કેન્દ્ર સરકાર અને ગુજરાત રાજ્ય સરકાર દ્વારા સમગ્ર દેશમાં ક્ષયરોગને જડમૂળથી ઉખાડી ફેંકવા માટે ૧૦૦ દિવસની સધન 'ટીબી નિર્મૂલન ઝુંબેશ' એટલે કે 'ટીબી મુક્ત ભારત' અભિયાન શરૂ કરવામાં આવ્યું છે. આ રાષ્ટ્રીય અભિયાનના ભાગરૂપે અમરેલી જિલ્લાના જાફરાબાદ તાલુકાના બાબરકોટ આરોગ્ય કેન્દ્ર ખાતે એક વિશેષ મેડિકલ કેમ્પનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. આ કેમ્પમાં આધુનિક હેન્ડ હેલ્ડ ડિજિટલ એક્સ-રે મશીન ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરીને રેકોર્ડબ્રેક ૯૫ જેટલા વ્યક્તિઓનું સ્થળ પર જ મફત અને સચોટ ટીબી નિદાન કરવામાં આવ્યું હતું. વહેલા નિદાનથી સમયસર સારવાર આપીને ટીબીના કારણે થતા મૃત્યુદરને ઘટાડવા તરફ આ એક મોટું પ્રગતિશીલ કદમ છે.
અભિયાન: રાષ્ટ્રીય ટીબી નિર્મૂલન કાર્યક્રમ અંતર્ગત ૧０૦ દિવસની સધન ટીબી નિદાન ઝુંબેશ.
કેમ્પનું સ્થળ: બાબરકોટ પ્રાથમિક આરોગ્ય કેન્દ્ર, તાલુકો: જાફરાબાદ, જિલ્લો: અમરેલી.
કુલ લાભાર્થી: ૯૫ શંકાસ્પદ અને જોખમી લક્ષણો ધરાવતા દર્દીઓની તપાસ.
આધુનિક ટેકનોલોજી: અત્યાધુનિક હેન્ડ હેલ્ડ ડિજિટલ એક્સ-રે મશીન દ્વારા સ્થળ પર જ છાતીના એક્સ-રે લેવાયા.
લાભાર્થી ગામો: બાબરકોટ, ભાકોદર, વઢેરા, વાઢ, લુણસાપુર અને કાગવદર સહિતના આસપાસના ગ્રામ્ય વિસ્તારો.
ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં ટીબી (ક્ષયરોગ) પ્રત્યે જાગૃતિનો અભાવ અને મોટા શહેરો સુધી એક્સ-રે કરાવવા જવાની આર્થિક નબળાઈના કારણે અનેક દર્દીઓ સમયસર સારવારથી વંચિત રહી જાય છે. આ જનસમસ્યાને ધ્યાનમાં રાખીને સરકારી તંત્રએ આધુનિક ટેકનોલોજીને સીધી ગામડાના પાદરે પહોંચાડી દીધી છે. બાબરકોટ ખાતે યોજાયેલા આ વિશેષ કેમ્પમાં હરતા-ફરતા 'હેન્ડ હેલ્ડ ડિજિટલ એક્સ-રે મશીન' દ્વારા શંકાસ્પદ દર્દીઓની મિનિટોમાં તપાસ કરવામાં આવી હતી. આ મશીન એટલું હળવું અને આધુનિક છે કે દર્દીને કોઈ મોટા સિટીમાં જવાની જરૂર પડતી નથી.
કેમ્પ દરમિયાન જોખમી લક્ષણો ધરાવતા લાભાર્થીઓના છાતીના ડિજિટલ એક્સ-રે લીધા બાદ તબીબોની ટીમ દ્વારા સ્થળ પર જ રિપોર્ટનું મૂલ્યાંકન કરવામાં આવ્યું હતું. જે દર્દીઓમાં લક્ષણો પોઝિટિવ જણાયા, તેમને સરકારી યોજના હેઠળ તાત્કાલિક અસરથી મફત દવાઓ અને જરૂરી પોષણ સહાયની પ્રક્રિયા પણ હાથ ધરી દેવામાં આવી છે.
આ સમગ્ર મહા-અભિયાનનું આયોજન અમરેલીના મુખ્ય જિલ્લા આરોગ્ય અધિકારી ડૉ. જોષી, જિલ્લા ક્ષય અધિકારી ડૉ. કુરેશી તેમજ જાફરાબાદના તાલુકા હેલ્થ ઓફિસર ડૉ. મયુર ટાંકના સીધા માર્ગદર્શન હેઠળ ખૂબ જ સુવ્યવસ્થિત રીતે કરવામાં આવ્યું હતું. સ્થાનિક સ્તરે આ કેમ્પને જન-જન સુધી પહોંચાડવા અને તેને સફળ બનાવવા માટે સિનિયર ટ્રીટમેન્ટ સુપરવાઈઝર સંદિપભાઇ જોષી દ્વારા દિવસ-રાત ભારે જહેમત ઉઠાવવામાં આવી રહી છે.
સ્થાનિક ગ્રામજનોમાં સરકારના આ સેવાયજ્ઞ પ્રત્યે ભારે સંતોષ જોવા મળી રહ્યો છે. લુણસાપુર અને ભાકોદર જેવા અંતરિયાળ ગામડાઓમાંથી આવેલા શ્રમિક પરિવારોએ જણાવ્યું કે, ખાનગી લેબોરેટરીમાં જે એક્સ-રે અને તપાસના હજારો રૂપિયા થાય છે, તે સુવિધા સરકારે ઘરઆંગણે એકપણ રૂપિયો લીધા વિના પૂરી પાડી છે. આ પ્રકારના કેમ્પના કારણે ફેફસાના રોગોથી પીડાતા સામાન્ય નાગરિકોને મોટી આર્થિક અને શારીરિક રાહત મળી છે.
હેલ્થ સેક્ટરમાં આધુનિક ટેકનોલોજીનો આવો વાસ્તવિક ઉપયોગ જ ખરા અર્થમાં ભારતને 'ટીબી મુક્ત' બનાવી શકે છે. હોસ્પિટલોના ધક્કા ખાવાને બદલે જ્યારે તંત્ર પોતે મશીન લઈને ગરીબોના દ્વારે પહોંચે છે, ત્યારે છેવાડાના માનવીનો સરકારી સિસ્ટમ પર ભરોસો વધે છે.
