આ કરારને CETA એટલે કે વ્યાપક આર્થિક અને વેપાર કરાર નામ આપવામાં આવ્યું છે. ભારત અને બ્રિટન વચ્ચેના નવા વેપાર કરાર (FTA) થી ઘણા ક્ષેત્રોને મોટો ફાયદો થવાનો છે. આ કરાર પછી, ઘણી વસ્તુઓ પરનો કર (ડ્યુટી) નાબૂદ કરવામાં આવશે અથવા નોંધપાત્ર રીતે ઘટાડવામાં આવશે, જેના કારણે ભારતથી બ્રિટનમાં નિકાસ ઝડપથી વધશે. બંને દેશો માટે ઘણી વસ્તુઓની આયાત સસ્તી થશે. ચાલો જાણીએ આ સોદાના મુખ્ય મુદ્દાઓ...
કૃષિ ક્ષેત્ર
ભારતમાંથી ઘણા ફળો, શાકભાજી, અનાજ, હળદર, કાળા મરી, એલચી અને ખાવા માટે તૈયાર વસ્તુઓ (જેમ કે કેરીનો પલ્પ, અથાણું, કઠોળ) ડ્યુટી વિના બ્રિટન જઈ શકશે. ૯૫% થી વધુ કૃષિ અને પ્રોસેસ્ડ ફૂડ પર હવે ૦% ડ્યુટી લાગશે. આના કારણે, આગામી ૩ વર્ષમાં ભારતની કૃષિ નિકાસ ૨૦% વધવાની ધારણા છે અને ૨૦૩૦ સુધીમાં તે ૧૦૦ અબજ ડોલર સુધી પહોંચી શકે છે. એટલું જ નહીં, નિકાસ માટે પ્રમાણપત્રની પ્રક્રિયા સરળ બનશે, સમય અને ખર્ચ બચશે. જેકફ્રૂટ, બાજરી, ઓર્ગેનિક જડીબુટ્ટીઓ જેવા નવા પાક પણ હવે યુકેના બજારમાં જશે, જેનાથી ખેડૂતોને નવી આવક મેળવવાની તક મળશે. મત્સ્યઉદ્યોગ કરતા રાજ્યો આંધ્રપ્રદેશ, ઓડિશા, કેરળ, તમિલનાડુને પણ બ્રિટનના મોટા બજારનો લાભ મળશે. જોકે, ભારતે ડેરી, સફરજન, ઓટ્સ અને તેલ પર કોઈ છૂટ આપી નથી.
દરિયાઈ ઉત્પાદનો
ભારતીય ઝીંગા, ટુના માછલી, ફિશમીલ અને અન્ય દરિયાઈ ઉત્પાદનો પર ૪.૨%૮.૫% કર હવે સમાપ્ત થઈ ગયો છે. માછીમારોને સારા ભાવ મળશે અને નિકાસ વધશે, જેનાથી આવક વધશે. યુકેના ૫.૪ અબજ ડોલરના દરિયાઈ બજારમાં ભારતનો હિસ્સો માત્ર ૨.૨૫% છે, હવે તેમાં મોટો વધારો થવાની ધારણા છે.
કોફી, ચા, મસાલા
યુકે પહેલાથી જ ભારતની કોફી (૧.૭%), ચા (૫.૬%), મસાલા (૨.૯%) ખરીદે છે. હવે ડ્યુટી-ફ્રી ઍક્સેસ સાથે તેમની નિકાસ વધુ વધશે. ખાસ કરીને ઇન્સ્ટન્ટ કોફી માટે, ભારતને મોટો ફાયદો મળશે અને તે યુરોપના મોટા સપ્લાયર્સ સાથે સ્પર્ધા કરશે.
તેલ બીજ
ઓછા કર અને સરળ પ્રક્રિયાઓને કારણે ભારતની તેલ બીજ નિકાસ વધશે.
ટેક્સટાઇલ
હવે ૦% ડ્યુટી સાથે ૧,૧૪૩ ઉત્પાદન શ્રેણીઓ પર નિકાસ કરવાની તક છે. પહેલા બાંગ્લાદેશ, પાકિસ્તાન જેવા દેશોને લાભ મળતો હતો, હવે ભારત પણ તેના બરાબર આવી ગયું છે. તૈયાર વસ્ત્રો, હોમ ટેક્સટાઇલ, કાર્પેટ અને હસ્તકલાનો સીધો લાભ મળશે. યુકેમાં ભારતનો હિસ્સો ૧-૨ વર્ષમાં ૫% સુધી વધી શકે છે.
એન્જિનિયરિંગ માલ
પહેલાં, ઇલેક્ટ્રિક મશીનરી, ઓટો પાર્ટ્સ, ઔદ્યોગિક મશીનરી પર ૧૮% ડ્યુટી હતી, હવે તે પણ નાબૂદ કરવામાં આવી છે. આગામી ૫ વર્ષમાં એન્જિનિયરિંગ નિકાસ બમણી થઈને ૭.૫ અબજ ડોલર થઈ શકે છે.
ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને સોફ્ટવેર
હવે સ્માર્ટફોન, ઓપ્ટિકલ ફાઇબર, ઇન્વર્ટર જેવા માલ પર પણ ડ્યુટી-ફ્રી ઍક્સેસ ઉપલબ્ધ છે. સોફ્ટવેર અને આઇટી સેવાઓમાં પણ નવી તકો, દર વર્ષે 1520% વૃદ્ધિની અપેક્ષા છે.
દવાઓ અને તબીબી ઉપકરણો
ભારતની જેનેરિક દવાઓ હવે યુકેમાં સસ્તી થઈ છે, જેનાથી નિકાસમાં વધારો થવાની ધારણા છે. સર્જિકલ સાધનો, એક્સ-રે મશીનો, ઇસીજી મશીનો જેવા ઉપકરણો પર કોઈ ડ્યુટી નથી.
રસાયણો અને પ્લાસ્ટિક
રસાયણોની નિકાસમાં 3040% વધારો થઈ શકે છે. પાઇપ, પેકેજિંગ, રસોડાના વાસણો જેવા પ્લાસ્ટિક ઉત્પાદનો પરનો કર પણ નાબૂદ કરવામાં આવ્યો છે, જેનાથી 15% વૃદ્ધિ થવાની ધારણા છે.
રમતગમતના સામાન અને રમકડાં
ફૂટબોલ, ક્રિકેટ સાધનો, રગ્બી બોલ અને રમકડાં પરનો કર પણ નાબૂદ કરવામાં આવ્યો છે. આનાથી ભારત, ચીન અને વિયેતનામ કરતાં વધુ ફાયદો થશે.
રત્નો અને ઝવેરાત
હાલમાં, ભારત યુકેમાં $941 મિલિયનની નિકાસ કરે છે, જે આગામી 23 વર્ષમાં બમણી થઈ શકે છે.
ચામડું અને ફૂટવેર
ચામડું અને ફૂટવેર પર 16% ડ્યુટી નાબૂદ કરવામાં આવી છે. હવે ભારતીય જૂતા અને ચામડાના ઉત્પાદનો સસ્તા થશે અને યુકેના બજારમાં માંગ વધી શકે છે. આ રીતે, આગ્રા, કાનપુર, કોલ્હાપુર, ચેન્નાઈ જેવા હબને સીધો ફાયદો થશે.
અન્ય ફાયદા
હવે કુલ 99% ઉત્પાદનો પરની ડ્યુટી નાબૂદ કરવામાં આવી છે અથવા નોંધપાત્ર રીતે ઘટાડવામાં આવી છે, જેનો લાભ લગભગ દરેક ક્ષેત્રને થશે. પહેલા પ્રોસેસ્ડ ફૂડ પર 70% સુધી ડ્યુટી હતી, હવે તે 0% છે.
સેવા ક્ષેત્ર
પ્રોજેક્ટ નિષ્ણાતો, યોગ ટ્રેનર્સ, શેફ, સંગીતકારો જેવા ભારતીય વ્યાવસાયિકો માટે યુકેમાં કામ કરવાનું સરળ બનશે.
નવીનતા
આ કરાર નવા વિચારો, નવી ટેકનોલોજી અને સંશોધનને પ્રોત્સાહન આપશે. ભારતીય વ્યાવસાયિકો હવે ઓફિસ વિના પણ બે વર્ષ માટે યુકેમાં 35 ક્ષેત્રોમાં કામ કરી શકશે. આ પગલાથી દર વર્ષે 60,000 થી વધુ આઇટી વ્યાવસાયિકોને ફાયદો થશે. આ FTA ભારતના ખેડૂતો, માછીમારો, નાના વ્યવસાયો, સ્ટાર્ટઅપ્સ, વ્યાવસાયિકો અને મોટા ઉદ્યોગો માટે નવી તકો અને ઝડપથી વિકસતું બજાર લાવ્યું છે.
આ બ્રિટિશ વસ્તુઓ ભારતમાં સસ્તી થશે
ભારતે બ્રિટનથી આવતા લગભગ 90% માલ પર કર (ડ્યુટી) ઘટાડવાનો નિર્ણય લીધો છે. આનો અર્થ એ થયો કે ભારતમાં હવે ઘણા બ્રિટિશ ઉત્પાદનો પહેલા કરતા સસ્તા થશે.
સ્કોચ વ્હિસ્કી
હાલની 150% આયાત ડ્યુટી ઘટાડીને 75% કરવામાં આવશે અને આગામી 10 વર્ષમાં તે વધુ ઘટાડીને 40% કરવામાં આવશે.
ઇલેક્ટ્રિક વાહનો
આના પરનો કર 110% થી ઘટાડીને માત્ર 10% કરવામાં આવશે, પરંતુ તે નિશ્ચિત ક્વોટામાં રહેશે.
કોસ્મેટિક્સ, ચોકલેટ, બિસ્કિટ, લેમ્બ (માંસ), સૅલ્મોન માછલી, સોફ્ટ ડ્રિંક્સ અને તબીબી ઉપકરણો. આ બધી વસ્તુઓ પણ હવે ભારતમાં સસ્તી થશે. એકંદરે, બ્રિટનથી આવતા માલ પરનો સરેરાશ કર 15% થી ઘટાડીને માત્ર 3% કરવામાં આવશે. આનાથી ભારતીય ગ્રાહકો માટે પોસાય તેવા ભાવે પ્રીમિયમ બ્રિટિશ બ્રાન્ડ્સ મેળવવાનું સરળ બનશે.
