મોદી સરકારની ચીન નીતિ ઉલટફેરની શ્રેણી છે: અસદુદ્દીન ઓવૈસી

ઓલ ઇન્ડિયા મજલિસ-એ-ઇત્તેહાદુલ મુસ્લિમીન (AIMIM)ના પ્રમુખ અસદુદ્દીન ઓવૈસીએ 21 ઓગસ્ટ, 2025ના રોજ હૈદરાબાદથી મોદી સરકારની ચીન નીતિ પર આકરા પ્રહારો કર્યા છે. તેમણે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકરને તાઇવાન, ચીનના પાકિસ્તાનને સૈન્ય સહાય અને વેપાર ખાધ જેવા મુદ્દાઓ પર સવાલો ઉઠાવ્યા. ઓવૈસીએ દાવો કર્યો કે ગત 11 વર્ષમાં મોદી સરકારની નીતિઓએ ભારતને વૈશ્વિક સ્તરે "નબળું" અને "નિમ્ન" સ્થાને લાવી દીધું છે. આ ટિપ્પણીઓ ચીનના વિદેશ મંત્રી વાંગ યીની 18-19 ઓગસ્ટની ભારત મુલાકાત બાદ આવી છે, જે દર્શાવે છે કે ભારત-ચીન સંબંધો હજુ પણ તણાવપૂર્ણ છે.

મોદી સરકારની ચીન નીતિ પર ઓવૈસીના આક્ષેપો

તાઇવાન મુદ્દે સરકારનું વલણ

ઓવૈસીએ પૂછ્યું કે વિદેશ મંત્રી જયશંકરે ચીનના વિદેશ મંત્રીને શા માટે કહ્યું કે "તાઇવાન ચીનનો ભાગ છે"? તેમણે જણાવ્યું કે 2011 પછી ભારતે આવું કહેવાનું બંધ કર્યું હતું, જ્યારે ચીને કેટલાક ભારતીયોને સ્ટેપલ વિઝા આપવાનું શરૂ કર્યું હતું. "શું ચીને તેની વિઝા નીતિમાં ફેરફારની જાહેરાત કરી છે?" ઓવૈસીએ સવાલ કર્યો. સરકારી સૂત્રોએ 19 ઓગસ્ટે સ્પષ્ટ કર્યું કે ભારતની તાઇવાન નીતિમાં કોઈ ફેરફાર નથી, અને ભારત તાઇવાન સાથે આર્થિક, ટેકનોલોજીકલ અને સાંસ્કૃતિક સંબંધો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે.

ચીન-પાકિસ્તાન સૈન્ય સહયોગ

ઓવૈસીએ ચીનના પાકિસ્તાનને સૈન્ય સહાયનો મુદ્દો ઉઠાવ્યો, ખાસ કરીને તાજેતરના ભારત-પાકિસ્તાન સૈન્ય સંઘર્ષ દરમિયાન ચીનની ભૂમિકા પર. તેમણે પૂછ્યું: "શું ચીને પાકિસ્તાનને સૈન્ય સહાય ન આપવાનું વચન આપ્યું છે? શું આપણે ચીનને કહ્યું નથી કે પાકિસ્તાન દ્વારા નુકસાન થાય તો મિત્રતા શક્ય નથી?" આ પ્રશ્નો ભારતની સુરક્ષા ચિંતાઓને દર્શાવે છે, ખાસ કરીને જ્યારે ચીન અને પાકિસ્તાનના સંબંધો ગાઢ બની રહ્યા છે.

વેપાર ખાધનો વધતો આંકડો

ઓવૈસીએ ચીન સાથેના વધતા વેપાર ખાધ પર પણ સવાલ ઉઠાવ્યા. 2024-25માં ભારત-ચીન વેપાર ખાધ 85 બિલિયન ડોલરને પાર કરી ગઈ, જે ભારતની આર્થિક નીતિઓ પર પ્રશ્નો ઉભા કરે છે. "ચીને વેપાર ખાધ ઘટાડવાનું વચન આપ્યું છે? નહીં તો આપણે વધુ વેપારને પ્રોત્સાહન આપીને ખાધ વધારીશું?" ઓવૈસીએ ટીકા કરી. ભારત ચીનથી ઇલેક્ટ્રોનિક્સ, ફાર્માસ્યુટિકલ્સ અને મશીનરીની આયાત કરે છે, જ્યારે નિકાસ મર્યાદિત છે.

ચીનની મુલાકાત અને દ્વિપક્ષીય સંબંધો

18-19 ઓગસ્ટે ચીનના વિદેશ મંત્રી વાંગ યીએ ભારતની મુલાકાત લીધી, જેમાં તેમણે વિદેશ મંત્રી જયશંકર અને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સલાહકાર અજિત ડોવલ સાથે બેઠકો કરી. બંને દેશોએ લિપુલેખ, શિપકી લા અને નાથુ લા પાસ ખાતે સરહદી વેપાર ફરી શરૂ કરવા, ડાયરેક્ટ ફ્લાઇટ્સ શરૂ કરવા અને વિઝા સુવિધાઓ સરળ બનાવવાનો નિર્ણય લીધો. ભારતે ચીનની SCO અધ્યક્ષતાને સમર્થન આપ્યું અને PM મોદીની તિયાનજિનમાં SCO સમિટમાં હાજરીની પુષ્ટિ કરી. જોકે, ઓવૈસીના મતે, આ પગલાં ભારતની નબળી સ્થિતિને છુપાવે છે, અને સરકારનું મૌન તેની નિષ્ફળતાનો પુરાવો છે.

ગુજરાત અને રાષ્ટ્રીય પ્રસંગિકતા

ગુજરાતમાં ચીનની કંપનીઓ, જેમ કે ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને ઓટોમોબાઇલ સેક્ટરમાં, રોકાણ કરે છે, જે રાજ્યની અર્થવ્યવસ્થા માટે ફાયદાકારક છે. પરંતુ વધતું વેપાર ખાધ નાના ઉદ્યોગોને નુકસાન પહોંચાડે છે. રાષ્ટ્રીય સ્તરે, ચીન સાથેના તણાવપૂર્ણ સંબંધો, ખાસ કરીને 2020ના ગલવાન સંઘર્ષ બાદ, ભારતની સુરક્ષા અને આર્થિક નીતિઓ પર પ્રશ્નો ઉભા કરે છે. ઉદાહરણ તરીકે, ચીનની CPEC પ્રોજેક્ટમાં પાકિસ્તાન સાથેનો સહયોગ ભારતની ચિંતા વધારે છે.