કેન્દ્રીય તપાસ બ્યુરોની ગાંધીનગર સ્થિત એન્ટિ-કરપ્શન બ્રાન્ચે અમદાવાદના સીજીએસટી સુપરિન્ટેન્ડન્ટ સામેની વિજિલન્સ ફરિયાદ ‘સેટલ’ કરાવવા બદલ 40 લાખ રૂપિયાની કથિત માંગની તપાસ શરૂ કરી છે. બુધવારે, 2 સપ્ટેમ્બર 2026ના રોજ સામે આવેલી આ વિગત મુજબ સીબીઆઈએ ગોવિંદ રાવલ નામના કથિત મધ્યસ્થી સામે તેમજ અજાણ્યા જાહેર સેવકો અને ખાનગી વ્યક્તિઓ સામે કેસ નોંધ્યો છે. ફરિયાદી અધિકારીએ 25 ઓગસ્ટે સંસ્થાનો સંપર્ક કર્યો હતો. આ તબક્કે રાવલની ધરપકડ થઈ નથી.
ફરિયાદી સીઈએસટીએટ અમદાવાદ બેન્ચ ખાતે એડવોકેટ ઑન રેકોર્ડ તરીકે મુકાયેલા છે. 27 જુલાઈએ સીજીએસટી અમદાવાદ દક્ષિણ કમિશનરેટની વિજિલન્સ પત્રવ્યવહારથી તેમને ભ્રષ્ટાચાર કેસ સાથે જોડાયેલા આરોપોનો જવાબ આપવા કહેવામાં આવ્યું. તેમણે 7 ઓગસ્ટે જવાબ આપીને પોતાને નિર્દોષ ગણાવ્યા. સીબીઆઈ એફઆઈઆર મુજબ 14 ઓગસ્ટે રાવલે અધિકારીનો સંપર્ક કરીને કહ્યું કે ફરિયાદ તેમણે જ કરી છે અને તેઓ વરિષ્ઠ સીજીએસટી અધિકારી વતી વાત કરી રહ્યા છે. ફરિયાદ પતાવવા 40 લાખ રૂપિયાની માંગ કરાઈ હોવાનો આરોપ છે.
પછીથી માંગ ઘટાડીને 10 લાખ રૂપિયા ટોકન અને પહેલા હપ્તા તરીકે સ્વીકારવા સંમત થયા હોવાનું અને બાકી રકમ થાય પછી ફરિયાદ બંધ થશે તેવું વચન આપ્યું હોવાનું એફઆઈઆરમાં જણાવાયું છે. 15 ઓગસ્ટે ગાંધીનગરમાં થયેલી મુલાકાતમાં રાવલે અધિકારીની અંગત અને સેવા સંબંધિત વિગતો બતાવી હોવાનો આરોપ છે. તેમણે કહ્યું હોવાનું નોંધાયું છે કે વિજિલન્સે પુરાવા માંગ્યા છે અને પૈસા મળ્યા પછી અધિકારીના પક્ષમાં સામગ્રી રજૂ કરી શકાય. અધિકારીએ આ વાત સીબીઆઈ પાસે લઈ જઈને કેસ નોંધાવ્યો.
કેસ ભારતીય ન્યાય સંહિતા હેઠળ ગુનાહિત કાવતરા સંબંધિત જોગવાઈ અને ભ્રષ્ટાચાર નિવારણ અધિનિયમ હેઠળ નોંધાયો છે. તપાસનું કેન્દ્ર હવે એ નક્કી કરવાનું છે કે રાવલે એકલા હાથે પૈસા કાઢવાનો પ્રયાસ કર્યો કે ખરેખર વિભાગના કોઈ અધિકારીના કહેવાથી કામ ચાલ્યું. વરિષ્ઠ સીબીઆઈ અધિકારીએ જણાવ્યું કે માંગ ખાનગી પ્રયાસ હતી કે કોઈ સરકારી સેવક સામેલ હતો તે તપાસ નક્કી કરશે. આ તબક્કે કોઈ વરિષ્ઠ અધિકારીનું નામ સાર્વજનિક રીતે પુષ્ટિ પામ્યું નથી, તેથી અટકળો કરવી યોગ્ય નથી.
અમદાવાદ અને ગાંધીનગર કર પ્રશાસનના મહત્વના કેન્દ્ર છે. સીઈએસટીએટ બેન્ચ પર વકીલ તરીકે મુકાયેલા અધિકારી સામે વિજિલન્સ પત્ર અને પછી બહારથી આવેલી કથિત ‘સેટલમેન્ટ’ની વાત બંને અલગ પ્રક્રિયાઓ છે. વિભાગીય ફરિયાદનો જવાબ આપવો કાનૂની ફરજ છે, પરંતુ તેને પૈસા આપીને બંધ કરાવવાની વાત ગંભીર ગુનો બની શકે. જો તપાસમાં મધ્યસ્થી સાચો માલૂમ પડે તો એકલા વ્યક્તિની જવાબદારી નક્કી થશે. જો કોઈ જાહેર સેવક જોડાયેલો માલૂમ પડે તો ભ્રષ્ટાચાર નિવારણ અધિનિયમની કડક જોગવાઈઓ લાગુ પડી શકે.
ગુજરાતના વેપારીઓ અને કરદાતાઓ માટે આ કેસ એટલા માટે મહત્વનો છે કે જીએસટી તંત્ર પર વિશ્વાસ રાખવો પડે છે. વિજિલન્સ પદ્ધતિનો ઉદ્દેશ ભ્રષ્ટાચાર રોકવાનો છે, પરંતુ તેનો ઉપયોગ ધમકી કે લેવડદેવડ તરીકે થાય તો સમગ્ર વ્યવસ્થા પર પ્રશ્ન ઊભો થાય. તેથી સીબીઆઈ તપાસ પારદર્શક અને પુરાવા આધારિત રહે તે જરૂરી છે. ફરિયાદી અધિકારીએ પૈસા આપવાને બદલે તપાસ એજન્સી પાસે જવાનો માર્ગ પસંદ કર્યો, જે કાયદેસરનો માર્ગ છે. અન્ય અધિકારીઓ અને નાગરિકોએ પણ આવી માંગ આવે તો લેખિત પુરાવા સાચવીને સક્ષમ તંત્રને જાણ કરવી જોઈએ.
કાનૂની રીતે આ તબક્કે આરોપી નિર્દોષ ગણાય છે જ્યાં સુધી કોર્ટમાં વાત સાબિત ન થાય. રાવલની ધરપકડ ન થઈ હોવાથી તપાસ હજુ પ્રારંભિક છે. કોલ રેકોર્ડ, મુલાકાતની વિગત, વિજિલન્સ ફાઇલ અને નાણાંકીય વ્યવહાર ચકાસાશે. જો કોઈ ખાનગી વ્યક્તિએ અધિકારીની સેવા ફાઇલની વિગતો મેળવી હોય તો માહિતી લીક થવાનો પ્રશ્ન પણ ઊભો થાય. તે અલગ તપાસનો વિષય બની શકે. અમદાવાદ એક્સપ્રેસ કોઈ વધારાનું નામ કે નંબર ઉમેરતું નથી.
આગામી પગલામાં સીબીઆઈ રાવલની પૂછપરછ, અન્ય સંબંધિતોની ઓળખ અને વિભાગીય નોંધણી ચકાસશે. સીજીએસટી વિભાગે આંતરિક રીતે સહકાર આપવાની અપેક્ષા રહે છે. અમદાવાદ દક્ષિણ કમિશનરેટની વિજિલન્સ કાર્યવાહી અને આ કેસ અલગ રહેશે કે જોડાશે તે તપાસ નક્કી કરશે. નાગરિકોએ સોશિયલ મીડિયા પર ફેલાતી અધૂરી વાતો પર વિશ્વાસ ન રાખવો. કર વિવાદ કે વિજિલન્સ નોટિસ આવે તો કાયદેસર જવાબ આપવો જોઈએ, કોઈ મધ્યસ્થીને પૈસા આપીને વાત પતાવવાનો માર્ગ જોખમી અને ગેરકાયદેસર છે.
ગુજરાતમાં કેન્દ્રીય એજન્સીઓના ગાંધીનગર અને અમદાવાદ કચેરી કેન્દ્રો છે, તેથી આવા કેસની સુનાવણી અને તપાસ સ્થાનિક રીતે ઝડપી થઈ શકે. વેપારી સંગઠનોએ પણ કર્મચારીઓને તાલીમ આપવી જોઈએ કે કોઈ અજાણી વ્યક્તિ ‘વરિષ્ઠ અધિકારીના કહેવાથી’ પૈસા માંગે તો તરત જ ના પાડવી. આ કેસ હજુ કોર્ટના ચુકાદા સુધી પહોંચ્યો નથી. આજની ખબર એટલી જ છે કે 40 લાખની કથિત માંગ, 10 લાખના કથિત હપ્તા અને 15 ઓગસ્ટની ગાંધીનગર મુલાકાત બાદ સીબીઆઈએ કેસ નોંધ્યો છે અને તપાસ ચાલુ છે.
