માર્કેટ રેગ્યુલેટર સેબીએ રોકાણકારોને લગતા નવા નિયમો જાહેર કર્યા છે. જો શેર ખરીદનાર મૃત્યુ પામે છે, તો તેની માહિતી અને ચકાસણી નવી કેન્દ્રિય ચકાસણી સિસ્ટમને આપવાની રહેશે. જેના કારણે નોમિની અથવા સંયુક્ત ધારકને શેર ટ્રાન્સમિશનમાં કોઈ સમસ્યાનો સામનો કરવો પડશે નહીં. આ KYC નોંધણી એજન્સી દ્વારા કરવામાં આવશે. સેબી દ્વારા જારી કરાયેલા એક પરિપત્રમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે નવી મિકેનિઝમ 1 જાન્યુઆરી, 2024થી અમલમાં આવશે. આ સાથે માર્કેટ રેગ્યુલેટરે ઓપરેશનલ નોર્મ્સ પણ તૈયાર કર્યા છે. આમાં નિયમન કરાયેલ એકમો અને રજિસ્ટર્ડ મધ્યસ્થીઓની જવાબદારીઓનો સમાવેશ થાય છે જેઓ રોકાણકારો અથવા ખાતાધારકો સાથે ક્રિયાપ્રતિક્રિયા કરે છે.
શેર ખરીદનારના મૃત્યુ પર?
રોકાણકારના મૃત્યુ પછી, સંબંધિત મધ્યસ્થીએ નોમિની પાસેથી પાન કાર્ડ સાથે મૃત્યુ પ્રમાણપત્ર મેળવવું પડશે. તે પછી મૃત્યુ પ્રમાણપત્રને ઓનલાઈન અથવા ઓફલાઈન માધ્યમથી વેરિફિકેશન કરાવવાનું રહેશે.
મધ્યસ્થી ટ્રાન્ઝેક્શનને 'બ્લોક' કરશે -
મૃત્યુ પ્રમાણપત્રની ચકાસણી કર્યા પછી, સંબંધિત મધ્યસ્થીએ તે જ દિવસે KYC નોંધણી એજન્સી (KRA) ને KYC માં અપડેટ માટે વિનંતી સબમિટ કરવી પડશે. ડેથ સર્ટિફિકેટના વેરિફિકેશન વિશે માહિતી આપવાની સાથે મધ્યસ્થીએ સંબંધિત દસ્તાવેજો પણ અપલોડ કરવાના રહેશે.
આ ઉપરાંત, મધ્યસ્થીએ મૃત રોકાણકારના ખાતામાંથી પૈસા ઉપાડવા સંબંધિત વ્યવહારોને પણ 'બ્લોક' કરવા પડશે. જો મૃત્યુ પ્રમાણપત્ર પ્રાપ્ત ન થાય તો મધ્યસ્થીએ શું કરવું જોઈએ? દરમિયાન, જો સંબંધિત મધ્યસ્થી નોટિફાયર અથવા નોમિની પાસેથી રોકાણકારના મૃત્યુ વિશેની માહિતી પ્રાપ્ત કર્યા પછી મૃત્યુ પ્રમાણપત્ર પ્રાપ્ત ન કરે, તો રોકાણકારનું KYC સ્ટેટસ હોલ્ડ પર મૂકવામાં આવશે. મધ્યસ્થીએ સૂચનાના આગલા કામકાજના દિવસ સુધીમાં KRA સિસ્ટમમાં KYC ફેરફાર માટે વિનંતી કરવી પડશે અને જણાવવું પડશે કે રોકાણકારના મૃત્યુ વિશેની માહિતી પ્રાપ્ત થઈ ગઈ છે અને પુષ્ટિની રાહ જોવાઈ રહી છે.
પરિપત્રમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે મૃત્યુ પ્રમાણપત્રની માન્યતા પછી, KRA સિસ્ટમમાં KYC રેકોર્ડને 'કાયમી રૂપે અવરોધિત' તરીકે અપડેટ કરશે અને તમામ લિંક્ડ મધ્યસ્થીઓને આ અપડેટની જાણ કરશે.
