નરેન્દ્ર દવે (અમદાવાદ એક્સપ્રેસ ન્યુઝ રિપોર્ટર): સોરઠ અને સમગ્ર સૌરાષ્ટ્રના શૈક્ષણિક ઈતિહાસમાં એક અભૂતપૂર્વ અને અત્યંત ગૌરવપૂર્ણ સુવર્ણ પ્રકરણ ઉમેરાયું છે. જૂનાગઢ ખાતે આવેલી ભક્તકવિ નરસિંહ મહેતા યુનિવર્સિટી (BKNMU) ના એકસાથે ૫૧ જેટલા તેજસ્વી સંશોધક વિદ્યાર્થીઓની ગુજરાત સરકારની પ્રતિષ્ઠિત 'શોધ' ફેલોશીપ માટે સત્તાવાર પસંદગી થઈ છે. યુનિવર્સિટીની સ્થાપના કાળથી લઈને અત્યાર સુધીના ઈતિહાસમાં આટલી મોટી સંખ્યામાં વિદ્યાર્થીઓની ફેલોશીપ માટે પસંદગી થઈ હોય તેવી આ પ્રથમ ઐતિહાસિક ઘટના છે. આ પસંદગી પામેલા ૫૧ વિદ્યાર્થીઓને આગામી બે વર્ષના સંશોધન કાર્ય દરમિયાન કુલ રૂપિયા બે કરોડ આઠ લાખ (₹ ૨.૦૮ કરોડ) જેટલી માતબર રકમની આર્થિક સહાય પ્રાપ્ત થશે.
ગુજરાત સરકારના શિક્ષણ વિભાગ દ્વારા નોલેજ કન્સોર્ટિયમ ઓફ ગુજરાત (KCG) મારફતે ઉચ્ચ ગુણવત્તાયુક્ત સંશોધનને પ્રોત્સાહન આપવા માટે 'SHODH' (સ્કીમ ઓફ ડેવલપિંગ હાઈ ક્વોલિટી રિસર્ચ) યોજના અમલમાં મૂકવામાં આવી છે. વર્ષ ૨૦૨૫-૨૬ અંતર્ગત જાહેર થયેલા પરિણામોમાં આ યુનિવર્સિટીએ રાજ્યની અન્ય ઘણી સ્થાપિત યુનિવર્સિટીઓની તુલનાએ મેદાન મારીને સોરઠ ભૂમિનું નામ રોશન કર્યું છે.
કુલપતિ પ્રો. પ્રતાપસિંહ ચૌહાણના નેતૃત્વમાં શૈક્ષણિક કાયાકલ્પ
ભક્તકવિ નરસિંહ મહેતા યુનિવર્સિટીની આ અદ્ભુત સફળતા પાછળ તેના કુશળ વહીવટ અને દૂરોગામી વિઝનનું મોટું યોગદાન રહ્યું છે. ઉલ્લેખનીય છે કે, ગત વર્ષે ૧૯ જૂનના રોજ યુનિવર્સિટીના કુલપતિ (Vice Chancellor) પદે સુપ્રસિદ્ધ શિક્ષણવિદ પ્રો.(ડો.) પ્રતાપસિંહ ચૌહાણે કાર્યભાર સંભાળ્યો હતો. તેમણે સુકાન સંભાળ્યા બાદ યુનિવર્સિટીના શૈક્ષણિક, વહીવટી (Administrative) અને માળખાગત સવલતોમાં ધરખમ સકારાત્મક બદલાવ લાવવાના ભગીરથ પ્રયાસો શરૂ કર્યા હતા.
પીએચ.ડી. (Ph.D.) ક્ષેત્રે ઉચ્ચ શિક્ષણ મેળવવા ઉત્સુક એવા સ્થાનિક વિદ્યાર્થીઓની વર્ષો જૂની માંગ અને જરૂરિયાતને પારખીને, પ્રો. ચૌહાણે પોતાના ટૂંકા કાર્યકાળ દરમિયાન બે વખત પીએચ.ડી. એન્ટ્રન્સ પરીક્ષાનું ખૂબ જ સુવ્યવસ્થિત આયોજન કર્યું હતું. આ પારદર્શક પદ્ધતિ દ્વારા ૩૦૦થી વધુ સ્થાનિક ગરીબ અને મધ્યમવર્ગીય યુવાનો માટે સંશોધન (Research) ક્ષેત્રે નવી તકોનું નિર્માણ કરવામાં આવ્યું હતું. આ ઉપરાંત, કુલપતિશ્રીએ યુનિવર્સિટીના નવનિર્મિત નૂતન વિદ્યાભવનોને વહેલી તકે સંપૂર્ણપણે કાર્યાન્વીત કરવા માટે પણ અનેક પરિણામદાયી નિર્ણયો લીધા છે, જેનો સીધો લાભ આજે છાત્રોને મળી રહ્યો છે.
૨૧ વિષયો પર સંશોધન અને વાર્ષિક કન્ટીજન્સી ગ્રાન્ટની સહાય
નોલેજ કન્સોર્ટિયમ ઓફ ગુજરાત (KCG) દ્વારા જાહેર કરાયેલી યાદી મુજબ, ભક્તકવિ નરસિંહ મહેતા યુનિવર્સિટીના આ સંશોધકો કલા (Arts), વિજ્ઞાન (Science), વાણિજ્ય (Commerce), શિક્ષણ (Education) અને કાયદાશાસ્ત્ર સહિત આશરે ૨૧ જેટલા વૈવિધ્યસભર વિષયો પર પીએચ.ડી. સંશોધક તરીકે પોતાનો ગહન અભ્યાસ અને રિસર્ચ વર્ક પૂર્ણ કરશે.
આ પ્રતિષ્ઠિત સ્કોલરશીપ યોજનાના નિયમો અનુસાર, પસંદ થયેલા પ્રત્યેક સંશોધક વિદ્યાર્થીને તેમના સંશોધન દરમિયાન નભવા માટે માસિક આર્થિક સહાય આપવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત, તેમના સંશોધનને લગતા અન્ય આનુષંગિક ખર્ચાઓ જેવા કે પુસ્તકો ખરીદવા, લેબોરેટરી ટેસ્ટિંગ કે સેમિનારમાં ભાગ લેવા માટે વાર્ષિક રૂપિયા ૨૦ હજાર જેટલી રકમ પ્રતિ વર્ષ 'કન્ટીજન્સી ગ્રાન્ટ' (Contingency Grant) પેટે અલગથી ચૂકવવામાં આવે છે. આ રીતે ૫૧ વિદ્યાર્થીઓનું બે વર્ષનું કુલ અંદાજિત બજેટ આશરે બે કરોડ આઠ લાખ રૂપિયા જેટલું થવા જાય છે, જે સીધું વિદ્યાર્થીઓના બેંક ખાતામાં જમા થશે.
"ભક્તકવિ નરસૈયાની ભૂમિ પર ઠાકોરજીની અસીમ કૃપા" – કુલપતિ
આ અદ્ભુત અને ગૌરવપૂર્ણ સિદ્ધિ બદલ યુનિવર્સિટીના કુલપતિ પ્રો. (ડો.) પ્રતાપસિંહજી ચૌહાણે ફેલોશીપ યોજનામાં ઉત્તીર્ણ થયેલા તમામ ૫૧ વિદ્યાર્થીઓને હૃદયપૂર્વક શુભકામનાઓ અને આશીર્વાદ પાઠવ્યા હતા. તેમણે અત્યંત ભાવુક અને આધ્યાત્મિક સુરે જણાવ્યું હતું કે, "ગુજરાતના શૈક્ષણિક નકશા પર જૂનાગઢની આ યુનિવર્સિટીનું નામ સુવર્ણ અક્ષરે આલેખિત થાય તે સમગ્ર સૌરાષ્ટ્ર માટે ગૌરવપૂર્ણ ઘટના છે. આ સિદ્ધિ જોઈને મને એટલો અવશ્ય વિશ્વાસ બેસે છે કે ભક્તકવિ નરસૈયાના પવિત્ર નામથી કાર્યરત આ વિદ્યાધામ ઉપર ખુદ ભગવાન દ્વારકાધીશ-કૃષ્ણને લાવવાનું નરસિંહ મહેતાએ જ શરૂ કર્યું છે. આ સફળતા એ માત્ર આપણી મહેનત નથી પરંતુ ઠાકોરજીની અસીમ ભગવત કૃપા છે."
તેમણે આગામી સમયનો રોડમેપ આપતા અધ્યાપકગણને વંદન પૂર્વક જણાવ્યું હતું કે, "વિશ્વાસ રાખજો, યુનિવર્સિટીના સર્વાંગી વિકાસ માટે હજુ આપણે ઘણું મોટું કાર્ય કરવાનું બાકી છે. ગરવા ગિરનારની આ પવિત્ર સોરઠ ભૂમિને આપણા ગુણવત્તાયુક્ત શૈક્ષણિક કાર્યોથી વૈશ્વિક ફલક પર ચમકાવીએ અને ગુજરાતનું નામ ઉજાળીએ તે માટે સૌ હિતધારકોએ સહયોગી બનીને ટીમ વર્કથી કાર્ય કરવું પડશે."
સફળ પ્રક્રિયા પાછળની ટીમ અને માર્ગદર્શકોનું સન્માન
કોઈપણ મોટી સંસ્થાકીય સફળતા પાછળ એક મજબૂત વહીવટી આયોજન હોવું જરૂરી છે. આ સમગ્ર શોધ ફેલોશીપની જટિલ ઓનલાઈન અરજી પ્રક્રિયા, દસ્તાવેજોની ચકાસણી અને રાજ્ય કક્ષાએ યોગ્ય ફોલોઅપ માટે યુનિવર્સિટીના સંકલન અધિકારી ડો. ઓમ જોશીએ શરૂઆતથી અંત સુધી સુચારૂ સંકલન સાધીને અત્યંત મહત્વની અને સક્રિય ભૂમિકા ભજવી છે.
કુલપતિશ્રીએ વિદ્યાર્થીઓને ડગલે ને પગલે પ્રોત્સાહન પૂરું પાડીને સફળતાના સંગાથી બનનાર તમામ પીએચ.ડી. ગાઈડ (માર્ગદર્શક પ્રોફેસરો), વિવિધ ભવનોના અધ્યક્ષો અને કચેરીના તમામ સહયોગી સ્ટાફ મિત્રોની કામગીરીને પણ જાહેર મંચ પરથી બિરદાવી અદભુત ટીમ સ્પિરિટનું ઉદાહરણ પૂરું પાડ્યું હતું. આ જાહેરાત બાદ જૂનાગઢ શૈક્ષણિક જગતમાં અને વિદ્યાર્થી આલમમાં ભારે આનંદ અને ઉત્સાહનો માહોલ જોવા મળી રહ્યો છે.
