કોંગ્રેસના ભૂતપૂર્વ અધ્યક્ષ સોનિયા ગાંધી વિરુદ્ધ દિલ્હીની રાઉઝ એવન્યુ કોર્ટમાં એક ગુનાહિત ફરિયાદ દાખલ થઈ છે, જેમાં આરોપ છે કે તેઓએ ભારતીય નાગરિકતા મેળવતા પહેલાં 1980માં નવી દિલ્હીની મતદાર યાદીમાં પોતાનું નામ ખોટા દસ્તાવેજોના આધારે નોંધાવ્યું હતું. આ ફરિયાદ વકીલ વિકાસ ત્રિપાઠીએ કરી છે, અને તેમાં તપાસ તેમજ FIR નોંધવાની માગણી કરવામાં આવી છે. આ મામલો ગુરુવારે કોર્ટમાં આવ્યો હતો, અને આગામી સુનાવણી 10 સપ્ટેમ્બરે રાખવામાં આવી છે. આ વિવાદ રાજકીય વર્તુળોમાં ચર્ચાનો વિષય બન્યો છે, કારણ કે તે નાગરિકતા અને ચૂંટણી કાયદાના પાલન સાથે જોડાયેલો છે.
ફરિયાદની વિગતો: શું છે આરોપ?
ફરિયાદી વિકાસ ત્રિપાઠીના મતે, સોનિયા ગાંધીએ 1980માં નવી દિલ્હી મતવિસ્તારની મતદાર યાદીમાં પોતાનું નામ નોંધાવ્યું હતું, જ્યારે તેઓ 30 એપ્રિલ, 1983ના રોજ જ ભારતીય નાગરિક બન્યા હતા. ભારતીય કાયદા મુજબ, માત્ર ભારતીય નાગરિકો જ મતદાર તરીકે નોંધાઈ શકે છે. આથી, 1980માં નામ નોંધાવવા માટે ખોટા દસ્તાવેજોનો ઉપયોગ થયો હોવાનો આરોપ છે, જેને ગુનાહિત કૃત્ય માનવામાં આવે છે. ત્રિપાઠીએ અગાઉ દિલ્હી પોલીસ અને વરિષ્ઠ અધિકારીઓને આ અંગે જાણ કરી હતી, પરંતુ કોઈ કાર્યવાહી ન થતાં તેઓ કોર્ટમાં ગયા. ફરિયાદમાં પોલીસને તપાસ કરવા, ચૂંટણી પંચને આપેલા દસ્તાવેજોની તપાસ અને FIR નોંધવાની માગ છે. આ મુદ્દો ગુજરાત જેવા રાજ્યોમાં પણ ચર્ચાઈ રહ્યો છે, જ્યાં રાજકીય વિરોધીઓ તેને કાનૂની ભૂલ તરીકે જુએ છે.
કોર્ટની કાર્યવાહી: સુનાવણીની તારીખ નક્કી
આ મામલો એડિશનલ ચીફ મેટ્રોપોલિટન મેજિસ્ટ્રેટ વૈભવ ચૌરસિયા સમક્ષ આવ્યો હતો. કોર્ટે ફરિયાદીની દલીલો સાંભળી અને તેને સંતોષકારક માની. આગામી સુનાવણી 10 સપ્ટેમ્બર, 2025ના રોજ રાખવામાં આવી છે, જ્યાં કોર્ટ નક્કી કરશે કે તપાસનો આદેશ આપવો જોઈએ કે નહીં. ફરિયાદીના વકીલે કહ્યું કે આ મામલો રાજકીય નહીં, પરંતુ કાનૂની છે અને તે ગુનાહિત કૃત્ય રચે છે. તેઓએ 1985ના અલ્હાબાદ હાઈકોર્ટના ચુકાદાનો ઉલ્લેખ કર્યો, જેમાં સોનિયા ગાંધીની નાગરિકતાનો મુદ્દો ચૂંટણી અરજીમાં તપાસાયો હતો. આ ચુકાદામાં કોર્ટે કહ્યું હતું કે તેઓ 30 એપ્રિલ, 1983ના રોજ નોંધણી દ્વારા ભારતીય નાગરિક બન્યા.
રાજકીય વિવાદ: ભાજપના આરોપ અને પાર્ટીના જવાબ
આ મુદ્દો રાજકીય રીતે પણ ગરમ છે. ભાજપના નેતા અમિત માલવિયાએ પણ સોનિયા ગાંધી પર આરોપ લગાવ્યા છે, કહ્યું કે 1980માં મતદાર યાદીમાં નામ નોંધાવીને કાયદાનું ઉલ્લંઘન થયું. સોનિયા ગાંધીની નાગરિકતા અગાઉ પણ વિવાદમાં રહી છે. 2000ના દાયકાની શરૂઆતમાં, તેમની નાગરિકતાને પડકારતી અરજી સુપ્રીમ કોર્ટમાં દાખલ થઈ હતી, જે કોર્ટે ફગાવી દીધી, કહીને કે તેઓ ભારતીય નાગરિક છે. ગુજરાતમાં આ વિવાદને લઈને રાજકીય પાર્ટીઓ વચ્ચે તીખી ચર્ચા થઈ રહી છે, કારણ કે તે ચૂંટણી પ્રક્રિયાની વિશ્વસનીયતા સાથે જોડાયેલો છે.
શું થઈ શકે આગળ: તપાસની શક્યતા
આ ફરિયાદ ભારતીય ચૂંટણી કાયદા અને નાગરિકતા પ્રક્રિયાના પાલનનો મુદ્દો ઉઠાવે છે. જો સોનિયા ગાંધીનું નામ 1980માં મતદાર યાદીમાં ખરેખર નોંધાયું હોય, તો તે પ્રક્રિયાગત ભૂલ, અપૂરતી તપાસ અથવા ઈરાદાપૂર્વકનું કૃત્ય હોઈ શકે. 10 સપ્ટેમ્બરની સુનાવણીમાં કોર્ટ CrPCની કલમ 175(4) હેઠળ તપાસનો આદેશ આપી શકે. આ મામલો હજુ પ્રારંભિક તબક્કામાં છે, અને સોનિયા ગાંધી કે દિલ્હી પોલીસને કોઈ નોટિસ મોકલાઈ નથી. આગળની કાર્યવાહી આ મુદ્દાની કાનૂની અને રાજકીય અસરો પર વધુ પ્રકાશ પાડશે.
