શિવપુરીમાં ગારમેન્ટ સ્કિલ સેન્ટરથી ગ્રામ્ય મહિલાઓને રોજગાર અને આવકનો નવો માર્ગ
ગારમેન્ટ સ્કિલ સેન્ટર મધ્યપ્રદેશના શિવપુરી જિલ્લામાં શરૂ થવું ગ્રામ્ય મહિલાઓ માટે મહત્વપૂર્ણ પરિવર્તનનો આરંભ માનવામાં આવી રહ્યો છે. નોંધનીય છે કે આ કેન્દ્ર Jyotiraditya Scindia દ્વારા ઉદ્ઘાટિત કરવામાં આવ્યું છે અને તે **Adani Foundation**ના CSR કાર્યક્રમ હેઠળ સ્થાપિત કરવામાં આવ્યું છે. આ પહેલનો મુખ્ય હેતુ ગ્રામ્ય મહિલાઓને આધુનિક ગારમેન્ટ ઉત્પાદનની તાલીમ આપી તેમની આવકમાં વધારો કરવો છે.
વધુમાં, મધ્યપ્રદેશના **Shivpuri District**ના બદરવાસ બ્લોકમાં સ્થિત આ કેન્દ્રમાં આધુનિક ટેક્નોલોજી ધરાવતી મશીનો સ્થાપિત કરવામાં આવી છે. પરિણામે, મહિલાઓ હવે ઘરેલુ સ્તર પર મર્યાદિત રહેતી સીવણકામની કુશળતાને વ્યાવસાયિક સ્તરે વિકસાવી શકશે. આ પ્રોજેક્ટ મહિલાઓને માત્ર રોજગાર આપશે નહીં પરંતુ તેમને રાષ્ટ્રીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય બજારો સાથે જોડવાની દિશામાં પણ મહત્વપૂર્ણ પગલું સાબિત થઈ શકે છે.
જોકે, અત્યાર સુધી ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં ઘણી મહિલાઓ સીવણકામ કરતી હોવા છતાં તેમને યોગ્ય પ્લેટફોર્મ મળતું નહોતું. પરિણામે, આ ગારમેન્ટ સ્કિલ સેન્ટર તેમના માટે નવી તક અને આર્થિક સશક્તિકરણનો માર્ગ ખોલી શકે છે.
ગ્રામ્ય મહિલાઓ માટે ઐતિહાસિક પહેલ
નોંધનીય છે કે આ ગારમેન્ટ સ્કિલ સેન્ટરને કેન્દ્રીય મંત્રી જ્યોતિરાદિત્ય સિંધિયાએ “ઐતિહાસિક પહેલ” તરીકે વર્ણવી છે. પરિણામે, તેમણે જણાવ્યું કે બદરવાસ વિસ્તારની મહિલાઓમાં રહેલી સર્જનાત્મકતા અને કળાને હવે રાષ્ટ્રીય મંચ પર લાવવાની તક મળશે. આ કેન્દ્ર દ્વારા મહિલાઓને આધુનિક ગારમેન્ટ ઉત્પાદનની તાલીમ આપવામાં આવશે.
વધુમાં, શરૂઆતમાં આ કેન્દ્રમાં લગભગ 160 મશીનો સ્થાપિત કરવામાં આવી છે. પરિણામે, આવનારા સમયમાં આ સંખ્યા વધારીને લગભગ 600 મશીનો સુધી પહોંચાડવાની યોજના છે. આથી મોટા પાયે ઉત્પાદન શક્ય બનશે અને સ્થાનિક સ્તરે રોજગાર સર્જન પણ વધશે.
બીજી તરફ, આધુનિક ટેક્નોલોજીથી બનેલી મશીનોનો ઉપયોગ કરીને મહિલાઓ હવે આધુનિક જૅકેટ સહિત વિવિધ પ્રકારના ગારમેન્ટ્સ બનાવી શકશે. પરિણામે, તેમના ઉત્પાદનોને રાષ્ટ્રીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં પહોંચાડવાની સંભાવનાઓ પણ વધશે.
તાલીમ અને બજાર જોડાણથી વધશે આવક
નોંધનીય છે કે આ પ્રોજેક્ટનો મુખ્ય હેતુ માત્ર તાલીમ આપવાનો નથી પરંતુ મહિલાઓને બજાર સાથે જોડવાનો પણ છે. પરિણામે, Adani Foundation દ્વારા મહિલાઓને ઉત્પાદન પછી યોગ્ય બજાર ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવશે. આથી તેમના ઉત્પાદનોને વેચાણ માટે સારા પ્લેટફોર્મ મળી શકશે.
વધુમાં, ફાઉન્ડેશનના CEO અભિષેક લખતકિયાએ જણાવ્યું કે લગભગ 1,500 મહિલાઓને Adani Vikas Kendra સાથે જોડવાની યોજના છે. પરિણામે, તેઓ આધુનિક મશીનો પર કામ શીખશે અને ઉચ્ચ ગુણવત્તાવાળા ગારમેન્ટ્સ તૈયાર કરી શકશે. આથી તેમની આવકમાં નોંધપાત્ર વધારો થવાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.
જોકે, આવક વધવાથી માત્ર મહિલાઓ જ નહીં પરંતુ તેમના પરિવારની આર્થિક સ્થિતિ પણ સુધરશે. પરિણામે, ગ્રામ્ય અર્થતંત્રમાં નવી ગતિ આવવાની શક્યતા નિષ્ણાતો વ્યક્ત કરી રહ્યા છે.
લાખપતિ દીદી અભિયાનને મળશે પ્રોત્સાહન
નોંધનીય છે કે આ પ્રોજેક્ટ ભારત સરકારના ‘લાખપતિ દીદી’ વિઝન સાથે પણ જોડાયેલો છે. પરિણામે, મહિલાઓને આર્થિક રીતે આત્મનિર્ભર બનાવવા માટે વિવિધ તાલીમ અને રોજગાર કાર્યક્રમો ચલાવવામાં આવી રહ્યા છે. આ ગારમેન્ટ સ્કિલ સેન્ટર તે જ દિશામાં મહત્વપૂર્ણ પગલું માનવામાં આવે છે.
વધુમાં, પ્રોજેક્ટ મેનેજર અરવિંદ ભાર્ગવાએ જણાવ્યું કે બદરવાસ વિસ્તારમાં લગભગ 3,500 મહિલાઓ પહેલેથી જ સીવણ અને જૅકેટ બનાવવાના કામમાં જોડાયેલી છે. પરિણામે, આ કેન્દ્ર દ્વારા તેમને મોટા પાયે રોજગાર અને તાલીમ મળી શકે છે. અંદાજે 1,200 થી 1,400 મહિલાઓને અહીં સીધો રોજગાર મળી શકે છે.
બીજી તરફ, તાલીમકાર અનીષા દિક્ષિતના જણાવ્યા અનુસાર અત્યાર સુધી 113 મહિલાઓને તાલીમ આપવામાં આવી છે. પરિણામે, આ વર્ષમાં લગભગ 1,300 વધુ મહિલાઓને તાલીમ આપવાનો લક્ષ્યાંક નક્કી કરવામાં આવ્યો છે.
તકનીકી અને સરકારી પાસાઓ (Technical & Govt Aspects)
CSR પહેલ (Corporate Social Responsibility): અદાણી ફાઉન્ડેશન દ્વારા આ કેન્દ્ર CSR કાર્યક્રમ હેઠળ સ્થાપિત થયું છે, જે મહિલાઓના સશક્તિકરણ પર કેન્દ્રિત છે.
આધુનિક ગારમેન્ટ ટેક્નોલોજી (Modern Garment Technology): વિદેશી ટેક્નોલોજી ધરાવતી મશીનો દ્વારા ઉચ્ચ ગુણવત્તાવાળા ગારમેન્ટ્સનું ઉત્પાદન શક્ય બનશે.
બજાર જોડાણ અને તાલીમ (Skill & Market Linkage): મહિલાઓને તાલીમ સાથે બજાર જોડાણ પણ આપવામાં આવશે, જેથી તેમની આવકમાં સતત વધારો થઈ શકે.
નોંધનીય છે કે શિવપુરીમાં શરૂ થયેલું ગારમેન્ટ સ્કિલ સેન્ટર ગ્રામ્ય મહિલાઓના સશક્તિકરણ માટે મહત્વપૂર્ણ પહેલ બની શકે છે. પરિણામે, મહિલાઓને માત્ર રોજગાર જ નહીં પરંતુ સ્વાવલંબન તરફ આગળ વધવાની તક પણ મળશે. આ પ્રોજેક્ટ મહિલાઓની પરંપરાગત સીવણ કુશળતાને આધુનિક ઉદ્યોગ સાથે જોડવાનો પ્રયાસ કરે છે.
વધુમાં, તાલીમ, ટેક્નોલોજી અને બજાર જોડાણનો સંયુક્ત મોડલ મહિલાઓ માટે લાંબા ગાળે સ્થિર આવકનો માર્ગ ખોલી શકે છે. પરિણામે, સ્થાનિક અર્થતંત્રને પણ નવી ગતિ મળશે અને ગામડાઓમાં રોજગારના અવસરો વધશે. જોકે, આ પ્રોજેક્ટની સફળતા માટે સતત તાલીમ અને બજાર જોડાણ જરૂરી રહેશે.
તેમ છતાં, સરકાર અને ખાનગી ક્ષેત્રની સહયોગી પહેલોથી ગ્રામ્ય વિકાસમાં મહત્વપૂર્ણ પરિવર્તન આવી શકે છે. પરિણામે, આ પ્રકારના પ્રોજેક્ટો ભારતના વિવિધ વિસ્તારોમાં મહિલાઓને સશક્ત બનાવવા માટે પ્રેરણાદાયક મોડલ બની શકે છે.
