દાંતીવાડા કૃષિ યુનિવર્સિટીમાં નવા શૈક્ષણિક યુગનો પ્રારંભ: આંતરરાષ્ટ્રીય ખ્યાતિપ્રાપ્ત વૈજ્ઞાનિક પ્રો. રાજેશ્વર સિંહ ચંદેલે સંભાળ્યું કુલપતિ પદ

મહેશ સોલંકી (અમદાવાદ એક્સપ્રેસ ન્યુઝ રિપોર્ટર): ગુજરાત સરકાર હસ્તકની અને ઉત્તર ગુજરાતની કૃષિ ક્રાંતિની ધરી ગણાતી બનાસકાંઠા જિલ્લાની પ્રતિષ્ઠિત સરદારકૃષિનગર દાંતીવાડા કૃષિ યુનિવર્સિટી (SDAU) ના સર્વાંગી વિકાસને નવી ઉંચાઈઓ પર લઈ જવા માટે વહીવટી સ્તરે મોટો ફેરફાર કરવામાં આવ્યો છે. યુનિવર્સિટીના નવા સર્વોચ્ચ સુકાની તરીકે દેશના અગ્રણી કૃષિ વૈજ્ઞાનિક પ્રો. રાજેશ્વર સિંહ ચંદેલે ગત તારીખ ૭ જુલાઈ, ૨૦૨૬ના રોજ વૈદિક મંત્રોચ્ચાર અને ગરિમામય માહોલમાં પોતાનો વિધિવત્ પદભાર (Charge) સંભાળી લીધો છે.

પ્રો. ચંદેલ કૃષિ ક્ષેત્રે રાષ્ટ્રીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ખૂબ જ મોટું અને આદરણીય નામ ધરાવે છે. તેઓ કૃષિ શિક્ષણ (Agricultural Education), વૈજ્ઞાનિક સંશોધન અને વિસ્તરણ શિક્ષણના ત્રિવિધ ક્ષેત્રોમાં દાયકાઓનો અત્યંત બહોળો અને વહીવટી અનુભવ ધરાવે છે. તેમના આગમનથી ગુજરાતના સરહદી જિલ્લાના ખેડૂતો અને કૃષિ વિદ્યાર્થીઓમાં એક નવો ઉત્સાહ અને આશાનો સંચાર જોવા મળી રહ્યો છે.

હિમાચલ પ્રદેશથી ગુજરાત સુધીની ભવ્ય વહીવટી સફર

નવા નિયુક્ત કુલપતિ (Vice Chancellor) પ્રો. રાજેશ્વર સિંહ ચંદેલની શૈક્ષણિક અને વહીવટી કારકિર્દી અત્યંત પ્રભાવશાળી રહી છે. તેઓ અગાઉ અનેક મહત્વપૂર્ણ સરકારી અને શૈક્ષણિક હોદ્દાઓ પર પોતાની સફળ સેવાઓ આપી ચૂક્યા છે. જેમાં મુખ્યત્વે કૃષિ યુનિવર્સિટીઓમાં સહ નિયામક (સંશોધન અને વિસ્તરણ) તેમજ સંશોધન નિયામક (Director of Research) જેવા મહત્વના હોદ્દાઓ સામેલ છે.

આ ઉપરાંત, તેમણે હિમાચલ પ્રદેશ સરકારના મહત્વકાંક્ષી અને ચર્ચાસ્પદ પ્રોજેક્ટ 'પ્રાકૃતિક ખેતી કૌશલ કિસાન યોજના' ના એક્ઝિક્યુટિવ ડાયરેક્ટર તરીકે ગ્રાઉન્ડ લેવલ પર પ્રશંસનીય કામગીરી કરી છે. તેઓ હિમાચલ પ્રદેશ સરકારના પ્રતિષ્ઠિત 'આત્મા' (ATMA) પ્રોજેક્ટના સ્ટેટ નોડલ અધિકારી તરીકે પણ સેવાઓ આપી ચૂક્યા છે.

તેમની વહીવટી ક્ષમતાની સર્વોચ્ચ કસોટી ત્યારે થઈ જ્યારે તેમણે વર્ષ ૨૦ Spark૧૨૨ થી ૨૦૨૬ દરમિયાન હિમાચલ પ્રદેશના સોલાન ખાતે આવેલી દેશની અગ્રણી 'ડૉ. વાય. એસ. પરમાર યુનિવર્સિટી ઓફ હોર્ટિકલ્ચર એન્ડ ફોરેસ્ટ્રી' માં કુલપતિ તરીકે ચાર વર્ષનો સફળ અને વિવાદમુક્ત કાર્યકાળ પૂર્ણ કર્યો. હિમાચલની પહાડી અર્થવ્યવસ્થામાં કૃષિ અને બાગાયતનો વિકાસ કર્યા બાદ હવે તેઓ ગુજરાતના સહકારી અને કૃષિ મોડેલને નવો આયામ આપશે.

ICAR અને નીતિ આયોગની મહત્વની સમિતિઓમાં પ્રદાન

પ્રો. ચંદેલની કુશળતા માત્ર યુનિવર્સિટી કક્ષાએ જ મર્યાદિત નથી, પરંતુ રાષ્ટ્રીય કક્ષાએ કૃષિ નીતિઓ ઘડવામાં પણ તેમની સક્રિય ભૂમિકા રહી છે. તેઓ ભારત સરકારની સર્વોચ્ચ કૃષિ સંસ્થા 'ભારતીય કૃષિ અનુસંધાન પરિષદ' (ICAR) ની પ્રતિષ્ઠિત ગવર્નિંગ બોડીના સક્રિય સભ્ય તરીકે દેશના કૃષિ માળખાને મજબૂત કરવા માટે નિર્ણયો લઈ ચૂક્યા છે.

આ ઉપરાંત, ભારત સરકારના થિંક ટેન્ક ગણાતા 'નીતિ આયોગ' (NITI Aayog) દ્વારા દેશની ખેતી, કિસાન કલ્યાણ અને ટકાઉ વિકાસ માટે રચાયેલી જુદી-જુદી ૯ જેટલી ઉચ્ચ સ્તરીય સમિતિઓમાં સભ્ય તરીકે તેમણે પોતાનું તાર્કિક અને વ્યવહારિક વૈજ્ઞાનિક યોગદાન આપ્યું છે.

વૈશ્વિક કક્ષાના એક્સપોઝરની વાત કરીએ તો, પ્રો. ચંદેલે કૃષિ અને પર્યાવરણને લગતી ૧૦થી વધુ ઉચ્ચ આંતરરાષ્ટ્રીય તાલીમો (International Trainings) અને સેમિનારો વિદેશની ધરતી પરથી સફળતાપૂર્વક પ્રાપ્ત કર્યા છે. તેમના આ વ્યાપક વૈશ્વિક જ્ઞાન અને રાષ્ટ્રીય સ્તરના નેટવર્કનો સીધો અને મોટો લાભ હવે સરદારકૃષિનગર દાંતીવાડા કૃષિ યુનિવર્સિટીના સંશોધન પ્રોજેક્ટ્સ અને વિદ્યાર્થીઓને મળવાનો છે.

ભાષાઓ પર પ્રભુત્વ અને ૨૫૦થી વધુ પેટન્ટ-પ્રકાશનોની સિદ્ધિ

પ્રો. રાજેશ્વર સિંહ ચંદેલ એક વૈજ્ઞાનિક હોવાની સાથે સાથે બહુમુખી પ્રતિભા ધરાવતા ભાષાશાસ્ત્રી પણ છે. તેઓ રાષ્ટ્રીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે સંવાદ સાધવા માટે સક્ષમ એવી અંગ્રેજી અને હિન્દી ભાષા પર તો સંપૂર્ણ પ્રભુત્વ ધરાવે જ છે, પરંતુ આ સાથે તેઓ યુરોપની અઘરી ગણાતી 'જર્મન' (German) ભાષાના પણ ખૂબ જ સારા જાણકાર અને વક્તા છે. ભાષા પરની આ પક્કડ તેમને વૈશ્વિક સ્તરે જર્મની સહિતના યુરોપિયન દેશો સાથે કૃષિ સંશોધનના એમ.ઓ.યુ. (MoU) કરવામાં મદદરૂપ સાબિત થશે.

એકેડેમિક ક્ષેત્રે તેમનો ટ્રેક રેકોર્ડ અત્યંત મજબૂત છે. તેમના નામે વર્તમાન સમય સુધીમાં ૨૫૦થી વધુ ઉચ્ચ ગુણવત્તાયુક્ત વૈજ્ઞાનિક સંશોધન પ્રકાશનો (Research Papers), રાષ્ટ્રીય-આંતરરાષ્ટ્રીય જર્નલોમાં આર્ટિકલ્સ, બૌદ્ધિક સંપદાના કૉપીરાઇટ્સ અને મહત્વપૂર્ણ કૃષિ પેટન્ટ્સ (Patents) સત્તાવાર રીતે નોંધાયેલા છે. તેમની આ વૈજ્ઞાનિક અને વહીવટી ક્ષમતાની કદરરૂપે તેમને અત્યાર સુધીમાં રાષ્ટ્રીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ૧૭થી વધુ પ્રતિષ્ઠિત એવોર્ડ, વિશિષ્ટ ફેલોશિપ અને નાગરિક સન્માનો પ્રાપ્ત થયા છે.

દાંતીવાડા યુનિવર્સિટીના વિકાસ માટે નવો રોડમેપ

પદભાર સંભાળ્યા બાદ પ્રો. ચંદેલે યુનિવર્સિટીના તમામ પ્રોફેસરો, ડીન અને વૈજ્ઞાનિકો સાથે એક ઉચ્ચ સ્તરીય બેઠક યોજી હતી. તેમણે જણાવ્યું હતું કે, આગામી સમયમાં દાંતીવાડા કૃષિ યુનિવર્સિટી ખાતે પ્રાકૃતિક ખેતી (Natural Farming) ના સંશોધનોને વેગ આપવા, બિયારણોની ગુણવત્તા સુધારવા અને કૃષિ શિક્ષણમાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) અને ડ્રોન ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ વધારવા પર વિશેષ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવશે. ઉત્તર ગુજરાતના સુકા અર્ધ-શુષ્ક વિસ્તારના ખેડૂતો માટે ઓછાં પાણીએ વધુ ઉત્પાદન આપતી ટેકનોલોજી વિકસાવવી એ આપણી પ્રાથમિકતા રહેશે તેવો દ્રઢ સંકલ્પ તેમણે વ્યક્ત કર્યો હતો.