ભારતના ઉત્તર-પૂર્વ રાજ્ય આસામમાં આવેલા ભયાનક પૂરે જનજીવનને અસ્તવ્યસ્ત કરી દીધું છે. જોરહાટ જિલ્લાના સેલેંગ સુમોની પાથર ગામની ૧૮ વર્ષીય સલીન પાત્રો માટે ૧૯ જુલાઈનો દિવસ કાળ બનીને આવ્યો. બ્રહ્મપુત્રા નદીની સહાયક ઝાંઝી નદીના કિનારે આવેલા તેમના ગામમાં અચાનક પાણી ઘૂસી આવતાં તેમનું આખું જીવન ઊંધુંચત્તું થઈ ગયું. ઘૂંટણસમા પાણી તેમના ઘરમાં ઘૂસી ગયા અને થોડી જ ક્ષણોમાં તેમનું ઘર અને ઘરવખરી બધું જ તણાઈ ગયું. ટીવી, કબાટ, સોફા – કંઈ પણ બચ્યું નહીં, એક ગ્લાસ પણ નહીં. આસામમાં દર વર્ષે પૂર આવે છે, પરંતુ આ વર્ષનું પૂર સૌથી વિનાશકારી સાબિત થયું છે.
આસામના અનેક જિલ્લાઓ પૂરથી પ્રભાવિત થયા છે, જેમાં લાખો લોકો બેઘર બન્યા છે. રાહત શિબિરોમાં આશ્રય લેનાર લોકોની હાલત દયનીય છે. ખેતીવાડી, પશુધન અને માળખાકીય સુવિધાઓને વ્યાપક નુકસાન થયું છે, જેની ભરપાઈ કરવામાં વર્ષો લાગી શકે છે. રાજ્ય સરકાર અને કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા રાહત અને બચાવ કાર્ય યુદ્ધના ધોરણે ચાલી રહ્યા છે, પરંતુ પૂરનો વ્યાપ એટલો મોટો છે કે દરેક જરૂરિયાતમંદ સુધી પહોંચવું પડકારજનક બન્યું છે.
આસામમાં પૂર એ વાર્ષિક ઘટના છે, પરંતુ છેલ્લા કેટલાક વર્ષોથી તેની તીવ્રતા અને વિનાશકતા સતત વધી રહી છે. આબોહવા પરિવર્તન, નદીઓના કાંપ જમા થવા અને નબળા માળખાકીય આયોજન જેવા પરિબળો આ પરિસ્થિતિને વધુ ગંભીર બનાવી રહ્યા છે. બ્રહ્મપુત્રા નદી અને તેની સહાયક નદીઓમાં ચોમાસા દરમિયાન પાણીનું સ્તર ખૂબ વધી જાય છે, જેના કારણે નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં જળબંબાકાર થાય છે. આ વર્ષે ભારે વરસાદને કારણે સ્થિતિ વધુ વણસી છે.
આ પૂરની લાંબાગાળાની અસર આસામના અર્થતંત્ર અને સામાજિક જીવન પર જોવા મળશે. ખેતી એ રાજ્યની મુખ્ય આજીવિકા છે, અને પાકનો નાશ થવાથી ખેડૂતો દેવાના બોજ હેઠળ દબાઈ જશે. મકાનો અને રસ્તાઓ જેવા માળખાકીય નુકસાનની ભરપાઈ માટે કરોડો રૂપિયાનો ખર્ચ થશે. બાળકોના શિક્ષણ પર પણ નકારાત્મક અસર પડી રહી છે, કારણ કે અનેક શાળાઓને નુકસાન થયું છે અને ઘણી રાહત શિબિરો તરીકે ઉપયોગમાં લેવાઈ રહી છે. ભવિષ્યમાં આવા વિનાશકારી પૂરોને રોકવા માટે દીર્ઘકાલીન યોજનાઓ અને માળખાકીય સુધારા અત્યંત આવશ્યક છે.
