આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ના ઝડપી વિકાસ સાથે, વિશ્વભરમાં મોટા ડેટા સેન્ટર્સનું નિર્માણ પૂરજોશમાં ચાલી રહ્યું છે. આ ડેટા સેન્ટર્સ, જે જંગી માત્રામાં ગરમી ઉત્પન્ન કરે છે, તે ઘણીવાર રહેણાંક વિસ્તારોની નજીક બાંધવામાં આવે છે, જેના કારણે સ્થાનિક સમુદાયોમાં ચિંતા અને વિરોધ ઉભો થાય છે. જોકે, ન્યુ યોર્ક સ્થિત આર્કિટેક્ચર સ્ટુડિયો ‘ફોર્મા’ એ એક અનોખો અને ક્રાંતિકારી વિચાર રજૂ કર્યો છે: ‘પિંક થર્મલ બાથ્સ’. આ વિભાવના એક ભૂગર્ભ ડેટા સેન્ટરની કલ્પના કરે છે જે તેની ઉત્પન્ન થયેલી ગરમીનો ઉપયોગ ઉપરના જાહેર સ્નાનાગારને ગરમ કરવા માટે કરે છે.
ફોર્માના સ્થાપક ભાગીદાર મિરોસ્લાવા બ્રુક્સે જણાવ્યું કે આ વિચાર માત્ર ડેટા સેન્ટરોને સ્પામાં રૂપાંતરિત કરવાનો નથી, પરંતુ તે એક વ્યાપક પ્રશ્ન ઉઠાવે છે: ડેટા સેન્ટર તેના યજમાન સ્થાનને શું પાછું આપી શકે છે? આધુનિક ડેટા સેન્ટરોની પર્યાવરણીય અને સામાજિક અસરને ધ્યાનમાં રાખીને, આર્કિટેક્ટ્સ હવે એવા ઉકેલો શોધી રહ્યા છે જે આ વિશાળ સુવિધાઓને સ્થાનિક સમુદાયો માટે ફાયદાકારક બનાવી શકે. ‘પિંક થર્મલ બાથ્સ’ એ દર્શાવે છે કે ટેકનોલોજીકલ પ્રગતિ અને સામુદાયિક લાભો એકસાથે અસ્તિત્વમાં રહી શકે છે.
આ કન્સેપ્ટ 2021 માં જનરેટિવ AI ના ઉદય પહેલા વિકસાવવામાં આવ્યો હતો, પરંતુ AI ના વધતા જતા પ્રભાવને કારણે તેની સુસંગતતા આજે વધુ વધી ગઈ છે. જેમ જેમ હાઈપરસ્કેલર્સ ઝડપથી મોટા ડેટા સેન્ટર્સ બનાવી રહ્યા છે, તેમ તેમ સ્થાનિક સમુદાયો સાથે સંઘર્ષ ટાળવા માટે નવીન ઉકેલોની જરૂરિયાત સ્પષ્ટ બની રહી છે. ફોર્માનો વિચાર એ દર્શાવે છે કે ડેટા સેન્ટર માત્ર ઉર્જા અને ડેટા પ્રદાન કરવા ઉપરાંત, સમુદાયને વાસ્તવિક અને સ્પર્શી શકાય તેવા લાભો પણ આપી શકે છે.
કેલિફોર્નિયાના રણના ઓએસિસમાં એક ડેટા સેન્ટર ઉભું થાય છે અને બદલામાં, નજીકના સમુદાયને 32,000 ચોરસ ફૂટનું સ્નાનાગાર મળે છે જ્યાં લોકો ભૂગર્ભ સર્વર્સ દ્વારા ગરમ કરાયેલા પૂલમાં આરામ કરી શકે છે. આ એક ઉત્તમ ઉદાહરણ છે કે કેવી રીતે આર્કિટેક્ચર અને ટેકનોલોજી સ્થાનિક પર્યાવરણ અને લોકોના જીવનની ગુણવત્તામાં સુધારો કરી શકે છે. આ અભિગમ ડેટા સેન્ટરના નિર્માણ પ્રત્યેના નકારાત્મક દૃષ્ટિકોણને સકારાત્મક દૃષ્ટિકોણમાં બદલી શકે છે, જ્યાં ડેટા સેન્ટર માત્ર એક ઉદ્યોગિક સુવિધા નથી, પરંતુ સમુદાયનો એક મૂલ્યવાન ભાગ બની શકે છે.
