અદાણી ડિફેન્સ પ્રહાર LMG ૨૦૨૬ અંતર્ગત ભારતના સંરક્ષણ ક્ષેત્રમાં એક નવો સીમાચિહ્ન સ્થાપિત થયો છે. અદાણી એન્ટરપ્રાઇઝ લિમિટેડની ફ્લેગશિપ કંપની અદાણી ડિફેન્સ એન્ડ એરોસ્પેસે ભારતીય સેનાને ૨,૦૦૦ સ્વદેશી બનાવટની 'પ્રહાર' લાઈટ મશીન ગન (LMG) ની પ્રથમ બેચ સોંપી દીધી છે. અદાણી પ્રહાર LMG ડિલિવરી ૨૦૨૬ ના અહેવાલ મુજબ, આ ડિલિવરી કરારના નિર્ધારિત સમય કરતા ૧૧ મહિના વહેલી પૂર્ણ કરવામાં આવી છે. ગ્વાલિયર સ્થિત અત્યાધુનિક ફેસિલિટીમાં તૈયાર થયેલી આ ૭.૬૨ mm ની LMG ૯૦% થી વધુ સ્વદેશી સામગ્રીથી બનેલી છે, જે વિદેશી હથિયારો પરની નિર્ભરતા ઘટાડવામાં સીમાચિહ્નરૂપ સાબિત થશે.
'પ્રહાર' LMG ની વિશેષતાઓ અને ટેકનિકલ વિગતો
'પ્રહાર' (Prahar) એ માત્ર એક હથિયાર નથી, પણ ભારતીય સૈનિકોની જરૂરિયાત મુજબ તૈયાર કરવામાં આવેલી અત્યંત સચોટ મશીન ગન છે.
ચોકસાઈ: ઓપન બોલ્ટ ફાયરિંગ અને ગેસ ઇમ્પેક્ટ સિસ્ટમ સાથે અત્યંત વિશ્વસનીય.
ફાયરિંગ મોડ: સેફ, સેમી-ઓટોમેટિક અને ઓટોમેટિક ફાયરિંગ મોડ ઉપલબ્ધ.
ક્ષમતા: ૧૨૦ રાઉન્ડના એસોલ્ટ ડ્રમ અથવા બેલ્ટ ચેઈનથી ફીડિંગ.
રેન્જ: ૧૦૦૦ મીટરની અસરકારક રેન્જ ધરાવે છે.
વજન: હથિયારનું વજન માત્ર ૮ કિલો છે, જે ફિલ્ડમાં લઈ જવામાં સરળતા રહે છે.
ગ્વાલિયર સ્મોલ આર્મ્સ ફેસિલિટી: એન્જિનિયરિંગનો નમૂનો
મધ્યપ્રદેશના ગ્વાલિયરમાં ૧૦૦ એકરમાં ફેલાયેલું આ હબ ખાનગી ક્ષેત્રનું ભારતનું પ્રથમ સંકલિત હથિયાર ઉત્પાદન કેન્દ્ર છે.
ક્ષમતા: વાર્ષિક ૧,૦૦,૦૦૦ હથિયારો બનાવવાની ક્ષમતા.
ટેકનોલોજી: રોબોટિક્સ, CNC મશીનિંગ અને ૨૫ મીટરની અંડરગ્રાઉન્ડ ફાયરિંગ રેન્જ.
ઇકોસિસ્ટમ: આ પ્રોજેક્ટ દ્વારા અનેક MSMEs ને ટેકો મળી રહ્યો છે અને સ્થાનિક સ્તરે કુશળ રોજગારીનું સર્જન થયું છે.
પરીક્ષણ: દરેક હથિયાર બેલિસ્ટિક મૂલ્યાંકન અને પર્યાવરણીય ટ્રાયલ્સમાંથી પસાર થાય છે.
સમયમર્યાદા પહેલા કામગીરી: એક વિક્રમ
અદાણી ડિફેન્સે આ પ્રોજેક્ટમાં ગતિ અને ગુણવત્તાનું અદભૂત ઉદાહરણ પૂરું પાડ્યું છે:
પ્રથમ પ્રોડક્શન મોડેલ ૧૮ મહિનાના બદલે માત્ર ૬ મહિનામાં તૈયાર કરાયું.
૨,૦૦૦ ગનનો પ્રથમ જથ્થો માત્ર ૭ મહિનામાં ડિલિવર થયો.
આ કાર્યક્ષમતા ભારતીય સંરક્ષણ ક્ષેત્રમાં ખાનગી ભાગીદારીના મહત્વને મજબૂત કરે છે.
સંકલિત હથિયાર અને દારૂગોળો ઇકોસિસ્ટમ
અદાણી ડિફેન્સ માત્ર હથિયાર જ નહીં, પણ તેના માટે જરૂરી દારૂગોળો (Ammunition) પણ ભારતમાં જ તૈયાર કરી રહ્યું છે.
કાનપુર ફેસિલિટી: ઉત્તર પ્રદેશના કાનપુરમાં ૨૦૨૪ માં શરૂ થયેલા કોમ્પ્લેક્સમાં વાર્ષિક ૩૦ કરોડ રાઉન્ડ દારૂગોળો બનાવવાની ક્ષમતા છે.
ભવિષ્યનું આયોજન: ગ્વાલિયર ફેસિલિટી હવે સેના માટે ક્લોઝ-ક્વાર્ટર બેટલ (CQB) હથિયારો બનાવવાની દિશામાં પણ આગળ વધી રહી છે.
હાઈપરલોકલ વિગતો: ગુજરાતના સંરક્ષણ ઉદ્યોગ પર અસર
અદાણી ગ્રુપનું હેડક્વાર્ટર અમદાવાદમાં હોવાથી, ગ્વાલિયરના આ પ્રોજેક્ટની સફળતાની અસર ગુજરાતના ડિફેન્સ કોરિડોર પર પણ જોવા મળશે. ગુજરાતમાં ધોલેરા અને અન્ય વિસ્તારોમાં જે ડિફેન્સ ઇકોસિસ્ટમ વિકસી રહી છે, તેમાં અદાણી ડિફેન્સનો આ અનુભવ ટેકનોલોજી ટ્રાન્સફર અને નવીનતા લાવવામાં મદદરૂપ થશે. ગુજરાતી એન્જિનિયરો અને ટેકનિશિયનો માટે પણ આ ક્ષેત્રમાં નવી તકો ઊભી થઈ રહી છે.
ભારતીય સેના માટે 'પ્રહાર' કેમ મહત્વની છે?
૧. સરહદ પર લાંબી રેન્જ (૧૦૦૦ મીટર) સુધી દુશ્મનોનો સામનો કરવા માટે સક્ષમ.
૨. પ્રતિકૂળ સંજોગોમાં ગેસ રેગ્યુલેટર દ્વારા વધારાની પાવર ક્ષમતા.
૩. જાળવણી (Maintenance) માટે ફિલ્ડમાં સરળતાથી ખોલી અને જોડી શકાય તેવી ડિઝાઇન.
અદાણી ડિફેન્સ પ્રહાર LMG ૨૦૨૬ એ સાબિત કર્યું છે કે ભારત હવે માત્ર હથિયાર ખરીદનાર દેશ નથી, પણ વિશ્વસ્તરીય હથિયાર બનાવનાર દેશ પણ બની રહ્યો છે. અદાણી પ્રહાર LMG ડિલિવરી ૨૦૨૬ ની આ સફળતા ભારતીય સેનાના આધુનિકીકરણમાં એક મોટું યોગદાન છે.
