જ્યોતિ પટેલ (અમદાવાદ એક્સપ્રેસ ન્યુઝ): અમદાવાદના ઐતિહાસિક જગન્નાથ મંદિર પરથી નીકળેલી ૧૪૯મી પરંપરાગત અને ભવ્યાતિભવ્ય રથયાત્રા અત્યંત ઉત્સાહ, આનંદ અને શાંતિપૂર્ણ વાતાવરણમાં સંપન્ન થઈ છે. આ મહામહોત્સવને નિર્વિઘ્ને પાર પાડવા પાછળ ગુજરાત પોલીસ અને અમદાવાદ પોલીસનું વ્યૂહાત્મક આયોજન અને લોખંડી બંદોબસ્ત મુખ્ય આધારસ્તંભ સાબિત થયા છે. વહેલી સવારે કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહ દ્વારા કરાયેલી મંગળા આરતી અને ત્યારબાદ મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલના હસ્તે પરંપરાગત સોનાની સાવરણીથી કરાયેલી પહિંદ વિધિ બાદ શરૂ થયેલી આ દિવ્ય યાત્રામાં લાખો શ્રદ્ધાળુઓ ઉમટ્યા હતા. સમગ્ર રૂટ પર કાયદો અને વ્યવસ્થા જાળવવા માટે પોલીસે અભૂતપૂર્વ શિસ્ત અને સંયમના દર્શન કરાવ્યા હતા.
આ વર્ષની રથયાત્રા સુરક્ષા વ્યવસ્થાની દ્રષ્ટિએ ડિજિટલ અને અત્યંત આધુનિક રહી હતી. પોલીસે સમગ્ર રૂટને ૨૬ રેન્જ અને ૫૩ ઓપરેશનલ એરિયામાં વિભાજીત કરીને ૧૩૯૭ સુરક્ષા પોઈન્ટ, ૨ zone ડીપ પોઈન્ટ અને સંવેદનશીલ વિસ્તારોમાં ધાબા પોઈન્ટ ઊભા કર્યા હતા. સુરક્ષાને વધુ મજબૂત કરવા માટે AR (ઓગમેન્ટેડ રિયાલિટી), VR (વર્ચ્યુઅલ રિયાલિટી), 3D મેપિંગ, ફેસ રિકોગ્નેશન સોફ્ટવેર અને ક્રાઉડ મોનિટરિંગ જેવી હાઈટેક સિસ્ટમનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. આકાશમાંથી ૧૦૦ જેટલા ડ્રોન અને એન્ટી-ડ્રોન સિસ્ટમ દ્વારા તેમજ જમીન પર હજારો સીસીટીવી કેમેરાની મદદથી ૧૨ કંટ્રોલ રૂમ દ્વારા દરેક ગતિવિધિ પર બાજ નજર રાખવામાં આવી હતી.
આ અભેદ સુરક્ષા ચક્રમાં ૩૦ હજારથી વધુ ઉચ્ચ પોલીસ અધિકારીઓ અને જવાનો તૈનાત હતા, જેમાં ૪૨ DCP, ૯૩ ACP અને ૩૦૩ PI સહિતના અધિકારીઓએ ખડેપગે ફરજ બજાવી હતી. ભગવાનના રથોની સુરક્ષાની કમાન ક્રાઈમ બ્રાંચ હસ્તક હતી. લોકલ પોલીસ ઉપરાંત SRP, CRP, RAF અને BSF ની ટુકડીઓએ પણ મોરચો સંભાળ્યો હતો. યાત્રામાં ૧૮ ગજરાજા, ૧૦૦ શણગારેલી ટ્રકો, ૩૦થી વધુ અખાડા અને ગોપી મંડળો ભક્તજનો માટે આકર્ષણનું કેન્દ્ર બન્યા હતા. લાખો શ્રદ્ધાળુઓએ પણ સ્વયંશિસ્ત જાળવીને તંત્રને સહકાર આપ્યો હતો, જે ખરેખર પ્રેરણાદાયી છે.
શાંતિપૂર્ણ સંપન્ન: અમદાવાદની ૧૪૯મી પરંપરાગત રથયાત્રા કોઈપણ અનિચ્છનીય બનાવ વિના દેશ-વિદેશના લાખો ભક્તોની હાજરીમાં રંગેચંગે સંપન્ન થઈ.
હાઈટેક લોખંડી બંદોબસ્ત: સુરક્ષા માટે પહેલીવાર AR, VR, 3D મેપિંગ, ફેસ રિકોગ્નેશન અને ક્રાઉડ મોનિટરિંગ જેવા અદ્યતન સોફ્ટવેરનો વ્યાપક ઉપયોગ કરાયો.
મેગા ડિપ્લોયમેન્ટ: ૩૦ હજારથી વધુ સુરક્ષા જવાનો, ૪૨ DCP, ૯૩ ACP અને ૩૦૩ PI સહિત SRP, RAF અને BSF ની કંપનીઓ તૈનાત રહી.
ડ્રોન દ્વારા સર્વેલન્સ: અસામાજિક તત્વો પર નજર રાખવા ૧૦૦ ડ્રોન, એન્ટી-ડ્રોન ગન અને રૂટ પર ૧૨ હાઈટેક કંટ્રોલ રૂમ એક્ટિવ કરાયા હતા.
સ્વયંશિસ્તનું ઉદાહરણ: પોલીસ તંત્રની કડક મહેનતની સાથે અમદાવાદની જનતાએ પણ અભૂતપૂર્વ સંયમ અને કોમી એકતાની ભાવના પ્રદર્શિત કરી.
અમદાવાદની રથયાત્રા પુરી પછી દેશની બીજા નંબરની સૌથી મોટી રથયાત્રા છે. ભૌગોલિક રીતે જૂના અમદાવાદના અત્યંત સાંકડા અને સંવેદનશીલ ગણાતા વિસ્તારોમાંથી આ યાત્રા પસાર થતી હોવાથી દર વર્ષે પોલીસ માટે આ એક એસિડ ટેસ્ટ સમાન હોય છે. ભૂતકાળના અનુભવોમાંથી શીખીને દર વર્ષે સુરક્ષા તંત્ર અપગ્રેડ થતું રહ્યું છે. સ્માર્ટ ગવર્નન્સ અને ટેકનો-સેવી પોલીસિંગના કારણે હવે પરિસ્થિતિઓ સંપૂર્ણ કાબૂ હેઠળ રહે છે.
ભવિષ્યની દ્રષ્ટિએ, આ વર્ષે સફળતાપૂર્વક યોજાયેલું આ મોડેલ આગામી વર્ષોની રથયાત્રાઓ તેમજ રાજ્યના અન્ય મોટા તહેવારો (જેવા કે નવરાત્રી અને દિવાળી) માં ક્રાઉડ મેનેજમેન્ટ અને સિક્યોરિટી પ્લાનિંગ માટે 'બેન્ચમાર્ક' સાબિત થશે. ફેસ રિકોગ્નેશન અને ડ્રોન સર્વેલન્સના સફળ પ્રયોગથી ગુનેગારોમાં ફફડાટ રહેશે, જેનાથી ભવિષ્યમાં તહેવારો દરમિયાન થતા ગુનાખોરીના ગ્રાફમાં મોટો ઘટાડો નોંધાશે. ગુજરાત પોલીસની આ વૈશ્વિક સ્તરની કામગીરીથી નાગરિકોમાં ખાખી પ્રત્યેનો વિશ્વાસ વધુ દ્રઢ બનશે.
૧૪૯મી રથયાત્રાનું હેમખેમ પૂર્ણ થવું એ માત્ર ધાર્મિક આસ્થાની જીત નથી, પરંતુ ગુજરાત પોલીસની વ્યાવસાયિક કુશળતા, વ્યૂહાત્મક સુઝબુઝ અને અથાણ પરિશ્રમનું પરિણામ છે. ટેકનોલોજી અને માનવબળના આ ઉત્કૃષ્ટ સમન્વય બદલ સમગ્ર અમદાવાદ અને ગુજરાત પોલીસ અભિનંદનને પાત્ર છે. જનતા અને ખાખીના આ મજબૂત તાલમેલે સાબિત કરી દીધું છે કે જ્યાં શિસ્ત અને સુરક્ષા સાથે હોય, ત્યાં ભક્તિનો આનંદ અનેરો બની જાય છે.