નીરોણા ગામની શાળાના બાળકોને મળી 108 એમ્બ્યુલન્સ સેવાની તાલીમ
કચ્છ જિલ્લાના નખત્રાણા પંથકમાં આવેલા નીરોણા ગામની કુમાર શાળા અને કન્યા શાળાના ધોરણ 6 થી 8 ના વિદ્યાર્થીઓ માટે એક અત્યંત પ્રેરણાદાયી શૈક્ષણિક પ્રવૃત્તિ હાથ ધરવામાં આવી હતી. બાળકોમાં કટોકટીના સમયે ત્વરિત નિર્ણય લેવાની ક્ષમતા કેળવાય તે હેતુથી 108 ઇમરજન્સી એમ્બ્યુલન્સ સેવા અને પ્રાથમિક સારવાર અંગે વિશેષ જાગૃતિ કાર્યક્રમનું સુંદર આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. ઉલ્લેખનીય છે કે, વર્તમાન સમયમાં અકસ્માતો અને તબીબી કટોકટીઓ સામે ગ્રામીણ સ્તરે સજ્જતા કેળવવી ખૂબ જ અનિવાર્ય બની ગઈ છે.
સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, આ તાલીમ સત્ર દરમિયાન નિષ્ણાત પેરામેડિકલ સ્ટાફ દ્વારા બાળકોને કટોકટીની સ્થિતિને સંભાળવાની આધુનિક રીતો શીખવવામાં આવી હતી. અધિકારીઓએ વિદ્યાર્થીઓને સરકારી 108 ઇમરજન્સી સેવાનો યોગ્ય અને તાર્કિક ઉપયોગ કેવી રીતે કરવો તેની ઝીણવટભરી માહિતી પૂરી પાડી હતી. આ સંદર્ભે માર્ગ અકસ્માત, હાર્ટ એટેક કે અન્ય કોઈ પણ ગંભીર શારીરિક આપત્તિમાં તાત્કાલિક વહીવટી તંત્રની મદદ કેવી રીતે મેળવવી તેની વ્યાવહારિક સમજ આપવામાં આવી હતી. ઇમરજન્સી વાહન કેવી રીતે લોકેશન ટ્રેસ કરે છે તે જોઈ વિદ્યાર્થીઓ પ્રભાવિત થયા હતા.
નોંધવા જોગ છે કે માત્ર મૌખિક જ્ઞાન આપવાને બદલે અકસ્માત સ્થળે દર્દીનો જીવ બચાવવા માટેની પ્રાથમિક સારવાર અંગે પણ પ્રાયોગિક નિદર્શન કરવામાં આવ્યું હતું. જ્યારે સીપીઆર (CPR) આપવાની વાત હોય કે રક્તસ્ત્રાવ રોકવાની પદ્ધતિ, તજજ્ઞોએ દરેક વિષય પર જીવંત પ્રદર્શન કરીને બાળકોને સમજણ આપી હતી. આ પ્રાયોગિક માર્ગદર્શન દ્વારા વિદ્યાર્થીઓમાં ઇમરજન્સી સમયે સમયસૂચકતા વાપરવા અને તબીબી ક્ષેત્ર પ્રત્યે વિશ્વાસ વધે તેવા ઉમદા પ્રયાસો કરવામાં આવ્યા હતા. આ નવતર પ્રયોગથી શાળા પરિસરમાં ભારે જિજ્ઞાસાનો માહોલ જોવા મળ્યો હતો.
108 ઇમરજન્સી સેવાનો સાચો ઉપયોગ અને ગ્રામીણ જાગૃતિ
શાળાના મેદાનમાં યોજાયેલા આ કાર્યક્રમમાં ગામના પ્રતિષ્ઠિત નાગરિકો અને વહીવટી આગેવાનો પણ વિશેષ રૂપે ઉપસ્થિત રહ્યા હતા. સંવાદદાતાના જણાવ્યા અનુસાર, નીરોણા ગ્રામ પંચાયતના સરપંચ શ્રી એન. ટી. આહીરે આ પ્રસંગે વિદ્યાર્થીઓને સંબોધિત કરતા આ સેવાના ભારોભાર વખાણ કર્યા હતા. તેમણે ખુલ્લા મને સ્વીકાર્યું હતું કે રાજ્ય સરકારની આ મફત સેવા આજે અનેક અસહાય લોકો માટે સાચા અર્થમાં જીવનરક્ષક સાબિત થઈ રહી છે. બાળકો જો નાનપણથી જ આ જ્ઞાન મેળવશે તો ભવિષ્યમાં મોટા અકસ્માતો નિવારી શકાશે.
વધુમાં, સરપંચે વિદ્યાર્થીઓને એક ખાસ અપીલ કરતા જણાવ્યું હતું કે તેઓ માત્ર આ માહિતી પોતાના પૂરતી મર્યાદિત ન રાખે. આ ઉપરાંત, તેમણે બાળકોને આ અગત્યની જાણકારી પોતાના પરિવારજનો, પડોશીઓ અને સમગ્ર ગ્રામીણ સમાજ સુધી સક્રિયપણે પહોંચાડવા માટે ખાસ અનુરોધ કર્યો હતો. ખાસ કરીને અંતરિયાળ વિસ્તારોમાં હજુ પણ લોકો ગભરાટના માર્યા સમયસર એમ્બ્યુલન્સ બોલાવતા નથી. ત્યારે આવા જાગૃત વિદ્યાર્થીઓ સમાજમાં અંધશ્રદ્ધા દૂર કરીને એક સાચા માર્ગદર્શકની ભૂમિકા ભજવી શકે છે.
જાણવા મળ્યા અનુસાર, આ આખા કાર્યક્રમ દરમિયાન બંને શાળાઓના તમામ શિક્ષકો, 108 સેવાની ટેકનિકલ ટીમ તથા સેંકડો વિદ્યાર્થીઓ ખૂબ જ ઉત્સાહભેર જોડાયા હતા. તાલીમના અંતે વિદ્યાર્થીઓએ પોતાની મૂંઝવણો અંગે નિષ્ણાતો સાથે સીધો સંવાદ સાધ્યો હતો. તેમણે સ્ટ્રેચરનો ઉપયોગ અને ઓક્સિજન સિલિન્ડરની કાર્યપદ્ધતિ જેવા અસંખ્ય પ્રશ્નો પૂછીને પ્રાથમિક સારવાર અંગે અત્યંત ઉપયોગી માહિતી મેળવી હતી. નીરોણા ગામની શાળાના બાળકો માટે યોજાયેલો આ શૈક્ષણિક પ્રયોગ પંથકમાં સાર્વત્રિક પ્રશંસા પામી રહ્યો છે.
આગામી દિવસોમાં નીરોણા ગામની શાળાના વિદ્યાર્થીઓ દ્વારા પોતાના ગામમાં આરોગ્ય વિષયક જાગૃતિ ફેલાવવા માટે કેવા પ્રયાસો કરવામાં આવે છે તે જોવું ઉત્સાહજનક રહેશે. સરપંચના જણાવ્યા મુજબ, આગામી સમયમાં પંચાયતના સહયોગથી અન્ય શાળાઓમાં પણ 108 ઇમરજન્સી સેવાનો સાચો પ્રચાર થાય તેવા આયોજનો હાથ ધરાશે. શું આ નાનકડા બાળકો આપત્તિના સમયે જવાબદાર નાગરિક સાબિત થશે કે કેમ તે ભવિષ્ય જ કહેશે.
