નવી દિલ્હી/અમદાવાદ: કેન્દ્ર સરકારના ડિજિટલ ટ્રાન્સફોર્મેશનના વ્યાપક લક્ષ્યને ધ્યાનમાં રાખીને, શિક્ષણ મંત્રાલયે શાળાઓને સુરક્ષિત ડિજિટલ માધ્યમો દ્વારા ફી વસૂલવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવાની પહેલ કરી છે. શિક્ષણ મંત્રાલયના શાળા શિક્ષણ અને સાક્ષરતા વિભાગે તાજેતરમાં રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને પત્ર લખીને શાળાઓમાં યુનિફાઇડ પેમેન્ટ્સ ઇન્ટરફેસ (UPI) અપનાવવા પર ભાર મૂક્યો છે. આ પગલાનો ઉદ્દેશ્ય શાળાઓમાં નાણાકીય વ્યવહારો સહિતની વહીવટી પ્રક્રિયાઓને આધુનિક બનાવીને ‘Ease of Schooling’ (શાળાકીય સગવડ) ને મજબૂત બનાવવાનો છે. આનાથી શિક્ષણ પ્રણાલી ૨૦૪૭ સુધીમાં વિકસિત ભારતના વિઝનને સાકાર કરવામાં મહત્ત્વનું યોગદાન આપશે.
કેશલેસથી ડિજિટલ પેમેન્ટ તરફ વળાંક
શિક્ષણ મંત્રાલય હેઠળના NCERT, CBSE, KVS, NVS જેવી સ્વાયત્ત સંસ્થાઓને પણ શાળાઓમાં પ્રવેશ અને પરીક્ષા ફી સુરક્ષિત અને પારદર્શક ડિજિટલ માધ્યમો દ્વારા વસૂલવા માટેની પદ્ધતિઓ લાગુ કરવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવી છે.
મંત્રાલયના પત્રમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે, રોકડ આધારિત (Cash-based) વ્યવહારોમાંથી ડિજિટલ પેમેન્ટ્સ તરફ સંક્રમણ કરવાના અનેક લાભો છે:
વાલીઓ અને વિદ્યાર્થીઓ માટે: તે સગવડતા, પારદર્શિતા અને શાળાએ ગયા વિના ઘરેથી ચૂકવણી કરવાની ક્ષમતા સુનિશ્ચિત કરે છે.
વહીવટી તંત્ર માટે: તે વહીવટી પ્રક્રિયાઓનું આધુનિકીકરણ કરીને તેને વધુ કાર્યક્ષમ બનાવશે.
શાળા વહીવટને સરકારના ડિજિટલ ટ્રાન્સફોર્મેશનના લક્ષ્ય સાથે જોડવા માટે આ પગલું એક મહત્ત્વપૂર્ણ પ્રયાસ સાબિત થશે.
ડિજિટલ ટ્રાન્ઝેક્શનની મોટી દુનિયા
શાળામાં ડિજિટલ પેમેન્ટ્સનો વ્યાપ વધારવાથી તમામ હિતધારકોને વધુ નાણાકીય સાક્ષર બનવામાં મદદ મળશે, જેનાથી ડિજિટલ વ્યવહારોની એક મોટી દુનિયા ખૂલી જશે.
AI ટેલેન્ટ મિશન: એક સમાંતર પહેલ
આ ડિજિટલ પહેલની સાથે જ, NITI આયોગે શુક્રવારે નેશનલ AI ટેલેન્ટ મિશન શરૂ કરવાની ભલામણ કરી છે. આ એક રાષ્ટ્રીય સ્તરે સંકલિત પ્રયાસ છે, જેનો ઉદ્દેશ્ય ભારતને AI વર્કફોર્સની વૈશ્વિક રાજધાનીમાં પરિવર્તિત કરવાનો છે.
NITI આયોગના સીઈઓ બી.વી.આર. સુબ્રહ્મણ્યમ દ્વારા 'AI અર્થવ્યવસ્થામાં નોકરીની તકો માટેનો રોડમેપ' શીર્ષકવાળો રિપોર્ટ જાહેર કરાયો હતો. આ અહેવાલ દર્શાવે છે કે, AI કેવી રીતે $૨૪૫ બિલિયનના ટેક્નોલોજી અને ગ્રાહક અનુભવ (CX) ક્ષેત્રોમાં નોકરીઓનું સ્વરૂપ બદલી રહ્યું છે.
