ભારતીય રેલવે ઘટકોની વોરંટી પાલન માટેની માળખાકીય વ્યવસ્થાને કડક બનાવશે. તાજેતરમાં સાધનોની નિષ્ફળતામાં સામેલ યાંત્રિક ભાગો પર અસ્પષ્ટ નિશાનને કારણે ઉત્પાદકોની ઓળખમાં અવરોધ ઊભો થયો હતો, જેને પગલે આ નિર્ણય લેવાયો છે.
રેલવે ઘટકો પર નિશાન શા માટે જરૂરી છે?
ઘટકો પર ફરજિયાત નિશાન વિવિધ હોય છે, પરંતુ સામાન્ય રીતે તેમાં ઉત્પાદકનું નામ અથવા કોડ, સીરીયલ અથવા બેચ નંબર, ઉત્પાદનનો મહિનો અને વર્ષ, ડ્રોઇંગ અથવા સામગ્રી કોડ, હીટ નંબર અને અન્ય નિર્ધારિત વિગતો શામેલ હોય છે. આ નિશાનોની ચોક્કસ વિગતો રેલવે ડિઝાઇન અને સ્ટાન્ડર્ડ્સ ઓર્ગેનાઇઝેશન (RDSO) દ્વારા નિર્ધારિત કરવામાં આવે છે.
નવા નિયમો શું કહે છે?
RDSO એ ઝોનલ રેલવે, વેગન ઉત્પાદકો અને નિરીક્ષણ એજન્સીઓને મહત્વપૂર્ણ નૂર ઘટકો માટે નિર્ધારિત માર્કિંગ યોજનાને સખત રીતે લાગુ કરવા નિર્દેશ આપ્યો છે. અમદાવાદ એક્સપ્રેસના એક વરિષ્ઠ અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે, “ઝોનલ રેલવે નવા પૂરા પાડવામાં આવેલા ઘટકો પર વર્કશોપ, નિયમિત ઓવરહોલ ડેપો અને પરીક્ષણ યાર્ડમાં રસીદ, ફિટમેન્ટ અને નિરીક્ષણ દરમિયાન રેન્ડમ તપાસ પણ કરશે.”
કયા ઘટકો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરાશે?
તાજેતરના સાધનોની નિષ્ફળતાના કેટલાક કિસ્સાઓમાં, સામેલ ઘટકો પર ફરજિયાત નિશાન અપૂર્ણ, અસ્પષ્ટ અથવા ગેરહાજર હતા. આનાથી ટ્રેસિબિલિટી પર અસર થઈ અને સંબંધિત ઉત્પાદક અથવા વિક્રેતાની જવાબદારી સ્થાપિત કરવી મુશ્કેલ બની. હાલમાં ધ્યાન કેન્દ્રિત કરાયેલા ઘટકોમાં કપલર્સ, ડ્રાફ્ટ ગીયર્સ, બ્રેક બ્લોક્સ, કમ્પ્રેસ્ડ-એર બ્રેક ઇક્વિપમેન્ટ, હેલિકલ સ્પ્રિંગ્સ, સાઇડ બેરર્સ, એડેપ્ટર્સ, બ્રેક બીમ્સ, ફ્રિક્શન વેજિસ, બોગીઝ, લાઇનર્સ અને વેર પ્લેટ્સનો સમાવેશ થાય છે.
નિરીક્ષણ પ્રક્રિયા કેવી રીતે બદલાશે?
તપાસમાં નિશાનોની હાજરી જ નહીં, પરંતુ તેની સંપૂર્ણતા, ચોકસાઈ, સ્થાન, પદ્ધતિ, પરિમાણો, ઊંડાઈ અને સ્પષ્ટતા પણ આવરી લેવામાં આવશે. અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે, “જો નિશાનો ખૂટતા, અપૂર્ણ, ખોટા અથવા અસ્પષ્ટ હશે, તો સંબંધિત ઘટકનો આખો જથ્થો નકારી કાઢવામાં આવશે.” આ ઘટકોના ઉત્પાદકો અથવા સપ્લાયર-વિક્રેતાઓએ લાગુ પડતી વોરંટી અથવા કરારની જોગવાઈઓ હેઠળ રિપ્લેસમેન્ટની વ્યવસ્થા કરવી પડશે. કેટલીક શ્રેણીઓ માટે, ઉત્પાદકોએ નકારી કાઢેલા ઘટકોને મફતમાં બદલવા પડશે અને પરિવહન ખર્ચ પણ ભોગવવો પડશે. ગુણવત્તા ખાતરી (યાંત્રિક) નિર્દેશાલય અને તૃતીય-પક્ષ નિરીક્ષણ એજન્સીઓને નિરીક્ષણ દરમિયાન પાલનની ચકાસણી કરવા માટે કહેવામાં આવ્યું છે.
