નરેન્દ્ર દવે (અમદાવાદ એક્સપ્રેસ ન્યુઝ રિપોર્ટર): ઉચ્ચ શિક્ષણ મેળવવું એ માત્ર એક ડિગ્રી કે પ્રમાણપત્ર પ્રાપ્ત કરવાનું સાધન નથી, પરંતુ તે ઉજ્જવળ અને સુરક્ષિત ભવિષ્યના બંધ દ્વાર ખોલનારી અદ્ભુત ચાવી છે. જોકે, આજના સમયમાં વિદેશ જઈને વૈશ્વિક સ્તરનું ભણતર મેળવવાનો ખર્ચ એટલો મોટો છે કે સામાન્ય પરિવારના પ્રતિભાશાળી વિદ્યાર્થીઓ ઈચ્છા હોવા છતાં પાછા હટી જાય છે. આ જ આર્થિક નબળાઈ કોઈ હોશિયાર યુવાનના માર્ગમાં કાયમી અવરોધ ન બને તે માટે ગુજરાત સરકારના સામાજિક ન્યાય અને અધિકારિતા વિભાગ દ્વારા એક અત્યંત પ્રશંસનીય કદમ ઉઠાવવામાં આવ્યું છે. રાજ્ય સરકારની ડૉ. આંબેડકર વિદેશ અભ્યાસ સ્કોલરશીપ લોન યોજના અત્યારે પછાત અને વંચિત વર્ગોના પરિવારો માટે સાચા અર્થમાં આશાનું નવું કિરણ સાબિત થઈ રહી છે.
ખાસ કરીને અનુસૂચિત જાતિના વિદ્યાર્થીઓ માટે આ શૈક્ષણિક પ્રોજેક્ટ કોઈ વરદાનથી કમ નથી. જૂનાગઢ જિલ્લા મથકે આવેલી અનુસૂચિત જાતિ કલ્યાણ કચેરી દ્વારા આ કલ્યાણકારી યોજનાનું ખૂબ જ ઝીણવટભર્યું અને અસરકારક અમલીકરણ ગ્રાઉન્ડ લેવલ પર કરવામાં આવી રહ્યું છે, જેના પરિણામે છેવાડાના ગામડાના યુવાનો આજે પ્લેન પકડીને વિદેશની ધરતી પર જ્ઞાન અર્જન કરવા જઈ રહ્યા છે.
માત્ર ચાર ટકાના વ્યાજે રૂ. ૧૫ લાખ સુધીની મોટી સહાય
જૂનાગઢ અનુસૂચિત જાતિ કલ્યાણ વિભાગના ઇન્ચાર્જ નાયબ નિયામક શ્રી ચેતને આ યોજનાની ટેકનિકલ અને નાણાકીય વિગતો આપતા જણાવ્યું કે, સરકારનો ઉદ્દેશ્ય પ્રતિભાને આર્થિક ભીંસમાંથી મુક્ત કરવાનો છે. આ યોજના હેઠળ વિદેશની ધરતી પર ઉચ્ચ શિક્ષણ મેળવવા ઈચ્છતા અનુસૂચિત જાતિના લાયક વિદ્યાર્થીઓને સરકાર દ્વારા આર્થિક મદદ પૂરી પાડવામાં આવે છે. આ સહાય અંતર્ગત વિદ્યાર્થીઓને વિદેશમાં રહેવા અને ભણવાના ખર્ચ માટે કુલ રૂ. ૧૫ લાખ સુધીની માતબર લોન ખૂબ જ સરળતાથી મંજૂર કરવામાં આવે છે.
આ લોનની સૌથી મોટી વિશેષતા તેનો વ્યાજદર છે. બજારમાં શિક્ષણ લોનના વ્યાજદરો ખૂબ ઊંચા હોય છે, જ્યારે સરકાર આ રકમ માત્ર ચાર ટકાના મામૂલી વ્યાજદરે ઉપલબ્ધ કરાવે છે. આટલું જ નહીં, વિદ્યાર્થી પર ભણતર દરમિયાન કોઈ નાણાકીય બોજ ન પડે તે માટે સરકારે ચુકવણીના નિયમો પણ હળવા રાખ્યા છે. વિદેશમાં અભ્યાસ પૂર્ણ કર્યા બાદ જ્યારે વિદ્યાર્થી નોકરી મેળવીને યોગ્ય રીતે સ્થાયી થઈ જાય, ત્યાર પછી જ આ લોનની રકમ હપ્તા વાઈઝ પરત કરવાની પ્રક્રિયા શરૂ થાય છે.
વર્ષ ૨૦૨૫-૨૬ માં જૂનાગઢના ચાર વિદ્યાર્થીઓને મળી મોટી સફળતા
અધિકારીએ વધુમાં આંકડાકીય વિગતો આપતા ગૌરવભેર જણાવ્યું કે, ચાલુ શૈક્ષણિક વર્ષ ૨૦૨૫-૨૬ દરમિયાન જ એકલા જૂનાગઢ જિલ્લામાંથી કુલ ચાર તેજસ્વી વિદ્યાર્થીઓને આ વિદેશ અભ્યાસ લોન યોજના હેઠળ વિદેશની ટોચની યુનિવર્સિટીઓમાં ભણવા જવા માટે નાણાકીય મંજૂરી અપાવવામાં આવી છે. આ નવો ગ્રાફ દર્શાવે છે કે યોજના પ્રત્યે લોકોમાં જાગૃતિ વધી રહી છે. અગાઉના વર્ષોમાં પણ આ પંથકના અનેક યુવાનોએ આ લોનનો મહત્તમ લાભ ઉઠાવીને અમેરિકા, કેનેડા અને બ્રિટન જેવા દેશોમાં પોતાનું ઉચ્ચ શિક્ષણ સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ કર્યું છે.
આજે આ વિદ્યાર્થીઓ વિદેશી ધરતી પર મલ્ટીનેશનલ કંપનીઓમાં ઊંચા હોદ્દા પર કામ કરીને પોતાની શાનદાર કારકિર્દીનું નિર્માણ કરી ચૂક્યા છે. આ સફળ યુવાનો હવે પોતાના વતનના અને સમાજના અન્ય સામાન્ય વિદ્યાર્થીઓ માટે પથદર્શક અને પ્રેરણાસ્ત્રોત બની ગયા છે. આ વૈશ્વિક સફળતા એ વાતનો જીવંત પુરાવો છે કે જો સાધનહીન યુવાનોને યોગ્ય સમયે માત્ર થોડો આર્થિક સહારો મળી જાય, તો તેઓ પોતાની મહેનતના દમ પર આખી દુનિયા જીતવાની તાકાત ધરાવે છે.
કેશોદના ભાલા ગામના જયદીપ વાઢેરની સંઘર્ષગાથા
આ યોજનાથી લાભાન્વિત થયેલા જૂનાગઢ જિલ્લાના કેશોદ તાલુકામાં આવેલા નાના એવા ભાલા ગામના વતની જયદીપભાઈ વાઢેરે પોતાની સંવેદનશીલ લાગણીઓ અને સંઘર્ષના દિવસો યાદ કર્યા હતા. જયદીપે સ્થાનિક કોલેજમાંથી ઈજનેરી ક્ષેત્રમાં પોતાનો ડિપ્લોમા અભ્યાસક્રમ પૂર્ણ કર્યો હતો. ત્યાર બાદ તેની પ્રબળ ઈચ્છા વિદેશની પ્રતિષ્ઠિત યુનિવર્સિટીમાંથી ઉચ્ચ ડિગ્રી મેળવવાની હતી. તેણે રાત-દિવસ એક કરીને ઓનલાઈન અરજીઓ કરી અને અંતે વિદેશની એક નામાંકિત શૈક્ષણિક સંસ્થામાંથી તેને એડમિશન માટેનો સત્તાવાર ઓફર લેટર પણ મળી ગયો હતો.
ઓફર લેટર હાથમાં આવતાની સાથે જ ખુશીની ક્ષણો ચિંતામાં ફેરવાઈ ગઈ હતી, કારણ કે પરિવારની આર્થિક સ્થિતિ એટલી સક્ષમ નહોતી કે વિદેશના ભણતરનો લાખો રૂપિયાનો ખર્ચ ઉઠાવી શકે. પિતા માટે આટલી મોટી રકમની વ્યવસ્થા કરવી અશક્ય લાગતી હતી અને જયદીપનું સપનું રોળાઈ જાય તેવી સ્થિતિ ઊભી થઈ હતી. બરાબર એ જ સમયે તેને સોશિયલ મીડિયા અને મિત્રો દ્વારા ગુજરાત સરકારની આ વિશેષ લોન યોજના વિશે પ્રાથમિક માહિતી મળી હતી.
સરકારી તંત્રની ત્વરિત કામગીરી અને ગાંધીનગરથી મંજૂરી
માહિતી મળતાની સાથે જ જયદીપે વિલંબ કર્યા વગર જૂનાગઢ સ્થિત અનુસૂચિત જાતિ કલ્યાણ કચેરીનો રૂબરૂ સંપર્ક સાધ્યો હતો. ત્યાંના અધિકારીઓ અને સ્ટાફના સકારાત્મક અભિગમના કારણે તેની અરજીની ફાઈલ ખૂબ જ ઝડપથી તૈયાર કરવામાં આવી હતી. કચેરીના કર્મચારીઓએ કાગળોની ચકાસણીમાં જયદીપને પૂરતું માર્ગદર્શન આપ્યું હતું. સ્થાનિક સ્તરેથી ફાઈલ ફોરવર્ડ થયા બાદ ખૂબ જ ટૂંકા ગાળામાં ગાંધીનગર સ્થિત મુખ્ય કચેરી દ્વારા તેની રૂ. ૧૫ લાખની લોન મંજૂર કરી દેવામાં આવી હતી.
લોન મંજૂર થતાની સાથે જ જયદીપના વિદેશ જવાના તમામ કાનૂની અને આર્થિક અવરોધો આપોઆપ દૂર થઈ ગયા હતા. પોતાની ખુશી વ્યક્ત કરતા જયદીપ વાઢેરે જણાવ્યું કે, "જો સરકારની આ ડૉ. આંબેડકર વિદેશ લોન યોજના ન હોત, તો હું ક્યારેય વિદેશ ભણવા જઈ શક્યો ન હોત. આ યોજનાએ મારા સપનાને પાંખો આપી છે. હું અનુસૂચિત જાતિ કલ્યાણ વિભાગ અને ગુજરાત સરકારનો હૃદયપૂર્વક આભારી રહીશ."
રાજ્ય સરકાર શિક્ષણ ક્ષેત્રે સમાનતાનું વાતાવરણ ઊભું કરવા માટે પ્રતિબદ્ધ છે. આર્થિક મર્યાદાઓ ક્યારેય કોઈની પ્રતિભાને દબાવી ન શકે, તે માટે લેવાયેલું આ પગલું લાખો પરિવારો માટે સંકટ સમયની સાંકળ સાબિત થયું છે. જ્ઞાન, યુવાનોની સખત મહેનત અને તંત્રના સહયોગના આ ત્રિવેણી સંગમથી આજે ગુજરાત વૈશ્વિક સ્તરે ડંકો વગાડી રહ્યું છે.
