પશ્ચિમ બંગાળમાં BJP ની ભવ્ય જીત: મમતા બેનર્જીના 15 વર્ષના શાસનનો સત્તાવાર અંત
પશ્ચિમ બંગાળના રાજકારણમાં દાયકાઓ પછી સૌથી મોટો ધરતીકંપ આવ્યો છે, જેમાં ભારતીય જનતા પાર્ટીએ પૂર્ણ બહુમતી સાથે મમતા બેનર્જીના અભેદ ગઢને ધ્વસ્ત કરી દીધો છે. સોમવારે બપોર સુધીમાં જાહેર થયેલા વલણો મુજબ, પશ્ચિમ બંગાળમાં BJP એ 198 બેઠકો પર લીડ મેળવીને બહુમતીનો આંકડો વટાવી દીધો છે, જ્યારે તૃણમૂલ કોંગ્રેસ માંડ 100 બેઠકો સુધી પહોંચવા સંઘર્ષ કરી રહી છે. આ પરિણામો સાથે જ રાજ્યમાં 'દીદી'ના 15 વર્ષના એકહથ્થુ શાસનનો સૂર્યાસ્ત થયો હોવાનું સ્પષ્ટ દેખાઈ રહ્યું છે. પાંચ વર્ષ પહેલા 213 બેઠકો જીતનાર મમતા બેનર્જી માટે આ પરાજય માત્ર આંકડાની રમત નથી, પણ એક મોટા જનાદેશનું પરિવર્તન છે જેણે પૂર્વી ભારતની રાજનીતિની દિશા બદલી નાખી છે.
પશ્ચિમ બંગાળમાં BJP ની આ જીત પાછળ સત્તા વિરોધી લહેર અને આક્રમક ચૂંટણી વ્યૂહરચના મુખ્ય કારણ માનવામાં આવે છે. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, મમતા બેનર્જીએ પોતે 94 રેલીઓ અને 13 પદયાત્રાઓ કરી હોવા છતાં મતદારોએ પરિવર્તનનો મિજાજ અપનાવ્યો હતો. વિપક્ષી નેતા સુવેન્દુ અધિકારીના નેતૃત્વમાં ભાજપે 'વોટર લિસ્ટ સફાઈ' અને ભ્રષ્ટાચારના મુદ્દાઓને જે રીતે ઉછાળ્યા, તેનાથી મમતાની પરંપરાગત વોટબેંકમાં મોટું ગાબડું પડ્યું છે. ઉલ્લેખનીય છે કે, આ વખતે રાજ્યમાં બે તબક્કામાં વિક્રમી 92.47 ટકા મતદાન નોંધાયું હતું, જે સ્પષ્ટપણે સત્તા પરિવર્તનના સંકેત આપી રહ્યું હતું. મમતા બેનર્જીએ મતદાર યાદીમાંથી અંદાજે 89 લાખ નામો દૂર કરવાના મુદ્દે સુપ્રીમ કોર્ટ સુધી લડત આપી હતી, પરંતુ જનતાએ આ પ્રક્રિયાને યોગ્ય ઠેરવી હોય તેવું પરિણામો પરથી લાગે છે.
આ ઘટના એ સમયે સામે આવી છે જ્યારે રાજ્યમાં 'બંગાળી અસ્મિતા' વિરુદ્ધ 'અસલ પરિવર્તન'નો જંગ જામ્યો હતો. વિધાનસભા ચૂંટણી દરમિયાન ભાજપે બાંગ્લાદેશી ઘૂસણખોરોના મુદ્દે અને મમતા સરકારના ભ્રષ્ટાચાર વિરુદ્ધ મોરચો ખોલ્યો હતો. જ્યારે બીજી તરફ, મમતા બેનર્જીએ કેન્દ્રીય સંસ્થાઓના દુરુપયોગનો આરોપ લગાવીને આ જંગને પોતાની પ્રતિષ્ઠાનો પ્રશ્ન બનાવ્યો હતો. તેમ છતાં, જંગલમહાલ અને ઉત્તર બંગાળ જેવા વિસ્તારોમાં ભાજપનો કેસરીયો લહેરાયો છે. એટલું જ નહીં, પ્રેસિડેન્સી રિજન અને કોલકાતાની આસપાસની બેઠકો પર પણ મમતાના ગઢમાં ગાબડા પડ્યા છે, જ્યાં ભાજપ 89 માંથી 49 બેઠકો પર આગળ ચાલી રહ્યું છે.
ગ્રાઉન્ડ રિપોર્ટ: શા માટે મમતાનો જાદુ ઓસરી ગયો?
બંગાળના પાયાના રાજકારણમાં આ સત્તા પરિવર્તન પાછળ કેટલાક ચોંકાવનારા કારણો જવાબદાર છે. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, આર.જી. કર મેડિકલ કોલેજની ઘટના અને વિવિધ ભરતી કૌભાંડોને કારણે સામાન્ય જનતામાં છૂપો રોષ હતો. મમતા બેનર્જીની 'લક્ષ્મીર ભંડાર' જેવી લોકકલ્યાણકારી યોજનાઓ પણ આ વખતે રોષને ખાળી શકી નથી. વધુમાં, તૃણમૂલ કોંગ્રેસમાં ભત્રીજાવાદનો મુદ્દો પણ જોર પકડ્યો હતો. અગાઉ મમતાના નજીકના ગણાતા હુમાયુ કબીર જેવા નેતાઓએ પક્ષ છોડીને "લૂંટની રાજનીતિ" સામે અવાજ ઉઠાવ્યો, જેણે ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં TMC ની છબીને નુકસાન પહોંચાડ્યું છે.
નવા શાસનનો ઉદય અને પડકારો
જાણવા મળ્યા અનુસાર, ભાજપે આ વખતે વિપક્ષી મતોનું વિભાજન અટકાવવામાં સફળતા મેળવી છે. ડાબેરી અને કોંગ્રેસના ગઠબંધન છતાં, ભાજપે એન્ટી-ટીએમસી મતોને પોતાની તરફ વાળ્યા છે. સુવેન્દુ અધિકારીએ ભવાનીપુરમાં પણ મમતા બેનર્જી સામે કડક ટક્કર આપી છે. આ ચૂંટણી પરિણામોએ સાબિત કર્યું છે કે બંગાળના મતદારો હવે આંદોલનકારી છબી કરતા સ્થિરતા અને પારદર્શિતાને વધુ મહત્વ આપી રહ્યા છે. કાલીઘાટના કિલ્લામાં જે રીતે ગાબડા પડ્યા છે, તે જોતા મમતા બેનર્જી માટે આગામી સમય રાજકીય અસ્તિત્વ ટકાવી રાખવાનો રહેશે.
પશ્ચિમ બંગાળમાં BJP ની આ જીત આગામી રાષ્ટ્રીય રાજકારણ પર પણ દૂરોગામી અસરો પાડશે. મમતા બેનર્જી ભલે હજુ પણ ચમત્કારની આશા રાખી રહ્યા હોય, પરંતુ જમીની હકીકત એ છે કે બંગાળમાં હવે સત્તા પરિવર્તન નિશ્ચિત થઈ ચૂક્યું છે. નવી સરકાર સામે રાજ્યની કથળેલી કાયદો અને વ્યવસ્થા સુધારવાનો મોટો પડકાર રહેશે. પશ્ચિમ બંગાળમાં BJP નું શાસન હવે વિકાસના નવા મોડેલ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે કે કેમ, તે જોવું રસપ્રદ રહેશે.
