ભારતીય સ્ટાર્ટઅપ્સમાં વેન્ચર કેપિટલ (VC) ફંડિંગ 2026ના પ્રથમ અર્ધવાર્ષિક ગાળામાં 21% વધ્યું છે, જે મોટાભાગે જૂન મહિનામાં મોટા સોદાઓમાં આવેલા ઉછાળાને કારણે છે. આ વૃદ્ધિ સૂચવે છે કે ઇકોસિસ્ટમ 2025માં નોંધાયેલા કુલ ફંડિંગના આંકડાને પાર કરવાના માર્ગે છે.
રિસર્ચ અનુસાર, વર્ષના પ્રથમ છ મહિનામાં કુલ VC ફંડિંગ $6.9 બિલિયન રહ્યું, જે 2025ના સમાન ગાળામાં $5.7 બિલિયન હતું, એટલે કે 21%નો વધારો. 2025ના બીજા અર્ધવાર્ષિક ગાળા (જુલાઈથી ડિસેમ્બર)ની સરખામણીમાં, ફંડિંગમાં 9%નો વધારો જોવા મળ્યો છે.
ખરેખરમાં, 2026ના પ્રથમ છ મહિનામાં VC પ્રવાહ 2025ના સમાન ગાળાની સરખામણીમાં $1.2 બિલિયન વધ્યો છે. વર્ષના પ્રથમ અર્ધવાર્ષિક ગાળા માટે VC ફંડ રેઇઝ કદાચ 2025ના આંકડાને પાર કરવા માટે મંચ તૈયાર કરે છે. 2025માં કુલ VC ફંડિંગ $12.1 બિલિયન હતું. જોકે હજુ છ મહિના બાકી છે, આશાવાદનું સ્તર ચોક્કસપણે વધ્યું છે.
2026ના પ્રથમ છ મહિનામાં સોદાઓની સંખ્યા 584 હતી, જે 2025ના પ્રથમ છ મહિનામાં નોંધાયેલા 621 સોદાઓની સરખામણીમાં ઓછી છે. આ દર્શાવે છે કે પ્રતિ સોદાનું મૂલ્ય ચોક્કસપણે વધ્યું છે અને આ એક સકારાત્મક સંકેત છે. VC પ્રવાહમાં ઉછાળો મોટાભાગે જૂન મહિના દરમિયાન CRED અને Sarvam ના ફંડિંગ સોદાઓને કારણે હતો, જ્યાં કુલ ફંડિંગ આ વર્ષે પ્રથમ વખત સાપ્તાહિક ધોરણે $1 બિલિયનને વટાવી ગયું હતું.
એકલા જૂન મહિનામાં કુલ VC ફંડિંગ $2 બિલિયન નોંધાયું, જે છેલ્લા એક વર્ષમાં માસિક ધોરણે ફંડ રેઇઝનું સૌથી ઊંચું સ્તર છે. સુધરતી ભાવના છતાં, પડકારો હજુ પણ યથાવત છે. સૌથી મોટો પડકાર મૂડીના સ્થિર પ્રવાહનો અભાવ રહ્યો છે, ત્યારબાદ મર્યાદિત સંખ્યામાં મોટા મૂલ્યના સોદાઓ છે. 2026ના પ્રથમ છ મહિનામાં, ફક્ત છ સોદા એવા હતા જેમનું મૂલ્ય $100 મિલિયનથી વધુ હતું.
આ વલણ સ્ટેજ-વાઈઝ ફંડિંગમાં પણ પ્રતિબિંબિત થયું, જ્યાં ગ્રોથ કેટેગરીમાં સૌથી વધુ ફંડ રેઇઝ થયું, ત્યારબાદ લેટ અને અર્લી કેટેગરીઝ હતી. આશ્ચર્યજનક રીતે, ફંડિંગની ડેટ કેટેગરીમાં 2026ના પ્રથમ છ મહિનામાં માત્ર $397 મિલિયનનું ભંડોળ ઊભું થયું.
2026ના પ્રથમ છ મહિનામાં VC ફંડિંગનો સૌથી મોટો સકારાત્મક પાસું આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) સેગમેન્ટ હતું, જેણે $1 બિલિયનનું ફંડિંગ આકર્ષિત કર્યું. આ એક સકારાત્મક સંકેત છે કારણ કે ભારત AI સ્ટાર્ટઅપ્સ માટે VC નાણાં આકર્ષવામાં પાછળ હતું. જોકે, ફિનટેક એકંદરે ટોચનું ભંડોળ ધરાવતું ક્ષેત્ર રહ્યું.
શહેરોની દ્રષ્ટિએ, બેંગલુરુએ સૌથી વધુ ભંડોળ આકર્ષિત કર્યું, ત્યારબાદ મુંબઈ અને દિલ્હી-NCR હતા. કમનસીબે, આ ત્રણ મેટ્રો હંમેશા ટોચના ક્રમે રહ્યા છે અને અન્ય શહેરો હજુ આ સ્તર સુધી પહોંચી શક્યા નથી.
એકંદરે, 2026ના પ્રથમ છ મહિના સ્ટાર્ટઅપ ફંડિંગમાં રિકવરી દર્શાવે છે. હવે મુખ્ય પ્રશ્ન એ છે કે શું આ ગતિ વર્ષના બાકીના છ મહિના સુધી જાળવી રાખી શકાય છે.
