1MDBના ભૂતપૂર્વ યુનિટમાંથી 42 મિલિયન રિંગિટ (લગભગ 10 મિલિયન ડોલર) તેમના ખાનગી ખાતાઓમાં ટ્રાન્સફર કરવા બદલ સત્તાનો દુરુપયોગ, મની લોન્ડરિંગ અને વિશ્વાસભંગના આરોપોમાં દોષિત ઠેરવવામાં આવ્યા હતા. તેઓ ડિસેમ્બર 2025માં બીજા ટ્રાયલમાં ફટકારવામાં આવેલી 15 વર્ષની જેલની સજા સામે અપીલ કરી રહ્યા છે, જેમાં 2.3 બિલિયન મલેશિયન રિંગિટ (લગભગ 569 મિલિયન ડોલર)ની ઉચાપતનો આરોપ છે. તેમનો હાઉસ અરેસ્ટ ઓગસ્ટ 2028માં સમાપ્ત થવાની અપેક્ષા છે, ત્યારબાદ તેમને આ બીજી સજા ભોગવવી પડી શકે છે.
