જ્યોતિ પટેલ (અમદાવાદ એક્સપ્રેસ સિનિયર ન્યુઝ રિપોર્ટર): દિલ્હીના જંતર-મંતર ખાતે નીટ (NEET) પેપર લીક અને પરીક્ષા ગેરરીતિઓના વિરોધમાં યોજાયેલા વિરોધ પ્રદર્શનમાં સામેલ તત્વોને લઈને દિલ્હી પોલીસે એક અત્યંત ચોંકાવનારો અને સનસનીખેજ પર્દાફાશ કર્યો છે. આંદોલન દરમિયાન ઉચ્ચ શિક્ષિત યુવાનો અને Gen-Z કલ્ચર દ્વારા વડાપ્રધાન વિરુદ્ધ કરવામાં આવેલા બેહદ વિકૃત, અશ્લીલ અને મર્યાદાહીન સૂત્રોચ્ચારથી ભારતીય સંસ્કૃતિ અને સામાજિક મૂલ્યો પર ગંભીર સવાલો ઊભા થયા હતા. પરંતુ હવે આ પ્રદર્શનના ઓથાર હેઠળ સક્રિય કેવા તત્વો હાજર હતા, તેનો પર્દાફાશ દિલ્હી પોલીસની આધુનિક ટેકનોલોજી દ્વારા થયો છે.
દિલ્હી પોલીસે આંદોલન સ્થળ પર 'ફેશિયલ રેકગ્નિશન સિસ્ટમ' (FRS) નો ઉપયોગ કરીને ઉપસ્થિત ભીડનું સ્કેનિંગ હાથ ધર્યું હતું. આ તપાસ દરમિયાન સામે આવ્યું કે પ્રદર્શનમાં સામેલ ૨,૮૭૩ જેટલા શખ્સો સક્રિય ગુનાહિત ઇતિહાસ (Criminal Background) ધરાવે છે. આમાંથી ૯૮૯ દેખાવકારો ગંભીર ગુનાઓના આરોપીઓ છે. આંકડા મુજબ, આંદોલનમાં ૧૦૧ શખ્સો હત્યાના કેસના આરોપીઓ, જ્યારે અન્ય લોકો યૌન શોષણ, પોક્સો (POCSO), અને લૂંટ જેવા ગંભીર ગુનાઓમાં સંડોવાયેલા છે. ઉચ્ચ શિક્ષણ પ્રાપ્ત કરવા છતાં જાહેર મંચ પરથી નિમ્ન કક્ષાની ભાષાનો પ્રયોગ કરનાર યુવાનોની આ શૈલીએ પારિવારિક સંસ્કારો અને સભ્યતાના લીરેલીરા ઉડાડ્યા હોવાનું ચર્ચાઈ રહ્યું છે.
આ ઘટનાથી એ સ્પષ્ટ થાય છે કે આંદોલનમાં માત્ર સ્વયંભૂ જોડાયેલા વિદ્યાર્થીઓ જ નહીં, પરંતુ ગંભીર અસામાજિક અને ગુનાહિત તત્વો પણ ભીડનો હિસ્સો બનીને દેશની શાંતિ અને કાયદો-વ્યવસ્થા ડહોળવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા હતા. સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થયેલા વિકૃત સૂત્રોચ્ચારના વીડિયોથી આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પણ ભારતીય સંસ્કૃતિ, શિસ્ત અને સંયમની મર્યાદાઓ પર પ્રશ્નાર્થચિહ્ન મુકાયું છે.
FRS ટેકનોલોજીથી પર્દાફાશ: દિલ્હી પોલીસે ફેશિયલ રેકગ્નિશન સિસ્ટમ (FRS) દ્વારા જંતર-મંતર પ્રદર્શનમાં હાજર ૨,૮૭૩ શખ્સોનો ગુનાહિત ઇતિહાસ શોધી કાઢ્યો.
ગંભીર ગુનાના આરોપીઓ: પ્રદર્શનમાં ૧૦૧ શખ્સો હત્યા કેસના આરોપીઓ અને ૯૮૯ જેટલા દેખાવકારો અન્ય અત્યંત ગંભીર ગુનાઓમાં સંડોવાયેલા હોવાનો પોલીસનો દાવો.
જઘન્ય કેસોમાં સંડોવણી: વિરોધ પ્રદર્શન કરનારાઓમાં યૌન શોષણ, પોક્સો (POCSO) અને લૂંટ જેવા ગુનાઓ સાથે જોડાયેલા ગુનેગારો પણ હાજર હતા.
મર્યાદાહીન સૂત્રોચ્ચાર: વડાપ્રધાન વિરુદ્ધ અત્યંત અશ્લીલ, બિભત્સ અને નિમ્ન કક્ષાની ભાષાનો ઉપયોગ કરાતાં Gen-Z યુવાનોના સંસ્કારો અને સામાજિક જવાબદારી સામે સવાલો ઊભા થયા.
સંસ્કૃતિનું હનન: ઉચ્ચ શિક્ષણ મેળવ્યા બાદ પણ જાહેર જીવનમાં શિસ્ત અને સભ્યતાના ધજ્જીયા ઉડાડતી ભાષાનો પ્રયોગ કરવાથી સમાજમાં ચિંતા વ્યાપી છે.
આજના સમયમાં ટેકનોલોજી અને સોશિયલ મીડિયાના યુગમાં 'Gen-Z' પેઢી અભિવ્યક્તિની સ્વતંત્રતાના નામે ઘણીવાર નૈતિક અને સામાજિક મર્યાદાઓ ઓળંગી જતી હોવાની ચર્ચાઓ લાંબા સમયથી ચાલી રહી છે. જ્યારે શિક્ષણનું સ્તર વધી રહ્યું છે, ત્યારે બીજી તરફ સંસ્કાર અને સભ્યતાનું ધોવાણ થઈ રહ્યું હોવાનો ગંભીર સંકેત આ જંતર-મંતરની ઘટના પૂરો પાડે છે.
ભવિષ્યમાં આવી ઘટનાઓ રોકવા માટે દિલ્હી પોલીસ અને સુરક્ષા એજન્સીઓ દ્વારા ભીડ નિયંત્રણ અને જાહેર આંદોલનોમાં FRS (Facial Recognition System) તેમજ AI આધારિત સરવેલન્સ સિસ્ટમનો ઉપયોગ આક્રમક રીતે વધારવામાં આવશે. આ સાથે જ, આંદોલનની આડમાં અસામાજિક અને ગુનાહિત તત્વો ઘૂસીને દેશમાં અરાજકતા ન ફેલાવે તે માટે આંદોલનકારી સંગઠનો અને વહીવટી તંત્ર બંને પર તપાસ અને મોનિટરિંગ વધારવાની કાયદાકીય જરૂરિયાત ઊભી થઈ છે.
જંતર-મંતર પર બનેલી આ ઘટના એ માત્ર કાયદો અને વ્યવસ્થાનો મુદ્દો નથી, પરંતુ આખી સામાજિક ચેતના અને શૈક્ષણિક મૂલ્યો માટે લાલબત્તી સમાન છે. લોકશાહીમાં વિરોધ કરવાનો અધિકાર દરેક નાગરિકને છે, પરંતુ તે અધિકારના નામે અશ્લીલતા, ગુનાહિત તત્વોની હાજરી અને સભ્યતાના સંસ્કારોની બલિ ચડાવી શકાય નહીં. સુરક્ષા એજન્સીઓનો આ પર્દાફાશ એ વાતની સાબિતી આપે છે કે આંદોલનોની પવિત્રતા જાળવવી કેટલી અનિવાર્ય છે.
